Kollajdy jasaǵan – Záýresh SMAǴUL, «EQ»
Olar bizdiń elde sýtegi tehnologııalaryn paıdalanatyn lokomotıvter óndirisin jáne olardyń quramdas bólikterin iske qosý, ınjınırıngtik ortalyq qurý jáne tehnologııalar transferti boıynsha ınvestısııalyq jobalardy iske asyrmaq. Citibank-tiń qarjylandyrýy arqyly «Wabtec» kompanııasy elimizde 240 jańa lokomotıv qurastyrady.
Jalpy alǵanda, kompanııa elimizdiń transport-logıstıka salasyna 1 mlrd dollar quıýdy josparlap otyr. Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń oıynsha, munsha kólemdegi ınvestısııa Transkaspıı halyqaralyq kólik dáliziniń damýyna yqpal etip, basqa da ınfraqurylymdyq jobalar úshin sátti negiz bolady.
Kezdesý aıasynda «Qazaqstan temir joly» UK aksıonerlik qoǵamy men «Wabtec» arasynda strategııalyq yntymaqtastyq týraly negizdemelik kelisimge qol qoıyldy. Týra bir jyl buryn QTJ men «Wabtec» 600 mln dollarǵa lokomotıv jetkizý jóninde kelisimge qol qoıǵan bolatyn. Naqtylaǵanda, ulttyq kompanııa men Wabtec 150 FLXdrive TM akkýmýlıatorlyq manevrlik elektrovozyn jetkizýge jáne magıstraldyq parkti suıytylǵan tabıǵı gazben (STG) jumys isteıtin NextFuelTM lokomotıvterine aınaldyrý úshin jańǵyrtý jumystaryn júrgizýge kelisken.
FLXdrive akkýmýlıatordan 100 paıyz qýat alady jáne 1,5 megavatt-saǵattan asa energııa tutynady. Jańa akkýmýlıatormen jumys isteıtin manevrlik teplovozdar QTJ úshin shyǵaryndylardyń nóldik deńgeıin qamtamasyz etýge múmkindik beredi, bul óz kezeginde kompanııaǵa depolary úshin otyn shyǵynyn jylyna bir manevrlik lokomotıv úshin shamamen 75 000 dollarǵa azaıtýǵa jaǵdaı jasaıdy. Jańa elektrovoz sondaı-aq josparly tehnıkalyq qyzmet kórsetýdi 97 paıyzǵa deıin qysqartady jáne elektrlendirýge qatysty qymbat ınvestısııalardy boldyrmaıdy.
Bizdiń Úkimet pen «Wabtec» Qazaqstandaǵy lokomotıvter óndirisin ulǵaıtýǵa jáne servıstik qoldaýdy kúsheıtýge qatysty bıyl naýryzda taǵy bir márte ýaǵda jasasqan. «Wabtec» kompanııasynyń aǵa vıse-prezıdenti Gohan Baıhannyń aıtýynsha, kompanııa Astanadaǵy lokomotıv shyǵaratyn zaýytta óndiristi keńeıtýge qarajat salǵanyn habarlady. Bul onyń qýatyn eki ese arttyrýǵa múmkindik beredi. Sonymen qatar kompanııa lokalızasııany tereńdetý, «jasyl» ınnovasııalardy engizý, servıstik qyzmet kórsetýdi damytý jáne óńirdiń basqa elderine eksportty ulǵaıtý jumystaryn jalǵastyrady. «Wabtec» Qazaqstannyń kólik jelisiniń tıimdiligin arttyrý úshin temirjol baǵyttaryn sıfrlandyrý jáne ońtaılandyrý máselesinde QTJ-men belsendi yntymaqtastyq ornatpaq.
Aıta keteıik, «Wabtec» – 1999 jyly Westinghouse Air Brake Company (WABCO) men MotivePower Industries korporasııasynyń birigýinen qurylǵan amerıkalyq kompanııa. Ol lokomotıvterge, júk jáne jolaýshylar kólikterine arnalǵan ónimder shyǵarady, sondaı-aq qýaty 6 myń attyń kúshine teń zamanaýı lokomotıvter jasap shyǵarady.
Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev «Citigroup» kompanııasynyń bas atqarýshy dırektory Djeın Freızermen de kelissóz júrgizdi. Kezdesý barysynda amerıkalyq qarjy holdınginiń elimizdegi qyzmet aıasyn keńeıtý múmkindigi talqylandy. Mámile quny 900 mıllıon dollarǵa teń. Citibank korporasııasy 900 mıllıon dollar nesıe berip, nátıjesinde «Wabtec» «Qazaqstan temir joly» kompanııasynyń lokomotıv bazasynyń 15 paıyzǵa jýyǵyn jańartady. Kelisimge amerıkalyq Eksımbank kepil.
«RJD Logıstıka» AQ otandyq fılıalynyń dırektory Jasulan Álıevtiń aıtýynsha, Prezıdenttiń sapary el ekonomıkasy úshin aıryqsha paıdaly bolyp jatyr.
«Memleket basshysy bıylǵy Joldaýynda el ekonomıkasyn damytýdaǵy basymdyq transport-logıstıkalyq hab qurýda degen edi. Rasynda, Qazaqstan – óte yńǵaıly geografııalyq núktede ornalasqan el jáne muny bizge tıimdi paıdalaný qajet. Eksport pen ımport, sondaı-aq tranzıttik tasymalǵa qyzmet kórsetý úshin transporttyq hab pen ońtaıly logıstıka óte kerek. Tranzıttik tasymaldyń kirisi de mol bolady. О́ıtkeni shyǵyndardyń tólemin teńgemen, al kórsetilgen qyzmet úshin tólemdi dollarmen alasyń. Transport-logıstıkalyq habqa qyzmet kórsetý úshin temirjoldy damytý kerek, al ony damytý úshin ınfraqurylymdy retke keltirý kerek ekeni túsinikti», deıdi ol.
Sarapshynyń aıtýynsha, biz úshin yńǵaıly sharttarǵa qol jetkizýde Memleket basshysynyń tikeleı kelissóz júrgizýi óte mańyzdy.
«Prezıdent sapary arqasynda eki birdeı úlken qadam jasaldy. Onyń birinshisi – zaýyttyń aksıonerimen kezdesip, Qazaqstanǵa tıisti tehnıkalyq parametrlerdiń, lokomotıvtiń jetkiziletinin rastap, kóz jetkizdi. Al qarjylandyrý amerıkalyq bank tarapynan júzege asyrylady. Bul – qolaıly, adal, jeńildetilgen nesıe. Uzaq merzimge oraılastyrylǵan. Prezıdenttiń zaýyt basshylarymen tikeleı kezdesýiniń, kelisýiniń arqasynda osyndaı biz úshin, ekonomıkamyz úshin asa paıdaly mámilege qol jetkizip otyrmyz. Mundaı nesıeni qaıtarý da qıynǵa soqpaıdy. Bizge lokomotıvtiń sońǵy býyny, sońǵy úlgileri jetkizilmek. Sózsiz, olar Qazaqstannyń temirjol tasymalynda uzaq ýaqyt qyzmet kórsete alady. Sebebi tehnıkalyq turǵydan óte sapaly jasalǵan. Dál osyndaı joǵary saıası deńgeıde kelisilmese, ishki turaqtylyqqa kepildik berilmese, mundaı iri kompanııalardy ákelý, ózimiz úshin de tıimdi sharttarǵa kelistirý qıynǵa soqqan bolar edi», deıdi Jasulan Álıev.
