Qurylysqa memlekettik baqylaý kúsheıedi

Ortalyq kommýnıkasııalar qyz­meti alańynda ótken baspasóz máslı­ha­tynda О́nerkásip jáne qurylys mı­­nıstrligi Qurylys jáne turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq isteri komı­teti tóraǵasynyń orynbasary Baqytjan Júnisbekov qurylys sapasyna memlekettik baqylaýdy kúsheıtý bo­­ıynsha qabyldanyp jatqan sharalar týraly áńgimelep berdi.

Spıker atap ótkendeı, ekonomıkanyń basqa salalary arasynda qurylys 2022 jyldyń tıisti kezeńimen salystyrǵanda eń joǵary ósimdi kórsetip, naqty má­ninde 15,7%-ǵa ulǵaıdy. «Saladaǵy oń kór­setkishterge qaramastan, jalpy da­mý­dyń baıaýlaýyna jáne tejelýine ákep otyrǵan birqatar faktor bar», dedi mı­nıstrlik ókili.

Birinshi kezekte, bul qurylystyń qaýip­sizdigi men sapasy, memlekettik ba­qylaýdy kúsheıtý jáne qatańdatý jó­nindegi jańa quraldar, salany sıfr­landyrý.

«О́ńirlerde qala qurylysyn damytý­dy júıeli josparlaýdyń bolmaýy­na jáne qurylys salynǵan aýmaqty sáý­let­shilerdiń durys jobalamaýyna baı­lanysty oryn alǵan kemshilikter ju­mys istep turǵan ınjenerlik jeli­ler qýa­tynyń shamadan tys júkte­lýine, sóı­tip, buzylýyna, isten shyǵýyna, áleý­mettik nysandardyń, rekrea­sııa­lyq aımaqtardyń qoljetimdi qashyq­tyqta ornalaspaýyna, jol ınfra­qu­ry­ly­myndaǵy keptelisterge alyp keledi», dedi B. Júnisbekov.

Sondaı-aq ákimdikter jumys jobasyn ázirleý jáne bekitý kezinde Bas jos­pardyń jobalyq sheshimderinen negizsiz aýytqýlarǵa, jobany zańsyz túzetýge jol beredi. Osyǵan oraı, 2020 jyldan ber­gi kezeńde komıtet sáýletshilerge túr­li buzýshylyqtarǵa jol bergeni úshin 218 ákimshilik hattama toltyrdy.

Sapany qamtamasyz etý úshin endigi jerde osy jyldyń 5 sáýirinde qol qo­ıyl­­ǵan jyljymaıtyn múliktiń bir­yń­­ǵaı memlekettik kadastryn engizý jó­nin­degi zań sheńberinde biryńǵaı qala qury­­lysy saraptamasy qoldanylatyn bolady. Tıisti ózgerister 2024 jyldyń qań­tarynan bastap kúshine enedi.

Keshendi qala qurylysy saraptamasynan ótý qaǵıdasy jobalyq sheshim­der­diń bastapqy qujattardyń sharttaryna, sondaı-aq qala qurylysy jáne tehnıkalyq reglamentterge, sáýlet jáne qala qurylysy salasyndaǵy memle­ket­tik standarttarǵa sáıkestigin bel­gi­leýdi kózdeıdi. «Qala qurylysy sa­rap­tamasynan ótpegen jáne onyń oń qory­tyn­dysyn almaǵan barlyq deńgeıdegi qala qurylysy jobalary bekitýge jáne odan ári iske asyrýǵa jatpaıdy», dedi О́QM komıteti tóraǵasynyń orynbasary.

Ázirlenip jatqan Qurylys kodeksi sheńberinde josparlaý kezinde órtke qarsy qyzmet sharalary, sanıtarlyq-qor­ǵaý aımaqtary, ınsolıasııa, seısmı­ka­lyq qaýipsizdikke qatysty jáne tur­ǵyn­dardyń qolaıly ómir súrýin qam­ta­masyz etý úshin qajetti basqa da talap­tar normalarynyń qamtylýy qatań qada­ǵa­lanady.

