Abaı • 01 Sáýir, 2025
Abaı ınstıtýty el danalyǵyn tanytsa ıgi
Bıyl Alash ardaqtysy Mirjaqyp Dýlatulynyń sózimen aıtsaq, «qarańǵy zamanda shyraq jaqqan shamshyraq» atanǵan hakim Abaıdyń týǵanyna 180 jyl tolyp otyr.
Tarıh • 21 Naýryz, 2025
Aǵylshyn dindarlary keziktirgen qazaqtar
Aǵylshyn tilinde jarııalanǵan derekterdi oqyrmanǵa dál jetkizý ońaı emes. Qazaq tiliniń baı mazmunyna, tildiń shuraılylyǵy men tabıǵı bolmysyna júginýge týra keledi. AQSh-ta taǵylymdamadan ótken tusta osyny aıqyn baıqadyq. Arlıńton qalasyndaǵy úıimizdiń astynda jumys isteýge arnalǵan jeke kabınetter bar edi. Sol jerde ár kúni keshte 3 saǵat shamasynda otyryp, kitaphanadan ákelgen ultymyzǵa qatysty derekteri bar eski kitaptardy zerdeleımin. Esimin umytqan bir danyshpannyń «qolyna jaqsy kitap túsken adamnyń jalǵyzsyraýy múmkin emes» degeni osyndaıda oıǵa qýat, boıǵa kúsh qosatyny da ras.
Ýnıversıtet • 20 Naýryz, 2025
Byltyr Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń 90 jyldyq mereıtoıy aıasynda Ortalyq Azııanyń qýatty sýperkompıýteri osy oqý ornyna ornatyldy. Bazargúl Mátkerimqyzy – osy qurylǵyny emin-erkin meńgerip, onyń qyry men syryn stýdentterge úıretip júrgen bilikti oqytýshynyń biri.
Ádebıet • 07 Naýryz, 2025
Ýaqyt ilgerilep, zaman aýysqan saıyn qudiretti poezııanyń kóshi de san túrli taraýǵa tústi. Al búginde «árkimniń talasy bar» óleń ólkesinde ár aqyn ózinshe jortyp keledi. Bir toby keshegi ulylar iz qaldyrǵan qazaqy qara óleńniń jotasynda tur. Endi bireýleri – «aq óleń jazamyz» degen toptyń ókili. Demek qazirgi óleń ólkesinde aq pen qara da qosa júr. Bul – óz aldyna bólek taqyryp. Al bizdiń aıtpaǵymyz, qazaq poezııasynyń qara óleń kóshindegi talantty aqynnyń biri – Erbol Alshynbaıdyń poezııasy haqynda.
Basylym • 07 Naýryz, 2025
Gonkong jýrnaly Ulyqbek aqyn týraly
Keıingi kezderi elimizdiń ádebı tynys-tirshiliginde aıtarlyqtaı jańalyqtar bar. Sonyń biri – Memlekettik syılyqtyń laýreaty, aqyn Ulyqbek Esdáýlettiń ómirbaıany men sýreti «Gonkong ádebıeti men óneri» jýrnalynyń muqabasyna basylypty. Atalǵan alpaýyt basylym 2025 jyldyń birinshi sanyn Ulyqbek Esdáýlettiń shyǵarmashylyǵyn nasıhattaýmen bastaǵany – ádebıetimiz úshin úlken jańalyq.
Suhbat • 04 Naýryz, 2025
Jın Noda: Qazaq handary men Sın ımperııasynyń baılanysy tym tereń
О́tken jyly qolyma Tokıo shet tilder ýnıversıtetiniń professory Jın Nodanyń «Reseı men Sın ımperııalary arasyndaǵy Qazaq handyqtary: XVIII-XIX ǵasyrlardaǵy Ortalyq Eýrazııa halyqaralyq qatynastary» atty zertteý eńbegi tústi. О́z tarıhymyzǵa qatysty bolǵan soń, bir demmen oqyp shyqtym. Atalǵan kitapta qazaq hany Abylaı men ózge sultandardyń Sın ımperatoryna jazǵan hattary týraly baıandalady. Jaqynda Jın Nodamen habarlasyp, kókeıimizde júrgen suraqtardy qoıdyq.
Tanym • 28 Aqpan, 2025
Aýstralııa gazetteri qazaqtar týraly ne jazdy?
Zertteý taqyrybymyzǵa baılanysty muhıttyń arǵy jaǵynda, AQSh-ta túrli kitaphanalardy aqtaryp, arhıvterge barǵanda eleýsiz qaldyra almaıtyn san túrli qyzyqty málimet kezdestirdik. Solardyń biri – sonaý alystaǵy Aýstralııa gazetterindegi ultymyz týraly jazbalar. Osy oraıda 1850 jyldan 1901 jylǵa deıin jaryq kórgen Aýstralııadaǵy «The Northern Herald», «Tribune», «The Menzies Miner» gazeti men Sıdneıden shyǵatyn «Mirror» gazetinde jarııalanǵan keıbir derekterdi oqyrmanǵa usynýdy jón kórdik.
Ǵylym • 27 Aqpan, 2025
Qyzdy oqytsań, ultty tárbıeleısiń
Keıingi jyldary jastar ǵylymǵa kóptep kele bastady. О́ıtkeni jas ǵalymdarǵa memleket tarapynan úlken qoldaý kórsetilip otyr. Grant sany artty. Aıtalyq, «Jas ǵalym» ulttyq jobasy aıasynda 2023–2025 jyldarǵa arnalǵan ǵylymı jáne (nemese) ǵylymı-tehnıkalyq jobalar boıynsha granttyq qarjylandyrý konkýrsyna 86 mıllıard teńge bólindi. Osyndaı qoldaýǵa ıe bolǵan jas ǵalymnyń biri – PhD, qaýymdastyrylǵan professor Regına Andekına.
Pikir • 21 Aqpan, 2025
Pil sózdigi bar, jylqy sózdigi she?
Ǵylym keıde eshteńege baǵynbaıtyn erejelerden turatyndaı elesteıdi. Biz ómir súrip jatqan myna ǵalamda ár adam ózinshe jańa tynys ashqysy keledi. Áldenege jańa kózqaraspen qaraýdy unatady. Sol úshin de ǵylymnyń bir aty – izdenis degenimiz durys bolar.
Kıno • 21 Aqpan, 2025
Eýropada Áýezov týraly fılm túsirildi
Keıingi kezdegi keremet jańalyqtyń biri – zańǵar jazýshy Muhtar Áýezovtiń ómiri men shyǵarmashylyǵy týraly sonaý Batys elderinde derekti fılmniń jaryq kórýi bolmaq.
