Sýret: inbusiness.kz
Aksııa aıasynda elimizdiń aýyl-qalalaryndaǵy barsha turǵyndar, eriktiler, memlekettik qurylymdar men túrli mekeme-kásiporyndar qorshaǵan ortany tazalaý, kógaldandyrý, abattandyrý maqsatynda ártúrli ekologııalyq is-sharalar ótkizý barysynda birlese, bilek sybana eńbek etýdi daǵdyǵa, dástúrge aınaldyrdy. Aksııa aıasynda jer-jerlerde «Taza ólke», «Kıeli meken», «Jasyl aımaq», «О́negeli urpaq», «Móldir bulaq» syndy túrli taqyryptyq baǵyttar, konkýrs-baıqaýlar kóptep uıymdastyryldy.
Ekologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstri Erlan Nysanbaev málim etkendeı, byltyr «Taza Qazaqstan» aksııasyna 6 mln-ǵa jýyq adam, onyń ishinde 230 myń erikti qatysty. 1,1 mln tonnadan astam qoqys jınalyp, 1,6 mln aǵash otyrǵyzyldy. Júzdegen myń aýlalar men aýmaqtar tazartyldy. 20 myńnan astam áleýmettik nysannyń aýmaǵyn tazartý, qoǵamdyq keńistiktiń, saıabaqtardyń, skverlerdiń 4,6 myńnan astam nysanyn abattandyrý boıynsha jumystar júrgizildi. 300 myń sharshy metrden astam jabyn materıaly (plıtkalar, tósenishter, t.b.) jóndeldi, aýystyryldy. 5 myńnan astam tarıhı-mádenı mura nysandary (eskertkishter, mádenı qurylysjaılar), 758 sýburqaq tıisti qalypqa keltirildi. О́zenderdiń, kólderdiń, basqa sý aıdyndarynyń aınalasyndaǵy 5,8 mln sharshy metrden astam alań, 8,4 mln metrden astam aryq jelisi tazartyldy. Qatty turmystyq qaldyqtarǵa qatysty máselelerdi sheshý maqsatynda 238 mlrd teńgege 94 jobadan turatyn pýl qalyptastyryldy. Zamanaýı polıgondar salý, qaıta óńdeýdi damytý, qaldyqtardy bólek jınaýdy engizý aksııanyń negizgi baǵyttary sanalady.
Ekologııalyq bastamalardyń qoǵam tarapynan keńinen qoldaý taýyp, halyqtyq sıpat alyp ketýine oraı, ony odan ári damytyp, áleýmettik normaǵa aınaldyrý maqsatynda elimizdiń Úkimeti 2024–2029 jyldarǵa arnalǵan «Taza Qazaqstan» ekologııalyq mádenıetti damytý tujyrymdamasyn bekitti. Qujatta elimizde ekologııalyq mádenıetti qalyptastyrý men nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan keshendi sharalar qarastyrylǵan. Ekologııalyq mádenıet – adam men tabıǵattyń ózara árekettesýinen kórinetin jalpy mádenıettiń bir bóligi. Osy oraıda ekologııalyq mádenıetti damytýdaǵy keshendi tásil halyqtyń ártúrli toptary úshin ekologııalyq mádenıetti qalyptastyrýdyń ártúrli ádis-tásilderin – ekologııalyq bilim berýdi, tárbıe men saýat ashýdy, ekoáleýmettenýdi, ekologııalyq ózin-ózi oqytýdy, ózin-ózi tárbıeleýdi qoldanýdy qamtıdy.
Tujyrymdamanyń negizgi baǵyttary – ekologııalyq oılaý men jaýapty minez-qulyqty qalyptastyrý, ekologııalyq bilim berý, aqparattandyrý, ekologııalyq aǵartý. Qujatta ekologııalyq jaýapkershilikti arttyrý maqsatynda azamattardyń sanaly áreketterin yntalandyrý, kótermeleý sharalary qarastyrylǵan. Barlyq bilim berý deńgeılerinde ekologııalyq bilim men tárbıe berý júıesin damytý kózdelgen. Halyqty ekologııalyq máseleler týraly habardar etý, aqparattyq qoljetimdilikti qamtamasyz etý sharalary josparlanǵan.
Tujyrymdamany iske asyrýdyń qorytyndysy jónindegi nysanaly ındıkatorlar men kútiletin nátıjelerdiń tizbesi tómendegideı:
- Qaldyqtardy qaıta óńdeý deńgeıi: 2023 jylǵy 24%-dan 2029 jylǵa qaraı 38%-ǵa deıin arttyrý josparlanǵan;
- Ekologııalyq is-sharalarǵa tartylǵan oqýshylardyń úlesi: 2024 jyly 15%-dan 2029 jyly 40%-ǵa deıin ulǵaıtý kózdelgen;
- «ProEko» jobasyna qatysatyn 5–6 synyp oqýshylarynyń sany: 2024 jyly 2% (16 000 oqýshy) deńgeıinen 2029 jyly 15% (115 579 oqýshy) deıin arttyrý josparlanǵan.
- Halyqtyń ekologııalyq ómir sapasyna qanaǵattaný deńgeıi: 2023 jylǵy 54,2%-dan 2029 jyly 64,7%-ǵa deıin jetkizý kózdelgen.
Sondaı-aq qaldyqtardy bólek jınaý ınfraqurylymyn damytý, qoǵamdyq oryndarda qaldyqtardy bólek jınaý júıesin, qorshaǵan ortany qorǵaýǵa baǵyttalǵan ekologııalyq qaýipsiz tájirıbelerin engizý, qorshaǵan ortany lastaýǵa qatysty «nóldik tózimdilik» mádenıetin qalyptastyrý maqsatynda aqparattyq, tárbıelik sharalar júrgizý syndy qosymsha sharalar qarastyrylǵan.
«Taza Qazaqstan» aksııasynyń jemisin, ıgiligin búginde barsha turǵyndar kórip otyr: aýla-kósheler tazartyldy, qordalanǵan kúl-qoqystar syrtqa shyǵaryldy, saıabaq, gúlzarlar jańa keıipke endi. Sonyń arqasynda qorshaǵan orta, demalys oryndary kórkem kóz tartyp, ekologııalyq máseleler de oń sheshimin taba bastady. Degenmen aksııa aýmaqtardy tazalaýdan áldeqaıda aýqymdy is-sharalar sheńberin qamtıdy. Bul – barsha azamattardyń kúsh-jigerin biriktiretin, ekologııalyq turǵyda sanaly ómir saltyn nasıhattaıtyn qýatty qozǵalys. Basty taǵylymy – tek tazartý ǵana emes, sonymen qatar ekologııalyq mádenıetti qalyptastyrý, qoǵamdy ortaq jaýapkershilikke tárbıeleý, qorshaǵan ortany qorǵaýǵa degen janashyrlyqty arttyrý. Onyń iske asyrylýy halyqtyń ekologııalyq saýattylyǵyn arttyrýǵa, elimizdiń áleýmettik-ekonomıkalyq turǵyda turaqty damýyna lepti úles qosady.
