Sońǵy jańalyqtar
Jasandy ıntellekt • 30 Qazan, 2025
FAIO 2025 halyqaralyq JI olımpıadasy bastaldy
Almaty qalasynda FAIO 2025 – jasandy ıntellekt boıynsha ekinshi halyqaralyq olımpıada búgin bastaldy, erteń 31 qazanda aıaqtalady. Bul JI salasyndaǵy oqýshylardyń eń iri komandalyq jarysy, dep jazady Egemen.kz.
Aýa raıy • 30 Qazan, 2025
Búgin elimizdiń basym bóliginde aýa raıy bultty bolady
«Qazgıdromet» mamandarynyń boljamynsha, beısenbi, 30 qazan kúni elimizdiń basym bóliginde aspandy bult torlaıdy. Degenmen ońtústik pen ońtústik-shyǵysta jaýyn-shashynsyz, jaıly aýa raıy saqtalady, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Álem • 30 Qazan, 2025
Vetnamda nóser jańbyrdan bolǵan sý tasqynynan 10 adam qaza tapty
Vetnamnyń ortalyq óńirlerinde tolassyz nóser jaýyn saldarynan joıqyn sý tasqyny men laı kóshkini júrip, kem degende 10 adam kóz jumǵan, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Tehnologııa • 30 Qazan, 2025
Ulttyq ulanda sıfrlandyrý jańa deńgeıge shyqty
Quqyqtyq tártip áskerinde sıfrlandyrý úderisi júıeli túrde júzege asyrylyp keledi. Osy rette QR IIM Ulttyq ulan akademııasynda sıfrlandyrý dáýirindegi aqparattyq qaýipsizdik pen kommýnıkasııanyń jańa baǵyttaryna arnalǵan halyqaralyq ǵylymı-praktıkalyq konferensııa ótti, dep jazady Egemen.kz.
Forým • 30 Qazan, 2025
Pavlodar oblysynda Abaı, Shyǵys Qazaqstan, Qaraǵandy óńiriniń belsendi, isker áıelderi «Aýyl áıeli: Birlik. Damý. Bolashaq» atty respýblıkalyq forýmynda bas qosty. Osynaý is-shara Prezıdent janyndaǵy Áıelder isteri jáne otbasylyq-demografııalyq saıasat jónindegi ulttyq komıssııa men «Aýyl» partııasynyń bastamasymen uıymdastyrylyp otyr. Buǵan deıin Atyraýda batystaǵy tórt óńirdiń áıelder qaýymy jınalyp, mańyzdy máselelerdi talqylaǵan edi.
Saıasat • 30 Qazan, 2025
Mádenıet pen óner salasyndaǵy áriptestik
Mádenıet jáne aqparat mınıstri Aıda Balaeva Estonııanyń Qazaqstandaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi Iаap Ora myrzamen kezdesý ótkizdi. Taraptar ekijaqty yntymaqtastyq máselelerin jáne Estonııa Prezıdenti Alar Karıstiń memlekettik sapary aıasynda Astanada ótetin birqatar is-sharany talqylady.
Saıasat • 30 Qazan, 2025
Depýtattar zańdy túrde LGBT nasıhatyna tyıym salýdy alǵa tartty
Májilistegi jumys tobynyń otyrysynda depýtattar aqparattyq keńistikte, ásirese, áleýmettik jelide, fılmderde jáne jarnamada LGBT nasıhatyna tyıym salý týraly máseleni qaıta talqylady. Bul joly jıynǵa Úkimet ókilderi men depýtattardan bólek, ZOOM arqyly dástúrli emes jynystyq qatynasty jaqtaýshy tarap pen ǵylymı sarapshy mamandar qatysty.
Zań men Tártip • 30 Qazan, 2025
Qýanyshbek MUQASh: Túsken qarajatty halyq ıgiligine jumsaý qadaǵalanady
Elimizde zańsyz aktıvterdi tabý, qaıtarý jáne olardy qoǵam múddesine baǵyttap el ıgiline paıdalaný keıingi jyldary memlekettik saıasattyń basym baǵyttardyń birine aınaldy. 2023 jyly Bas prokýratýra janynan qurylǵan Aktıvterdi qaıtarý komıteti osy saladaǵy júıeniń negizin qalap, Qarjy mınıstrliginiń qaramaǵynda «Qaıtarylǵan aktıvterdi basqarý kompanııasy» (basqarýshy kompanııa) sııaqty arnaıy ınstıtýttardyń paıda bolýyna jol ashty. Osylaısha, elimizde zańsyz aktıvterdi qaıtarý jáne olardy basqarý júıesi birtindep ashyq, básekege qabiletti jáne áleýmettik baǵyttaǵy mehanızmge aınalyp keledi. Nátıjesinde, memleket te, qoǵam da qaıtqan aktıvterdiń qaıyrym kóre bastady. Osy rette, Qaıtarylǵan aktıvterdi basqarý kompanııasynyń bas dırektory Qýanyshbek Muqashpen suhbat quryp, aktıvterdi basqarý isindegi negizgi nátıjeler jaıly áńgimelestik.
