Beıneleý óneri – ulttyq mádenıettiń órkendeý úderisinde ózindik orny bar, halyqtyń rýhyn kóteretin shyǵarmashylyq salanyń biri. Onyń keskindeme, keramıka, músin, qolóner, toqyma, sáýlet, zergerlik jáne t.b. ózara janrlary birige otyryp, sıntezdik ónerdi quraıtyndyǵy belgili. Mine, osy salada Qaıyrtaı Ámirǵazın kópten beri ter tógip keledi. Ony kópshilik bilim berý isin damytýǵa, bilikti mamandar daıarlaýǵa úlken úles qosyp júrgen ulaǵatty ustaz, zııaly azamat retinde tanıdy. Ulttyq keskindeme óneriniń maıtalmany Qaıyrtaı Jaqypuly 1949 jylǵy mamyr aıynda Semeı oblysyndaǵy Aıagóz aýdanynyń Aqshataý aýylynda dúnıege keldi. Aıagóz qalasyndaǵy №244 jalpy bilim beretin orta mektepti aıaqtap, Semeı memlekettik pedagogıkalyq ınstıtýtyna oqýǵa tústi. Stýdenttik ómiriniń úshinshi jylynda Máskeý memlekettik pedagogıkalyq ınstıtýtyndaǵy kórkemóner fakýltetiniń úshinshi kýrsyna aýysty. 1972 jyly azamattyq boryshyn atqarýǵa áskerge shaqyryldy. Qarýly Kúshter qatarynan bosaǵan soń Máskeýdegi ınstıtýtty bitirdi. Eńbek jolyn Semeı memlekettik pedagogıkalyq ınstıtýty jalpytehnıkalyq pánder men qoldanbaly óner kafedrasynyń meńgerýshisi qyzmetin atqarýdan bastady. Al Qaıyrtaı Jaqypuly 1980-1984 jyldary bir kezde bilim alǵan Máskeý memlekettik pedagogıkalyq ınstıtýtyndaǵy qoldanbaly sándik óner kafedrasy janyndaǵy aspırantýrada oqyp, kandıdattyq dıssertasııasyn qorǵady. Budan keıin Semeıge oralyp pedagogıkalyq ınsıtýttyń kórkemsýret fakýltetine jetekshilik etti. Ol shákirtterine tereń bilim, tálimdi tárbıe berip syı-qurmetine bólendi. О́zi tárbıelegen talantty shákirtterimen shyn mánisinde maqtana alady. Búgingi tańda onyń shákirtteri elimizdiń ulttyq ónerin damytý jolynda aıanbaı eńbek etip júr. Sonymen birge, ınstıtýt kásipodaq uıymynyń tóraǵasy retinde ujym músheleri men stýdentterine kóp qamqorlyq kórsetti. Qyzmeti ósip 1993-1996 jyldar aralyǵynda Qazaq ulttyq memlekettik kórkem akademııasynyń oqý-tárbıe jumystary jónindegi prorektory qyzmetin atqaryp júrip, Máskeýde doktorlyq dıssertasııasyn oıdaǵydaı qorǵap shyqty. Beıneleý ónerine súbeli úles qosyp, 15-ten astam ǵylym kandıdatyn daıarlady.
Qaıyrtaı Ámirǵazınniń eli men týǵan jerine degen mahabbatyn ár týyndysynan kórýge bolady. Onyń ózindik ereksheligi men týma talant ıesi ekendigin Ǵ.Esim, A.Espenbetov, M.Koreshkov, D.Shoqparuly, S.Bórbasov tárizdi tulǵalar kezinde erekshe baǵalady.
Qazirgi kezde ol Reseıdiń Omby qalasyndaǵy kórkemtehnıkalyq kolledjdi bilgirlikpen basqarýda. Elimizge sińirgen eren eńbegi elenip, Qazaqstan Respýblıkasy ǵylym salasynyń qurmetti qyzmetkeri jáne Reseı Federasııasynyń bastapqy kásibı bilim berý salasynyń qurmetti qyzmetkeri tósbelgilerimen marapattaldy.
Qaıyrtaı Jaqypuly birneshe ǵylymı týyndylardy jaryqqa shyǵardy. «Teoretıcheskıe osnovy ı metodıka obýchenııa shkolnıkov kazahskomý dekoratıvno-prıkladnomý ıskýsstvý», «Razvıtıe ı modernızasııa hýdojestvennogo obrazovanııa Omskoı oblastı» atty monografııalary joǵary baǵaǵa ıe boldy. Ol – Omby qalasynda qazaqtyń qoldanbaly sándik ónerin barynsha áıgilep júrgen pedagog-ǵalym.
