Ekonomıka • 11 Tamyz, 2022

Et máselesine ep kerek

277 ret kórsetildi

Energyprom analıtıkteri 2022 jyldyń qańtar-naýryz aralyǵynda otandyq kásiporyndardyń etti qaıta óńdeý jáne konservileý, sondaı-aq et ónimderin óndirý kólemi 101,1 mlrd teńgeni quraǵanyn, bul 2021 jyldyń sáıkes kezeńinen 28,8 paıyzǵa kóp ekenin málimdegen edi. Halyqaralyq sarapshylar da et óndirisi boıynsha Qazaqstannyń áleýeti aıtar­lyqtaı joǵary ekenin aıtady. Degenmen bul saladaǵy jetis­tigimiz de, áttegen-aıymyz da bir-birimen ıyq tirestirip tur.

Saýd Arabııasy men Japonııaǵa eksporttaıdy

Qazaqstan et eksportyn birshama arttyrmaq. Jaqynda ǵana Aýyl sharýashylyǵy mınıs­trligi men Saýd Arabııasynyń Azyq-túlik ónimderi men dári-dár­mekter basqarmasy ara­syn­daǵy ekijaqty belsendi ynty­maqtastyq nátıjesinde qazaq­standyq 5 et óńdeý kásiporny Saýd Arabııasyna qoı eti men sıyr etin eksporttaýǵa quqyǵy bar kásiporyndar tizilimine engizildi.

Endi otandyq «Altyn qa­zyq» JShS (Aqmola oblysy), «Aqtóbe et klasteri» JShS (Aq­tóbe oblysy), «Empire Food» JShS (Almaty oblysy), «Meat Processing and Service LLP» JShS (Almaty oblysy) jáne «Kýbleı» JShS (Batys Qazaqstan oblysy) Saýd Ara­bııasyna et jetki­zýmen aı­nalysady. Buǵan deıin 2021 jylǵy 6-14 qyrkúıek araly­ǵynda Saýd Arabııasynyń vete­rınarııalyq qyzmetiniń maman­dary qazaqstandyq 5 et óń­deý kásipornyna ıns­pek­sııa júrgizgen bolatyn. Osy­laısha, otandyq kásip­kerler bas­qa elderdiń aýma­ǵynda qa­zaqstandyq mal sharýa­shy­lyǵy ónimderin ótkizýdiń ja­ńa naryqtaryn ıgerýdi jal­ǵastyrýda.

Sondaı-aq profıldi vedomstvo Japonııanyń aýyl, orman jáne balyq sharýa­shy­lyǵy mınıstrligimen ornat­qan ekijaqty belsendi ynty­maqtastyqtyń nátıjesinde Ja­ponııaǵa jylqy etin eksporttaý múmkindigine ıe boldy. Bul mindetti 9 qazaqstandyq et óńdeý kásiporny atqarmaq. Olar – «Kaindy» JShS (Almaty oblysy), «ASEM-ZHETYSU» JShS (Almaty oblysy), «Meat processing Complex Bizhan» JShS (Aqmola oblysy), «Asyl-Asyl» (Atyraý qalasy), «Kuanysh» JK (Atyraý qalasy), «Birlestic» ShQ (Qaraǵandy oblysy), «EURASIA INVEST LTD» JShS (Qaraǵandy oblysy), «ARAY KZ» JShS (Qaraǵandy oblysy), «BEEF EXPORT GROUP» JShS (Qostanaı oblysy).

Buǵan deıin atalǵan tizilimge 34 qazaqstandyq kásiporyn engizilgen bolatyn. Osylaısha, búgingi tańda jalpy 43 otandyq et óńdeý kompanııasy óz ónim­derin Japonııa aýmaǵyna eksporttaı alady.

Et óndirisi boıynsha halyq­aralyq sarapshy Frenk Greıvs sıyr etin óndirý boıynsha Qa­zaqstanda úlken áleýet bar ekenin aıtady. «Jaqsy kútim jasap, azyqtandyrý, árıne, et óndirisin ulǵaıtýdaǵy mańyzdy nárse. Biraq buqalardyń ónimdiligi men reprodýktıvti sıyrlardyń kóbeıý qabiletin arttyrý úshin ár jańa tólde genetıkalyq qa­sıetterdi jetildirý, jańa teh­nologııalar men jetistikterdi paıdalaný qajet. Bul turaqty túrde tuqym beretin sıyrlardyń jasyn 15 jasqa deıin arttyrady», deıdi sarapshy.

