Kollajdy jasaǵan – Qonysbaı ShEJIMBAI, «EQ»
Sý tazartý stansasynyń jobasy 2009 jyly qolǵa alyna bastaǵan. Sol tusta qala turǵyndary bórikterin aspanǵa atyp, «Kenezesi kepken eldiń kósegesi kógeretin boldy» dep qýanǵan edi. 250 myńnan asa turǵyny bar qala turǵyndary erte kóktem men jaýyndy-shashyndy kúzde laı, sary sý iship kúneltken. Basqa amal da joq edi. Bul turǵyda memleketten qamqorlyq bolmady dep ókpeleýdiń de qısyny joq. 2011 jyly sý jelilerin tazartý qurylǵylary tegis jańǵyrtylyp, táýligine 60 myń tekshe metr sý ótkizýge qýaty jetetin jobanyń qurylysy bastalyp ta ketti. Tapsyrys berýshi – qalalyq ákimdiktiń qurylys bólimi.
Qyrýar el qarap otyrǵan aýqymdy jumysty «AEGISinc» jaýapkershiligi shekteýli seriktestigi qolǵa aldy. Sol ýaqytta memlekettik satyp alý tártibi boıynsha 1,623 mlrd teńgeniń kelisim-sharty da jasaldy. Birinshi jyly 538,1 mln teńgesi ıgerildi. Merdiger uıym sehtyń, zerthananyń ǵımarattaryn jarym-jartylaı ǵana kóterdi. Kelesi jyly konkýrs jumysynan áldebir shıkilik shyǵyp, qalalyq sot jumysty toqtatý týraly sheshim shyǵardy. 2012-2013 jyldary konkýrs qaıta uıymdastyryldy. Bul joly «AP Impeks» jaýapkershiligi shekteýli seriktestigi jeńimpaz bolyp tanyldy. 2013 jyly 181,24 mln teńge ıgerilgenimen, jumys taǵy da toqtap qaldy. Taza sý ishemiz dep tamsanyp aıtatyn ádemi áńgime tam-tumdap tyıyldy. Arada attaı 12 jyl ótti. Endi ǵana osy túıtkildiń túıini sheshilmek. Zamanaýı qondyrǵylar Birikken Arab Ámirlikterinen arnaıy jetkizilýde. Qos tarap kelisimshartqa otyrǵan. Otyzǵa jýyq jumysshy men onnan asa arnaıy tehnıka jumyla jumys istep jatyr.
– Qazirgi kúni sý tazalaý qurylǵylaryndaǵy jumys 90 paıyz aıaqtaldy, aldaǵy qańtar aıynda qajetti qondyrǵylar jetkizilmek, – deıdi merdiger Qýanysh О́tegenov.
Sóz arasynda Kókshetaý qalasyn sýmen qamtamasyz etip otyrǵan bul ortalyqtyń sonaý 1970 jyly salynǵandyǵyn aıta ketelik. Sodan beri kúrdeli jóndeý jumystary júrgizilgen emes. Qyrýar qarjy bólingenimen, belgisiz baǵytta sýdaı sińip ketti.
– Endigi iske bereke bersin, – deıdi qala turǵyny Qonys Elimov, – atam qazaq «aýrý astan» demeı me, taza sý ishpegen qala turǵyndarynyń aýrý-syrqaýy kóp ekendigi aıtylyp júr. El tilegin aıtatuǵyn bolsam, osy jolǵy joba júzege assa eken deımiz de.
Bıyl sý tazalaý stansasynyń zerthanasy men qazandyǵy jóndeýden ótkizilipti. Qala basshylyǵy aldaǵy jyly kópshilikti tolǵandyryp otyrǵan aýyz sý máselesi tolyǵymen sheshiledi dep ýádelerin berip otyr.
– Bul jobaǵa jumsalatyn qarjynyń kólemi – 7 mlrd 200 mln teńge. Osy jyly oblystyq bıýdjetten 1,5 mlrd teńge baǵyttaldy. Merdiger uıym jumysty tyńǵylyqty atqarýda. Kúni búginge deıin 900 mln teńgeniń jumysy júzege asyryldy. Oıǵa alǵan sharýa aldymyzdaǵy jyly ońynan ońǵarylsa, alǵa qoıǵan mindet údesinen shyǵamyz, – deıdi Kókshetaý qalalyq ákimdigi qurylys bóliminiń basshysy Ardaq Tasqynbaı.
Qala turǵyndarynyń da kútkeni – osy. Qarjy bar, endigi mindet – ótkenniń ashy sabaǵyn umytpaı qadaǵalaý.
KО́KShETAÝ