Sýret: massaget.kz
Jorǵany qazaqtyń bedeldi adamy saltanatty jıyn-toıda minetin bolǵan. Ony arnaıy baptap-kútip, ári sándi er-turman jasatqan. Iаǵnı qazaq qoǵamynda jorǵanyń mártebesi bıik. Osy oraıda, qazaq synshylary jorǵanyń júris ekpini men aıaq tastasyna qaraı eki topqa bólip qaraǵany jón.
Júris ekpinine qaraı: qoı jorǵa, jol jorǵa, keńirek jorǵa (jortaqy), shapqyn jorǵa, túıe jorǵa, bes qulashtyq jorǵa, on qulashtyq jorǵa, sý jorǵa, sý tógilmes jorǵa, tabaq tartar jorǵa, tókpe jorǵa, aıdama jorǵa, shaıqalǵan jorǵa, aıań jorǵa, taıpalǵan jorǵa, jáne t.b. dep atasa, aıaq tastasyna qaraı: eki aıaqty jorǵa, shaldyr jorǵa, úsh aıaqty jorǵa, tórt aıaǵy teń jorǵa, shapshýyr jorǵa, tusamys jorǵa, óre jorǵa, shaldaýyr jorǵa jáne t.b. dep ataǵan.
Al jorǵanyń sapasyn anyqtaýdyń tásiline toqtalsaq: onyń bel arqasyna bes metr jalpaqtaý jip baılaıdy. Ol at quıryǵynyń ústinen jerge qaraı tómen salbyrap túsip turady. Sodan keıin jorǵalatyp alyp jónelgende, álgi jip jylansha ıreleńdep kóteriledi. Shynaıy jorǵalar arshyndaı basqanda bes metr jiptiń ushy jerge tımeı ushyp otyrady. Burynyraqta, jorǵanyń sapasyn bilý úshin beline arqan baılaǵan eken. Arqannyń jerge tımeýine baılanysty ony bes qulashtyq jorǵa, on qulashtyq jorǵa, on eki qulashtyq jorǵa dep ataǵan. 15-16 qulashtyq jorǵalar da bolǵan, biraq bular óte sırek kezdesedi.
Jaqsy jorǵany tekserýdiń taǵy bir joly bar. Shól-shóleıt jerdiń jorǵasyn synaý úshin botanyń enesin, ıaǵnı ingen túıeni kózkórim alysqa aıdap jiberedi de, artynan botasyn jiberedi. Enesin ańsaǵan jas bota taıraqtap qatty shabady. Osy qashqan botany jorǵamen qaıyrady. Eger jorǵa júrisinen tanbaı botany qaıyrsa, bul naǵyz jorǵa bolyp esepteledi.
Kelesi bir tásil – jorǵatanýshy, synshy adam qolyna qarapaıym qońyraý ustap alyp synaıdy. Alǵashynda qońyraý daýysy syldyr qaǵyp, bara-bara júrisi taıpalyp qyzǵan kezde úni óshedi. Bundaı jorǵany burynǵy zamanda mergen-sadaqshylarǵa mingizip, joryqqa jiberetin bolǵan.