Kúzde baǵa qymbattaıdy

О́zimizde soıylyp, óndirilgen etti syrtqa satqanymyz jón-aq. Biraq bazardaǵy baǵanyń shyrqap bara jatqanyn kóz kórip otyr jáne odan et pen et ónimderi de tysqary qalmaıdy. Mamandar kúzde et baǵasynyń odan ári qymbattaıtynyn aıtyp dabyl qaǵady. Angus Qazaqstan respýblıkalyq palatasynyń dırektory Dáýren Salyqovtyń aıtýynsha, kúzde et baǵasynyń ósýine fermerler emes, deldaldar kináli bolmaq.

«Kúzde baǵa ósedi. Ol baǵany fermer emes, ortadaǵy deldaldar baqylaıdy. Menińshe, fermerlik dúkender qaýymdastyqpen ti­keleı jumys isteýi kerek. Baǵa­ny qoldan tejeý – ýaqytsha qu­bylys. Ol erteńgi kúni sheteldik qymbat ettiń ımporttalýyna ákelip soǵady. Ári onyń sapasy da Qazaqstan etindeı emes», deıdi ol.

Qazaqstan et odaǵynyń atqa­rý­shy dırektory Asqar Juba­tyrovtyń sózinshe, kúzde sıyr eti kılosyna 3-3,5 myń teńgeden satyla bastaýy múmkin. «Qazir ol 2,6-2,8 myń teńgeden satylyp jatyr. Keı óńirlerde kılosy 3 myń teńgege de jetken. Fer­merdegi ózindik quny 2 myń teńgeni quraıdy. 2021 jyly et baǵasy ortasha eseppen 11 pa­ıyzǵa qymbattady. Qoı eti – 15, sıyr eti 8 paıyzǵa ósti», deıdi A.Jubatyrov.

Sońǵy jańalyqtar

Messı jeńiske jeteleı almady

Fýtbol • Búgin, 07:35

Shırek fınalǵa ótti

Tennıs • Búgin, 07:33

Tórtinshi orynǵa turaqtady

Tennıs • Búgin, 07:32

Jýrnalıster arasyndaǵy jarys

Qoǵam • Búgin, 07:30

Júldeniń aýyly alys emes

Sport • Búgin, 07:28

Shırek fınalǵa shyqqandar belgili

Sport • Búgin, 07:27

Barymtaǵa – «qarymta»

Qoǵam • Búgin, 07:25

Asyq atýdan álem chempıony

Ulttyq sport • Búgin, 07:24

Úzdik pedagogke – jeńil kólik

Bilim • Búgin, 07:22

Adam kapıtalyn arttyrýǵa arnalady

Ekonomıka • Búgin, 07:20

Jańa qundylyqtar – bılik ózegi

Pikir • Búgin, 07:18

Jańa reformaǵa senim zor

Pikir • Búgin, 07:16

Kóptiń kókeıindegini dóp basty

Pikir • Búgin, 07:15

Jol jaqsarmaı, is ońǵarylmaıdy

Pikir • Búgin, 07:13

Úmit sózi

Pikir • Búgin, 07:12

Bul – bolashaqtyń tańdaýy

Pikir • Búgin, 07:08

Ashyqtyqty arttyratyn ıgi ister

Qazaqstan • Búgin, 07:05

Quqyq ústemdigi – kelisim kepili

Qazaqstan • Búgin, 07:03

Judyryqtaı jumylý eldi jigerlendiredi

Saıasat • Búgin, 07:02

Erteńimiz úshin utymdy sheshim

Saıasat • Búgin, 07:00

Alashtyń aq joly ardaqtaldy

Saıasat • Keshe

Kemedeginiń jany bir...

Saıasat • Keshe

Kásip kózi – násip kózi

Ekonomıka • Keshe

Tuńǵysh tóraǵanyń toıy

Qazaqstan • Keshe

Ormanmen syrlasqan ǵalym

Aımaqtar • Keshe

Lývrda qalǵan shyraǵdan

Suhbat • Keshe

Sheberler sherýi

О́ner • Keshe

Uqsas jańalyqtar