Qalypty tirshilikke oralyp jatyr

Tasqynnyń tolyq qaı­týyn esh­kim de kú­tip otyrmasy bel­gili. Oblys kóktemgi egis jumys­ta­ry­nyń ábigerine de kirisip ketti. Bıyl da Soltústik Qazaqstan dıqandary 4,5 mln gektar jerge dán sińirmek. Oblys ákimi Ǵaýez Nurmuhambetovtiń tóraǵa­lyǵymen ótken oblystyq ákim­diktiń keńesinde osy másele tal­qy­landy. Egisti ártarap­tan­dy­rý maqsatymen qaraqumyq alqabyn bıyl 26 myń gektarǵa jetkizý josparlanyp otyr. Úkimetten dala jumystaryna jeńildetilgen baǵamen 53 myń tonna dızeldi otyn bólingeni aıtyldy.

«Atameken» kásipkerler pa­lata­synyń málimetine qara­ǵanda, Soltústik Qazaqstan obly­synda 100-ge jýyq kásiporyndar zardap shekken. Sonyń ishinde 70-i – Qyzyljar qalasynda, 25-i Qy­zyljar aýdanynda tirkelip otyr. Kásipkerler palatasynyń ókili Jeńis Qazıevtiń aıtýynsha, zardap shekken kásiporyndardyń sany budan da arta beretin túri bar. «Olardyń ishinde eń kóbi ázirge dúkender ekeni baıqalady. Sonymen qatar jıhaz shyǵaratyn sehtar, metall konstrýksııalarymen aınalysatyn shaǵyn kásiporyndar, kóterme saýda núkteleri, aýylsharýashylyǵy ónimderin shyǵaratyndar, teh­nı­kalyq qyzmet stansalary, shınomontajdaý sheberhanalary bar», deıdi ol.

Kásipkerlerge múlikterine zalal kelgeni úshin tólenetin ótem­aqy mamyr aıynda bastalady. Qazir tasqynnyń kásipkerlerge kel­tirgen zalalynyń mólsherin anyqtaıtyn komıssııany jasaq­taý jumysy júrgizilip jatyr. Onyń quramyna kásipkerler pa­la­tasynyń ókilderi de enetin boldy. Alaıda sý tolyq keppeı keltirilgen zııandy eskerý múmkin emes. Mysaly, «Inkýbatorıı №1» JShS qansha taýyq pen jumyrt­qanyń sýǵa ketkenin anyqtaý qıyn. Jobamen osy kásip­orynnyń shyǵyny – 38,6 mln teńgedeı. «Al sý qaıtqan soń onyń materıaldyq-teh­nı­kalyq shyǵynynyń kó­le­­mi keminde 300 mln­ ­teń­ge­­den kem bolmas», deıdi J.Qazıev.

Kóptegen kásipker ózderiniń materıaldyq-tehnıkalyq bazasynan ǵana aıyrylyp qoıǵan joq, bolashaq tabysynan da aıy­ryldy. Nesıelik mindettemesin de tóleı almaı qaldy. «Komıssııa osynyń bárin eskerýge tıis. Al zardap shekken kásiporyndar men uıymdardyń tizimin Petropavl qalasy men aýdandardyń ákim­dik­teri jasaıdy. Bul úshin kásip­kerler osy ýaqyttarda ákim­dik­ter­ge jedel qaıyrylýy kerek», deıdi kásipkerler palatasynyń ókili.

Jýyrda Petropavldyń telearnalary eki ezýi eki qulaǵyna jetip qýanyp, tasqynmen birge kelip, sý azdap qaıtqanda bógende turyp qalǵan top balyqty súzip jatqan balyqshylardy kórsetti. Sóıtse, bular brakonerler eken. О́ıtkeni balyq ýyldyryǵyn shashatyn 15 sáýir men 1 maýsym aralyǵynda eshkimniń balyq aýlaýǵa qaqysy joq kórine­di. Qazir polısııa oljaǵa qaryq bol­ǵan 12 balyqshyny jaýap­ker­shilikke tartty.