Meniń sýret ónerine degen qumarlyǵymdy baıqaǵan ol túrli kitaptar men kórnekti sýretshilerdiń týyndylarynan turatyn toptamalardy ákelip berýshi edi. Ustazymnan ómirlik taǵylym alyp, kóp nárseni úırendim. Birde ol meni óziniń ǵylymı jetekshisi, qoldanbaly sándi óner jáne dızaın salasynyń bilgiri, pedagogıka ǵylymdarynyń doktory, professor Borıs Nıshýmovpen tanystyrdy. Kandıdattyq dıssertasııamdy daıarlaý barysynda Borıs Mıhaılovıchten tereń bilim-tálim alyp, ǵylym kandıdaty atandym.
Qaıyrtaı Jaqypuly adal jar, abzal áke, meıirimdi ata. Jan jary Baqytgúl ápkemizben tatý-tátti otbasynda Arman, Erlan atty uldaryn ósirip, shańyraǵyn máýeli baqqa aınaldyryp otyr. Uldaryn ǵylym salasyna baýlysa, nemeresi Asqar atasynyń jolyn jalǵastyrýda.
«Ustaz eńbegin dıqan tirligimen salystyrýǵa bolady», deıdi halqymyz. О́ıtkeni, dıqan kóktemde jer tósine sepken dánin ala jazdaı baptap, kúzde jemisin jınaıdy. Ustazym da sol sekildi. Laıym, solaı bolǵaı. Shyǵarmashylyǵyńyz órleı bersin, tálimger.
Mádýaqas Seksenbaıuly,
Semeı qalasyndaǵy Shákárim atyndaǵy memlekettik ýnıversıtettiń dosenti,
Qazaqstan Sýretshiler odaǵynyń múshesi
Beıneleý óneri – ulttyq mádenıettiń órkendeý úderisinde ózindik orny bar, halyqtyń rýhyn kóteretin shyǵarmashylyq salanyń biri. Onyń keskindeme, keramıka, músin, qolóner, toqyma, sáýlet, zergerlik jáne t.b. ózara janrlary birige otyryp, sıntezdik ónerdi quraıtyndyǵy belgili. Mine, osy salada Qaıyrtaı Ámirǵazın kópten beri ter tógip keledi. Ony kópshilik bilim berý isin damytýǵa, bilikti mamandar daıarlaýǵa úlken úles qosyp júrgen ulaǵatty ustaz, zııaly azamat retinde tanıdy. Ulttyq keskindeme óneriniń maıtalmany Qaıyrtaı Jaqypuly 1949 jylǵy mamyr aıynda Semeı oblysyndaǵy Aıagóz aýdanynyń Aqshataý aýylynda dúnıege keldi. Aıagóz qalasyndaǵy №244 jalpy bilim beretin orta mektepti aıaqtap, Semeı memlekettik pedagogıkalyq ınstıtýtyna oqýǵa tústi. Stýdenttik ómiriniń úshinshi jylynda Máskeý memlekettik pedagogıkalyq ınstıtýtyndaǵy kórkemóner fakýltetiniń úshinshi kýrsyna aýysty. 1972 jyly azamattyq boryshyn atqarýǵa áskerge shaqyryldy. Qarýly Kúshter qatarynan bosaǵan soń Máskeýdegi ınstıtýtty bitirdi. Eńbek jolyn Semeı memlekettik pedagogıkalyq ınstıtýty jalpytehnıkalyq pánder men qoldanbaly óner kafedrasynyń meńgerýshisi qyzmetin atqarýdan bastady. Al Qaıyrtaı Jaqypuly 1980-1984 jyldary bir kezde bilim alǵan Máskeý memlekettik pedagogıkalyq ınstıtýtyndaǵy qoldanbaly sándik óner kafedrasy janyndaǵy aspırantýrada oqyp, kandıdattyq dıssertasııasyn qorǵady. Budan keıin Semeıge oralyp pedagogıkalyq ınsıtýttyń kórkemsýret fakýltetine jetekshilik etti. Ol shákirtterine tereń bilim, tálimdi tárbıe berip syı-qurmetine bólendi. О́zi tárbıelegen talantty shákirtterimen shyn mánisinde maqtana alady. Búgingi tańda onyń shákirtteri elimizdiń ulttyq ónerin damytý jolynda aıanbaı eńbek etip júr. Sonymen birge, ınstıtýt kásipodaq uıymynyń tóraǵasy retinde ujym músheleri men stýdentterine kóp qamqorlyq kórsetti. Qyzmeti ósip 1993-1996 jyldar aralyǵynda Qazaq ulttyq memlekettik kórkem akademııasynyń oqý-tárbıe jumystary jónindegi prorektory qyzmetin atqaryp júrip, Máskeýde doktorlyq dıssertasııasyn oıdaǵydaı qorǵap shyqty. Beıneleý ónerine súbeli úles qosyp, 15-ten astam ǵylym kandıdatyn daıarlady.
