Dúısenáli ÁLIMAQYN«Egemen Qazaqstan»
146 materıal tabyldy

Ádebıet • 12 Qarasha, 2021

Dáýitáliniń daýysy

О́leńniń aspany – máńgilik aspan. Bul sózdi kesip aıtýymyzǵa ólmes jyrlar jazǵan aqyndardyń óleńderi sebepker boldy. Ádebıet aıdyny sóz ben oıdyń, tereń fılosofııanyń, tuńǵıyq syrdyń mekeni. О́leń ǵumyrly bolmasa, uly Shekspırdiń, Baıronnyń, Geteniń jyrlaryn ǵasyrlar úzigi bizge jetkizbes te edi. Demek, oıdyń elshisi bolǵan óleńniń júgi árqashan aýyr hám salmaqty bolǵany.

Rýhanııat • 11 Qarasha, 2021

Tarıhı qısynsyz shyndyq ta bolmaıdy

О́mirdiń ózin, qoǵamdaǵy bolyp jatqan qubylystardy aq qaǵaz betinde sóıletip,  oqyrmanǵa oı aıtatyn jazýshylar qaýymy ult rýhanııaty úshin altyn kópir rólin atqaryp keledi. Olardyń ár shyǵarmasy ómirdiń jolyn, keshegisi men búginin sıpattap bere alady. Jaqynda ǵana «Bopaı hanym» atty tarıhı romany jaryq kórgen jazýshy Mádı AIYMBETOV bizge bergen suhbatynda ádebıet týraly kózqarasyn, shyǵarmalaryndaǵy keıipkerler obrazyn keńinen sóz etti.

Abaı • 10 Qarasha, 2021

«Abaı jolynyń» álemge sapary

Abaıdan Aqqozyǵa deıin 192 keıipkeri bar «Abaı joly» epopeıasyn zańǵar jazýshymyz Muhtar Omarhanuly jıyrma jyl boıy jazyp, oqyrmanǵa usynǵanyn jaqsy bilemiz. Kelesi jyly osy eńbektiń jaryqqa shyqqanyna 80 jyl tolady. Bir ǵasyrǵa jýyq ýaqyt tek qazaq rýhanııatynyń aspanynda ǵana emes, ózge elderdiń rýhanı kókjıeginde ómir súrgen roman máńgilik oqylýǵa tıis shyǵarma ekeni daýsyz.

О́ner • 08 Qarasha, 2021

Bob Dılan salǵan án

Bob Dılan Nobel syılyǵyn alǵanda jurttyń kóbi ony laıyqsyz dep sanady. Nege? Mundaı alypqashpa sózdi onyń shyǵarmashylyǵynan beıhabar adamdar aıtty dep esepter edik. 500-ge jýyq án jazyp, 3000 ret konsert bergen talant ıesi tegin adam bolmasa kerek.

Ádebıet • 08 Qarasha, 2021

Otyz jyl: ádebı óris

Keshegi Keńes Odaǵy kelmeske ketken soń, jurttyń kóbi Jazýshylar odaǵynyń ádebıetke esh keregi joq uıym degen sııaqty sózder aıtyp júrdi. Odaq quramynan shyqqan ózge elderde tarap ketken bul uıymdy bizdiń el óz qalpynda saqtap qaldy. Sol durys sheshimniń nátıjesi búginde kóptegen iri ádebı jumystarǵa, is-sharalarǵa, ózge eldermen bolǵan ádebı barys-kelisterge sebepshi boldy. Egemen elimizdiń damýymen birge ár sala órkendep, damı tústi. Sonyń ishinde rýhanı qundylyq sanalatyn ádebıettiń de otyz jylda jetken bıigi, baǵyndyrǵan belesi az emes.

Ádebıet • 03 Qarasha, 2021

Qazaqy minez, «Bas» jáne Rahymjan Otarbaev

HIH ǵasyr kúlli adamzat tarıhy úshin de, bizdiń qart tarıh úshin de kúrdeli hám aýyr kezeń boldy. Ulty úshin týyp, janyn bergen tulǵalardyń kóbi osy dáýirde ómir súrdi, artyna mura qaldyrdy. Bul, ásirese, bizdiń tarıhymyz ben ádebıetimiz úshin mańyzy joǵary ýaqyt edi. Ulttyq ádebıettiń bastaýy da osy tusqa týra keldi. Nebir uly týyndylar dala tósinde, oı qaǵazyna, kóńil shúńetine jazyldy, sosyn bizge jetti. Sanǵasyrlyq salmaqty sózderdiń qudireti ýaqyt ótken saıyn qunyn arttyra túspese, kemigen joq.

Ádebıet • 01 Qarasha, 2021

Nobel syılyǵy Alashqa qashan buıyrady?

Ár jyly Nobel syılyǵy beriler sát taıaǵan saıyn «Qazaq jazýshysy qashan Nobel syılyǵyn alady?» degen uly saýal kókiregimizdi tyrnaıdy. Sosyn, amalsyz keler kúnderden úmit kútemiz. Nobel syılyǵy qazirgi ádebıettiń ólshemi bola almaıdy dep muryn shúıirýge taǵy bolmaıdy. Mysaly, japon ádebıetin jarty álemge tanytqan osy Nobel syılyǵy edi.

Ádebıet • 26 Qazan, 2021

Dúbirden týǵan óleń

Osylaı maqala jazyp, tolǵanýymyzǵa klassık jazýshy Táken Álimqulovtyń Borıs Slýskııden aýdarǵan «Muqıttaǵy jylqy» degen aýdarmasy sebep boldy. Táken Álimqulovtyń shyǵarmashylyǵynyń deni eń aldymen, ónerge sosyn jylqyǵa tyǵyz baılanysty. Qadaý-qadaý ǵasyrlardan beri jylqy túligimen muńdas, syrlas, taǵdyrlas bolǵan qazaq halqynyń áni men óleńiniń negizi de jylqy bolǵany shyndyq.

Ádebıet • 22 Qazan, 2021

Klassıktiń keıipkerleri

Shyny kerek, Saıyn Muratbekovtiń ár shyǵarmasy qazirgi qazaq prozasyndaǵy qalam ustap júrgen jazýshylarǵa áser etti, tipti keıbiri eliktep oqylymdy shyǵarmalar jazǵysy da keldi. Bizdiń ádebıette qazaqy ómirdi aıyzyn qandyra jazǵan qalamgerlerdiń ishinde tabysty bolǵany da Saıyn Muratbekov der edim.

Suhbat • 19 Qazan, 2021

«Aıtmatovtyń uly bolý – úlken jaýapkershilik»

Qatelespesek, Eýropada­ǵy sanaq boıynsha, jyl saıyn eń ótimdi elý kitap­tyń qatarynda Shyńǵys Aıt­matovtyń da shyǵar­ma­lary bar eken. Bul baýyr­las qyr­ǵyz elimen qa­tar biz úshin de úlken qýa­nysh. Álem tanyǵan Aıt­matovtyń bizge bóten­digi joq, kerisinshe, etene jaqyn. Máńgilik shyǵar­malarymen el jadyn­da saq­­talǵan klassıktiń uly Eldar Aıtmatovpen suh­bat­­tastyq.