Dúısenáli ÁLIMAQYN
Dúısenáli ÁLIMAQYN«Egemen Qazaqstan»
378 materıal tabyldy

Abaı • 28 Sáýir, 2025

«Abaı jolyn» alǵash oqyǵanda...

Bıyl hakim Abaıdyń ómirge kelgenine 180 jyl toldy. Aqyly men danalyǵy jurttan asqan aǵa sultannyń balasy zamanynan ozyp týǵan tulǵa retinde ulyqtalyp keledi. Tek qazaq jurty ǵana emes, kúlli álem ádebıetinde ózindik oryny bar Abaı Qunanbaıulynyń ómirin sýrettegen «Abaı joly» epopeıasy kitap bolyp jaryqqa shyqqannan beri oqyrmannyń qolynan túspeı, jyl saıyn bıiktep keledi. О́tkende jazýshy Muhtar Maǵaýınniń «Abaıdyń sýreti» atty kólemdi essesin oqyp otyryp, «Abaıdy alǵash oqyǵanda ár adam ártúrli kúı keshken bolar?» degen saýaldyń tóńireginde oılandym. Aıtpaqshy, Muhtar Maǵaýın «Abaı joly» romanynyń eki tomyn nebári 8 jasynda oqyp taýysqanyn jazady. Al ózge qalamgerler Abaıdy alǵash oqyǵanda, qandaı áserde boldy eken, sóıletip kórelik. Bul týraly jazýshy Dildár Mamyrbaeva áńgimelestik.

Ádebıet • 24 Sáýir, 2025

«Janjaza» qaıta jaryq kórdi

Alataýdyń etegin teń jaılaǵan qazaq pen qyrǵyzdyń túp tamyry men tarıhy, mádenıeti de bir-birinen alys emes. Al osy eki halyqtyń ádebıetin bıikke kótergen tulǵalar da ózara syılasyp, dos-jar bolyp, shyǵarmashylyq baılanystyń joǵary deńgeıin kórsetti. Bul sózimizge Muhtar Áýezov pen Shyńǵys Aıtmatovtyń salǵan dara joly dálel bola alady.

Ýnıversıtet • 22 Sáýir, 2025

«Qazaq etnografııasy» – túrki rýhynyń tórinde

Ult rýhanııatyn dáripteýge baǵyttalǵan respýblıkalyq ekspedısııa Qoja Ahmet Iаsaýı atyndaǵy Halyqaralyq qazaq-túrik ýnıversıtetine baryp, taǵylymdy kezdesý ótkizdi, dep habarlaıdy Egemen.kz.

Ǵylym • 18 Sáýir, 2025

Professor Grınniń shákirti

Jańashyl ǵalymdardyń eńbekteri arqyly biz álemdi basqasha tanımyz. Bul úrdis qazaq ǵalymdaryna da tán. Bolashaǵynan úlken úmit kútetin sondaı jas ǵalymnyń biri – fotoelektrlik jáne balamaly energetıka salasy boıyn­sha PhD Nursultan Musahanuly.

Mereke • 10 Sáýir, 2025

Naýryz merekesi Vashıngtonda toılandy

San ǵasyrdan beri kele jatqan Naýryz merekesi qazirgideı gúldengen zamanda álemdegi alpaýyt elderdiń astanalarynda da toılanyp jatqany súısindiredi.

Aımaqtar • 09 Sáýir, 2025

Inklıýzıvti bilim berý: Halyqaralyq ǵylymı qaýymdastyq Atyraýda bas qosty

Halel Dosmuhamedov atyndaǵy Atyraý ýnıversıtetinde ótken «Inklıýzıvti bilim berý jáne qoǵam: ádisnama, zertteý, tájirıbe» atty halyqaralyq ǵylymı-praktıkalyq konferensııa – eldegi joǵary bilim berý mekemeleriniń jahandyq ǵylymı keńistikpen ózara yqpaldastyǵyn tanytatyn aıryqsha oqıǵa boldy.

Álem • 09 Sáýir, 2025

Ultty taný men tanytý

Shetelde júrgen ár qazaq týǵan halqynyń elshisi bolýy kerek. Olar kúndelikti is-áreketinde, sóz-sóıleminde, otbasy sal­tyn­da qazaqtyń mádenıetin, dástúrin basqalarǵa tanys­tyra alatyn bolsa quba-qup. Osy tusta oıyma japondar qalaı óz mádenıetin ózgelerge tanyta aldy degen zańdy saýal keldi. О́z oıymdy bylaı tarqattym. Japondar mádenıetin álemge tanytýda birneshe negizgi faktorǵa súıendi. Olar dástúr men zamanaýı tehnologııa­ny úılestire otyryp, ulttyq ereksheligin jahandyq deńgeıde nasıhattady.

Suhbat • 08 Sáýir, 2025

Serik Meıirmanov: Japon jurtynan úırenerimiz kóp

Qadaý-qadaý ǵasyrlardan bergi babalardyń úmitin jalǵaǵan kósheli urpaqtyń jańa zamanda ǵylym men bilimge yntyzar bolýy da zańdylyq. Taǵylymdy jurtpen terezemiz teńesý úshin eń aldymen bizge keregi ǵylym. Sol úshin de uly Abaı «Ǵylym tappaı maqtanba» dese, onyń tól shákirti Shákárim Qudaıberdiuly «Ǵylymsyz adam – haıýan» dep ashyq aıtty. Al osydan keıin ǵylym jolyn qýmaýǵa qazaq balasynyń qandaı qaqysy bar? Jaqynda Japonııada jıyrma jyldan beri turyp jatqan Serik Meıirmanov sol eldegi Rısýmeıkan Azııa-Tynyq muhıty ýnıversıtetiniń (APU) vıse-prezıdenti laýazymyna taǵaıyndalǵanyn estidik. Mundaıda babalarymyz «bórkimizdi aspanǵa atyp qýandyq» deıdi emes pe. Shyny kerek, biz de sóıttik. Sóıttik te, Kúnshyǵys elindegi ǵalymǵa kún qurǵatpaı qutty bolsyn aıtyp, kókeıimizde júrgen saýaldarǵa jaýap aldyq.

Suhbat • 03 Sáýir, 2025

Aqtaý shaharynyń mártebesi bıikteıdi

Qart Kaspııdiń jaǵasyndaǵy merýert qala Aqtaý túbi bir túrki jurtynyń mádenı astanasy atyna ıe bolǵaly beri atalǵan óńir týraly kóp jazyldy. Endi, mine, sanaýly kúnderden keıin Aqtaýda toı bastalady. Túrki áleminiń mádenı astanasy saltanatty túrde ashylady. Osyǵan oraı Kaspıı teńiziniń jaǵalaýyndaǵy injýdeı qalaǵa halyqaralyq TÚRKSOI uıymynyń Bas hatshysy Sultan Raev keletinin estip, habarlasyp, az-kem áńgimelesken edik.

Jansaraı • 02 Sáýir, 2025

Degdar sóz ıesi

Tamyry tereń tarıhymyzdyń arǵy-bergisine kóz júgirtsek, bizdiń rýhymyzdy myzǵytpaı ustap turǵan qudiretti sóz eken. Osy úsh áripke tutas ǵalamnyń sıqyry, jeti qat kók pen jumyr jerdiń qubylystary, ushqan qus pen júgirgen ańnyń tabıǵaty syıyp-aq tur. Syımaı qaıtsin, kúlli jaratylystyń shýaǵyn ıirip ákep aldyńa jaıyp salatyn da osy hıkmet bolsa she?

Iаndeks.Metrıka