2019 jyly bılik eskirgen Páter ıeleri kooperatıvi (PIK) júıesin reformalaý týraly sheshim qabyldap, onyń ornyna Múlik ıeleri birlestikterin (MIB) qurýdy usynǵan bolatyn. Munyń máni – ár úı táýelsiz zańdy birlikke aınalyp, turǵyndar ortaq múlikti qalaı basqarý kerektigin ózderi sheshedi.
Degenmen, ár úıdiń erekshelikteri men onda turatyn adamdardyń múmkindikteri eskerilýi kerek. MIB-tiń naqty bir úlgisin zamanaýı turǵyn úı kesheni men jarty ǵasyrdan astam ýaqyt buryn salynǵan eski úıge birdeı qoldaný múmkin emes. Májilis depýtaty Ekaterına Smyshlıaevanyń aıtýynsha, qazir elimizde 6 myńǵa jýyq MIB pen 1,5 myń jumys istep turǵan PIK bar. Biraq mundaı júzdegen birlestiktiń jumysy tek qaǵaz júzinde qalyp, ıesiz, zańdy mártebesiz úıler kóbeıip tur.
TKSh zańnamasyna jańa túzetýler boıynsha turǵyndarǵa kóbirek erkindik beriledi. Olar sharýashylyq basqarýdyń kez kelgen túrin tańdaı alady. Tek jaýapkershilik pen ashyqtyq saqtalsa bolǵany. MIB kóbirek quqyqqa ıe bolyp, qyzmetkerlerdi resmı túrde jaldaı alady, tipti eger úı úlken bolsa, shtat quryp, atqarýshy dırektordy taǵaıyndaı alady. PIK resmı túrde jalǵa alýshylardyń ózderi qurǵan kommersııalyq emes birlestik retinde ómir súredi. Mundaı PIK tapqan aqsha tek úılerdi ustaýǵa – jóndeýge, jumysshylardyń eńbegine aqy tóleýge, tehnıka satyp alýǵa jumsalýy kerek. Sondaı-aq turǵyndar jınaqtalmaǵan, basqarýdyń qandaı da bir túrine daýys bermegen jaǵdaıda ákimdikten basqarýshy kompanııa ýaqytsha iske qosylyp, tártipti qamtamasyz etedi.
Taǵy bir ózekti másele – tarıfke qatysty. Endi turǵyndardyń kireberisterdi tazalaý, qoqystardy shyǵarý, jaryqtandyrý, lıftterge tehnıkalyq qyzmet kórsetý, usaq jóndeý, tazalaýshylarǵa, santehnıkterge jalaqy tóleý úshin aı saıyn tóleıtin somasy AEK-ke baılanystyrylatyn bolady. AEK birkelki ósetindikten, tarıf te birneshe teńgege ulǵaıady, bul turǵyndardyń bıýdjetine eleýli soqqy bolmaıdy. Sondaı-aq reforma esep berý mehanızmine de áser etedi. Endi kez-kelgen basqarý sýbektisi – MIB, PIK nemese basqarýshy kompanııa turǵyndarǵa esep berýge, tolǵandyrǵan suraqtaryna jaýap berýge jáne jumysty ashyq júrgizýge mindetti.