Qaıyrtaı Ámirǵazınniń eli men týǵan jerine degen mahabbatyn ár týyndysynan kórýge bolady. Onyń ózindik ereksheligi men týma talant ıesi ekendigin Ǵ.Esim, A.Espenbetov, M.Koreshkov, D.Shoqparuly, S.Bórbasov tárizdi tulǵalar kezinde erekshe baǵalady.
Qazirgi kezde ol Reseıdiń Omby qalasyndaǵy kórkemtehnıkalyq kolledjdi bilgirlikpen basqarýda. Elimizge sińirgen eren eńbegi elenip, Qazaqstan Respýblıkasy ǵylym salasynyń qurmetti qyzmetkeri jáne Reseı Federasııasynyń bastapqy kásibı bilim berý salasynyń qurmetti qyzmetkeri tósbelgilerimen marapattaldy.
Qaıyrtaı Jaqypuly birneshe ǵylymı týyndylardy jaryqqa shyǵardy. «Teoretıcheskıe osnovy ı metodıka obýchenııa shkolnıkov kazahskomý dekoratıvno-prıkladnomý ıskýsstvý», «Razvıtıe ı modernızasııa hýdojestvennogo obrazovanııa Omskoı oblastı» atty monografııalary joǵary baǵaǵa ıe boldy. Ol – Omby qalasynda qazaqtyń qoldanbaly sándik ónerin barynsha áıgilep júrgen pedagog-ǵalym.
Meniń sýret ónerine degen qumarlyǵymdy baıqaǵan ol túrli kitaptar men kórnekti sýretshilerdiń týyndylarynan turatyn toptamalardy ákelip berýshi edi. Ustazymnan ómirlik taǵylym alyp, kóp nárseni úırendim. Birde ol meni óziniń ǵylymı jetekshisi, qoldanbaly sándi óner jáne dızaın salasynyń bilgiri, pedagogıka ǵylymdarynyń doktory, professor Borıs Nıshýmovpen tanystyrdy. Kandıdattyq dıssertasııamdy daıarlaý barysynda Borıs Mıhaılovıchten tereń bilim-tálim alyp, ǵylym kandıdaty atandym.
Qaıyrtaı Jaqypuly adal jar, abzal áke, meıirimdi ata. Jan jary Baqytgúl ápkemizben tatý-tátti otbasynda Arman, Erlan atty uldaryn ósirip, shańyraǵyn máýeli baqqa aınaldyryp otyr. Uldaryn ǵylym salasyna baýlysa, nemeresi Asqar atasynyń jolyn jalǵastyrýda.
«Ustaz eńbegin dıqan tirligimen salystyrýǵa bolady», deıdi halqymyz. О́ıtkeni, dıqan kóktemde jer tósine sepken dánin ala jazdaı baptap, kúzde jemisin jınaıdy. Ustazym da sol sekildi. Laıym, solaı bolǵaı. Shyǵarmashylyǵyńyz órleı bersin, tálimger.
Mádýaqas Seksenbaıuly,
Semeı qalasyndaǵy Shákárim atyndaǵy memlekettik ýnıversıtettiń dosenti,
Qazaqstan Sýretshiler odaǵynyń múshesi
Astanada Olımpıada chempıony Mıhaıl Shaıdorovty saltanatty túrde qarsy aldy
Elorda • Búgin, 02:45
Qoǵam • Keshe
2025 jyly 83 aýyl joıyldy: Eldimekenderdiń erteńgi taǵdyry qandaı?
Aımaqtar • Keshe
«Atyraý» fýtbol klýby satylymǵa shyǵaryldy
Fýtbol • Keshe
Moıynqum aýdanynda órt sóndirý bólimi ashyldy
Aımaqtar • Keshe
Mobıldi operatordy aýystyrý tártibi ózgeretin boldy
Qoǵam • Keshe
25 aqpanǵa deıin salyqtardy tólep úlgerińiz
Salyq • Keshe
«Real» bas bapkerge baılanysty sheshim qabyldady
Fýtbol • Keshe
Bıyl elimizde jarty mıllıonnan astam adamdy jumyspen qamtý josparlanǵan
Qazaqstan • Keshe