Oblys ákimi Ǵ.Nurmuhambetov Petropavldyń toǵyz qabatty eki jańa jataqhanasyna ornalas­ty­rylǵan zardap shekkenderge baryp, olardyń jaǵdaıyn bildi. Munda barlyǵy 440 adam qo­nys­­tanǵan. Barlyq tur­mys­tyq jaǵdaı jasalýymen qatar volonterler de kómek qolyn sozyp, zyr júgirip júr. Qart adamdardyń qujattaryn ótem­aqy alýǵa da­ıyndap bergen – osylar. Turǵyndar ákimge jaǵ­daıynyń jaqsy ekenin aıtyp, rızashylyǵyn bildirdi.

Qazir sýy qurǵaı bastaǵan Oıqaladaǵy Pavlov, Smırnov, T­ýha­chevskıı, Permınov jáne Kolhoznyı kosogor kó­she­­lerindegi sý basqan úı­ler­diń shyǵynyn baǵa­laý jáne tehnıkalyq jaram­dy­lyǵyn saraptaý jumys­tary júr­gizilip jatyr. Qurǵaǵan kóshelerdegi úılerge jóndeý jumystary jaqynda bastalady. Al Taıynsha aýdanynda bul jumys qazir qyzý. «Baǵalaý komıssııasyna 22 úıdiń ıesinen ótinishter tústi. Sonyń ishinde Krasnopolıan aýyldyq okrýgi bul iste alǵashqylardyń biri bolyp otyr. Qazir bul aýyldaǵy 20 úıdiń shyǵyny 8 mln 804 myń teńgege baǵalandy», dedi aýdan ákiminiń orynbasary Erkebulan Dúısenbın.

Qala men oblysty elektr qýatymen jabdyqtap turǵan «Sev­­kaz­energo» AQ tasqynnan zardap shekken óziniń qyzmetker­lerine kómek qolyn sozyp otyr. Búginge deıin úıleri sýda qalǵan 57 qyzmetkerine 100 AEK kóleminde (369 200 teńge) járdemaqy berdi. Al evakýasııaǵa shyǵa­rylǵan, biraq úıleri aman qalǵan qyzmetkerleri 30 AEK kóleminde (110 760 t) járdem jasady. Sonymen qatar qajet etkenderge kıim, tósek jab­dyq­taryn, azyq-túlik jınap berdi. Turǵysy kelgenderge kom­panııanyń jataqhanasyna qonys­­tandyryldy. Muzdy sýda elektr baǵandaryn jón­dep, tasqynmen alysqan jumys­shy­la­ryna eki aptalyq aqyly demalys ta berip jatyr.

Premer-mınıstrdiń orynbasary Tamara Dúısenovanyń beıne-málimdemesi de zardap shekkenderdiń kóńiline medeý boldy. Ol memleket óziniń áleýmettik mindetin tolyq oryndaıtynyn, zardap shekkenderge járdemaqylar ýaqtyly tólenip jatqanyn aıta kelip, mundaı rejim 1 qyrkúıekke deıin sozylatynyn jetkizdi. Sony­men qatar ol turǵyn úıleri (jalǵyz úı) men saıajaılary jaramsyz bolyp qalǵan jandarǵa jańa úı salynyp beriletinin nemese О́nerkásip jáne qurylys mınıstrligi bekitken baǵaǵa da­ıyn úıler satyp áperiletinin aıtty.

Sonymen qatar T.Dúı­seno­va­nyń aıtýyna qara­ǵanda, tas­qynnan zardap shekken alty oblystyń mektep bitiretin jas­tary úshin UBT bólek syzbamen ótkiziledi eken. Tipti tómen ball alyp qalǵan abıtýrıentter úshin qańtardaǵy nemese naýryzdaǵy nátıjeler alynbaq. Sondaı-aq qosymsha granttar bólý máselesi qarastyrylyp jatyr eken.

Qyzyljarǵa bet túzegen qaıy­rymdylyq kerýenderi de to­lastaǵan joq. Keshe Astana­dan «Zeket» qorynyń uıymdas­ty­rýymen 18 tonna taza aýyzsý jetti. Ony qarsy alǵan Hamzat ımam bastaǵan meshit qyzmet­ker­leri bilim berý men densaýlyq saqtaý oryndaryna bólgizdi. Keıbir mektepter taza aýyzsý bolmaǵandyqtan balalarǵa tamaq isteı almaı áli de onlaın rejimde oqıtyn edi. Endi myna kómek arqyly qalypty rejimge aýystyrylatyn boldy.

Soltústik Qazaqstan oblysy