Jobalaý úderisi biryńǵaı sıfrlyq memlekettik platformaǵa engiziledi, ol ashyqtyqty qamtamasyz etýge múmkindik beredi jáne zamanaýı trendter men teh­no­logııalarǵa sáıkes keledi. Osy maq­satta arnaıy aqparattyq júıe ázir­le­nip, qazirgi ýaqytta ony mindetti paıdalanýǵa qatysty normatıvtik tur­ǵyda bekitý jumystary júrgizilýde.

Taǵy bir aıta keterlik jaıt, bury­ny­raqta jobalyq-smetalyq qujat­ta­malardy ınjenerlik jelilersiz jáne aýmaqty abattandyrýsyz ázirleýge jol berilip kelgen bolatyn. Osy keleń­siz tájirıbeni joıý maqsatynda Komı­tet­tiń 2023 jylǵy 12 qańtardaǵy № 4-nq buıryǵymen biryńǵaı jobalyq-smetalyq qujattamanyń jekelegen bó­lim­derin keshendi túrde ázirleýge qa­tysty memlekettik standartqa tıisti to­lyq­tyrýlar engizildi. Endi qurylys qańqasy ınjenerlik, kommýnıkasııalyq jáne abattandyrý nysandarymen birge jobalanatyn bolady.

Aıta ketken jón, komıtet salany sıfr­landyrý isin de qaýyrt qolǵa alyp jatyr. Jaqynda qurylys rásim­de­ri­niń ashyqtyǵyn arttyrý maqsatynda qurylys sýbektileriniń kúndelikti ju­mysyn avtomattandyrýǵa múmkindik beretin «e-Qurylys» biryńǵaı aqparattyq júıesi engizildi. Bul júıe memlekettik fýnksııalardy avtomattandyrady, atap aıtqanda, munda tehnıkalyq qada­ǵa­laý­dyń ortalyqtandyrylǵan elek­tron­dyq esep berý bazasy, lısen­zıat­tar­dyń, tehnıkalyq qadaǵalaý­dyń, ınjenerlik-tehnıkalyq qyzmetker­ler­diń jáne sa­rapshylardyń attes­ta­sııasynyń biryńǵaı tizilimi shoǵyr­lan­dy­rylady.

О́kinishke qaraı, 2018 jyldan beri qurylys sapasyn memlekettik ba­qy­laý júıesi májbúrleý sharalaryn jedel qabyldaý múmkindiginsiz, tek qana profılaktıkalyq sıpatta bolyp kelgen. Búgingi tańda ákimdikterdiń qu­ry­lys isteri jónindegi memlekettik ıns­peksııasynyń tekserýleri tek azamat­tardyń aryz-shaǵymdary boıynsha júrgizilýde, al salynyp jatqan nysandardy tekserýmen qamtý 2023 jyldyń birinshi jartyjyldyǵynda nebári 9 pa­ıyzdy qurapty, 11 001 nysan boıynsha 1186 tekserý júrgizilgen.

Mine, osy kórsetkishtiń ózi-aq qurylys jumystaryna memleket tarapynan qalypty baqylaýdyń joqtyǵyn bildiredi. Sodan kelip qurylys ju­mys­tary júıesiz júrgizilýde. Turǵyn úı keshenderiniń beıbereket salynýy, qala halqy úshin asa qajet túrli ınfra­qurylymdardyń jetimsizdigi, olardyń qurylys talaptaryna saı jobalanbaıtyny týraly az aıtylyp kele jatqan joq. Osy kemshilikti joıýdy qurylys jáne turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq isteri komıteti qatty qol­ǵa alǵan syńaıly. Máslıhatqa qaty­sý­shylar tarapynan bolǵan osyndaı, biryńǵaı problemalyq, oń sheshimin kútken saýaldarǵa О́QM Qala qurylysy jáne turǵyn úı kommýnaldyq saıasaty departamentiniń Qurylys salasyn damytý basqarmasynyń basshysy E.Qulyshev, О́QM Memlekettik sáýlet-qu­rylys baqylaý basqarmasynyń bas sarapshysy Á.Shuǵaev jaýap berdi.