SWIFT júıesiniń habarlaýynsha, Qazaqstan Ulttyq banki men Gonkong Valıýtalyq Basqarmasy CBDC-konnektor betatestileýine kelisimin bergen. Eger joba sátti aıaqtalsa, onda bul transshekaralyq tólemderdi jasaýda sıfrly valıýtany qoldanýǵa múmkindik bermek.
«Qazir Ulttyq bank belsendi túrde daıyndap jatqan sıfrly teńge jáne basqa da CBDC-ny SWIFT arqyly transshekaralyq aýdarymdardy jasaýda qoldanýǵa bolady. CBDC konnektoryn damytý týraly sheshim SWIFT-tiń ártúrli CBDC-di bir-birimen jáne fıatty aqshamen baılanystyrý jónindegi kúsh-jigeriniń jalǵasy. Jyl basynda SWIFT 12 apta ishinde eki túrli blokcheın jelileri men qoldanystaǵy fıat aqsha tólem júıeleri arasyndaǵy 5 000-ǵa jýyq tranzaksııany modeldeıtin arnaıy jobany ázirledi. Bul jumysqa 18 uıym, sonyń ishinde Fransııa, Germanııa jáne Sıngapýr bankteri, sondaı-aq 15 iri kommersııalyq bank qatysty», dep málimdeıdi Halyk Finance analıtıkalyq ortalyǵy.
Osy synaqtyń barlyǵynyń túpki maqsaty – ártúrli sıfrlyq valıýta men dástúrli tólem júıesiniń ózara árekettesýin (úılesimdiligi, ózara árekettesý múmkindigi) qamtamasyz etý.
«Sıfrly valıýtalarmen baılanysty táýekelderdiń biri – olardyń bólshektenýi, óıtkeni árbir sıfrlyq valıýtanyń ózindik ekojúıesi men erekshelikteri bar. Demek, dástúrli júıeler men sıfrlyq valıýtalar arasyndaǵy ınteroperabeldilik tranzaksııalardyń qaýipsizdigi men úzdiksizdigin qamtamasyz etý úshin óte mańyzdy, ásirese transshekaralyq tólemder jaǵdaıynda», deıdi analıtıkter.
Sıfrly teńgeni engizý týraly baıandamaǵa súıenetin bolsaq, SWIFT-tiń testileýdi júrgizýi eki kezeńge sozylady. Birinshi kezeńde CBDC-konnektor sıfrly teńge platformasyna ıntegrasııalanady. Ekinshi kezeńde ózge ortalyq banktermen testilik tranzaksııalar júrgiziledi. Mundaı habar almasý operasııalaryn jasaý úshin ISO 20022 halyqaralyq standarty paıdalanylady.
«Bizdińshe, bul sıfrly teńge men ulttyq tólem júıesin odan ári qaraı damytýdaǵy pozıtıvti jaǵdaı. SWIFT sııaqty halyqaralyq júıemen ıntegrasııa jasaý jáne transshekaralyq tólemder múmkindigi sıfrly teńgege degen senimdi arttyrady. Aıta ketý kerek, sıfrly teńge arnaıy elektrondyq ámııandarda saqtalatyn biregeı sıfrlyq jazbalar (tokender) túrinde shyǵarylady. Bul rette ol dástúrli aqshany almastyrmaıdy, tek ony tolyqtyrady. О́zderiniń tehnologııalyq erekshelikteriniń arqasynda mundaı sıfrly valıýtalar tıimdilikti, jedeldikti jáne esep aıyrysý ashyqtyǵyn arttyrý úshin aýqymdy múmkindikter ashady», dep pikir bildiredi Halyk Finance sarapshylary.
Ulttyq banktiń habarlaýynsha, sıfrlyq teńge 2025 jyldyń sońyna deıin 3 fazada engiziledi. Jobany iske asyrý jol kartasyna sáıkes, 2023 jyly birinshi kezeń iske asyrylady. Sıfrlyq teńge platformasynyń – tájirıbeli-ónerkásiptik jáne zertteý (R&D) atty eki kontýry (damý baǵyty) quryldy.
«Tájirıbeli-ónerkásiptik paıdalaný aıasynda sıfrlyq teńgeni tólem quraly retinde paıdalaný úshin barlyq bazalyq ssenarıı iske asyrylady, qarjy naryǵynyń qatysýshylarymen jáne qarjy ınfraqurylymynyń provaıderlerimen ıntegrasııalyq baılanys ornatylady. Sondaı-aq smart-kelisimsharttardy paıdalaný arqyly baǵdarlamalanatyn tólemder tetigi engiziledi. Bul kontýr ST júıesiniń negizgi fýnksıonaldyǵyn jáne onyń keıingi jumysyn júzege asyrýǵa arnalǵan. Zertteý kontýry aıasynda ortalyq bankterdiń sıfrlyq valıýtalarynda transshekaralyq esep aıyrysýlar testileýden ótedi, sıfrlyq aktıvter ındýstrııasy naryǵyna qatysýshylarmen ózara baılanys ornatylyp, tokendelgen aktıvter úshin eseptik ınfraqurylym retinde sıfrlyq teńge paıdalanylady», dep málimdedi UB.
Jobanyń I fazasyn iske asyrý qorytyndysy 2023 jyly ulttyq valıýtanyń 30 jyldyǵyna oraı ótetin Qazaqstan qarjygerleriniń kongresi aıasynda shyǵarylmaq. Tolyqqandy nátıjesi 2023 jylǵy jeltoqsanda qorytyndy esep (blueprint paper) formatynda usynylady dep josparlanǵan.
Sıfrlyq teńge qolma-qol jáne qolma-qolsyz aqshalardyń ornyn aýystyrýǵa baǵyttalmaǵan, ol qoldanysta qatar júre beredi. Sıfrlyq teńge qarjylyq qyzmetterdiń qoljetimdiligin arttyrady, ınnovasııalyq qarjy ónimderin jasaý úshin jańa múmkindikter ashady, memlekettik shyǵystardyń tıimdiligin eseleıdi, sondaı-aq transshekaralyq tólemderde shyǵyndy azaıtady.
