Tanym • 23 Jeltoqsan, 2025

Londondaǵy qazaq portreti

301 ret
kórsetildi
1 mın
oqý úshin

1803 jyly Ulybrıtanııa astanasy London qala­synda «Reseı ımperııa­synyń kıim mádenıeti» atty kitap V.Mıller jáne basqa avtorlar tarapynan jaryq kórdi. Bul – ımperııa quramyndaǵy halyqtardyń kıim-ke­shek mádenıetin Batys álemine tanystyrýdy maqsat etken birden-bir eńbek. Aǵylshyn jáne fran­sýz tilinde túsin­dirme berilip, ár halyq­tyń kıim úlgisi týraly aqparat jetkizetin eńbek­tiń bizdiń mádenıet úshin mańyzy joǵary. Tómende kitapta ja­zylǵan túsindirmeni qaz-qalpynda aýdaryp berip otyrmyz.

Londondaǵy qazaq portreti

«Qazaqtar burynnan belgili halyq bolsa da, eshqashan atap aıtyl­maǵan, óıtkeni olar kóshpeli ómirde barymtany dástúr etken.

Olar úsh ordaǵa (júzge) bó­lingen, onyń ishinde eki júzdiń quramy ǵana Reseı ókimetiniń qaramaǵynda. Bular Oral men Embi ózenderiniń aralyǵynda jatqan terrıtorııany meken­deıdi; biraq olar únemi kóship-qonyp júredi jáne Edil men Kaspıı jaǵalaýynda barymta áreketterin jıi jasaıdy.

Olardyń júris-turysy men kelbeti tym erekshe Qazaqtardyń álpeti basqa tatar taıpalary sııaqty ashyq, kózi kishkentaı bolsa da, olar jınaqy kórinedi. At ústindegi halyqtyń únemi ártúrli oqıǵalarymen alys-jaqynǵa aty shyqqanyn bireý bilse, bireý bilmes. Bul bolmys olardyń ómir súrý dástúrine jáne batyldyq pen dańq týraly kóz­qarasyna baılanysty bolýy múmkin. Qazaqtardyń úıi týraly aıtsaq, turmys­qa qolaıly kıiz úılerde turady. Olardy tiz­gindep otyrý úshin Reseı ókimeti qazaq dalasynda kóptegen áskerı beket saldy».