Jemqorlyq • 30 Qazan, 2025
Jemqorlyqqa qarsy kúres dáıekti júrgizilýi qajet
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev tamyryn tereńge jibergen qoǵamdyq indet – sybaılas jemqorlyqqa qarsy ymyrasyz kúres jarııalap, yqpaldy sharalar qoldanyp keledi. Nátıjesinde, «Transparency International» jemqorlyqqa qarsy kúres jáne dúnıejúzindegi jemqorlyq deńgeıin zertteý jónindegi úkimettik emes halyqaralyq uıymy atap kórsetkendeı, byltyrǵy Sybaılas jemqorlyqty qabyldaý ındeksi (SJQI) boıynsha elimiz óziniń jańa tarıhynda alǵash ret 40 balǵa qol jetkizip, 180 memlekettiń ishinde 88-orynǵa kóterildi.
О́ndiris • 30 Qazan, 2025
Ekibastuzda «KazFerroLimited» JShS-niń alǵashqy ferroqorytpa zaýyty iske qosyldy. Jańa kásiporyn jylyna 60 myń tonnaǵa deıin ónim shyǵarady.
Úkimet • 30 Qazan, 2025
Arheologııadaǵy júıesizdikke shekteý bola ma?
Májilis tóraǵasy Erlan Qoshanovtyń tóraǵalyǵymen palatanyń jalpy otyrysy ótip, depýtattar birneshe jańa zań jobasyn talqylady, sondaı-aq túrli sala basshylaryna saýaldaryn joldady.
Ekonomıka • 30 Qazan, 2025
Innovasııa ekonomıkany ózgertetin kúshke aınaldy
Sıfrlyq tehnologııa – ekonomıkany jańartýdyń basty tetigi. Álem elderi IJО́ ósimin jedeldetý úshin jasandy ıntellektini óndiris, medısına, qarjy salasyna engizip jatyr. Elimiz de bul úderisten shet qalmaı, sıfrlyq basqarý men «aqyldy» tehnologııalardy alǵa ozdyrýdy strategııalyq baǵyt retinde tańdady.
Ekonomıka • 30 Qazan, 2025
О́ńirlerdiń óndiristik qýaty arta tústi
Bıyl Respýblıka kúni qarsańynda elimizdiń birneshe óńirinde áleýmettik jáne óndiristik baǵyttaǵy ondaǵan jańa nysan paıdalanýǵa berildi. Bul – óńirlerdiń ınfraqurylymdyq áleýetin arttyrýǵa, ınvestısııalyq klımatty jaqsartýǵa ári halyqtyń ómir sapasyn kóterýge baǵyttalǵan memlekettik saıasattyń naqty nátıjesi. Jalpy, bıyl shamamen 1,5 trln teńgeni quraıtyn 190 jobany júzege asyrý josparlanǵan. Nátıjesinde, 22 500-ge jýyq turaqty jumys orny qurylady.
Qoǵam • 30 Qazan, 2025
Demografııalyq úderisterdi taldaý ortalyǵynyń mańyzy
Memleket basshysy «Jasandy ıntellekt dáýirindegi Qazaqstan: ózekti máseleler jáne ony túbegeıli sıfrlyq ózgerister arqyly sheshý» atty Joldaýynda demografııalyq úderisterdi taldap, boljaıtyn ortalyq qurýdy tapsyrǵan edi. Búginde mundaı ortalyq jedelǵabyl ashylyp, mamandar jumysqa kirisip te ketti.
Qoǵam • 30 Qazan, 2025
Áleýmettik járdemaqy júıelenip keledi
Bıylǵy jyl basynan beri múgedektik sanatyna ótkender men asyraýshysynan aıyrylǵandarǵa memlekettik áleýmettik járdemaqylardy (MÁJ) tóleýge respýblıkalyq bıýdjetten 436,1 mlrd teńge jumsaldy. Buǵan qosa, Memlekettik áleýmettik saqtandyrý qorynan (MÁSQ) eńbekke jaramaıtyn jandarǵa, sonymen qatar asyraýshysynan aıyrylǵandarǵa shamamen 59,8 mlrd teńge somasyna áleýmettik tólemder aýdaryldy.
Joba • 30 Qazan, 2025
Energııany arttyratyn aýqymdy joba
Keıingi jyldary oblys ortalyǵynda jańadan salynǵan ónerkásiptik, áleýmettik nysandar qatary arta tústi. Bul eń aldymen jańadan qosymsha energııa kózderin iske qosý qajettigin kórsetti. Osy mindetter aıasynda aımaqta jańa jylý elektr ortalyǵy boı kóterip keledi. Memleket basshysynyń tapsyrmasymen qolǵa alynǵan 215 mlrd teńgelik jobanyń ınvestory – túriktiń «AKSA Energy» kompanııasy. Búginde ınvestor ortalyq qurylysyna 147 mlrd teńgeden astam qarjy quıdy.
Ustaz • 30 Qazan, 2025
Professor Esen Bıdaıbekovti ǵylymı orta jaqsy biledi. Ǵalymnyń esimi – elimizdegi bilim júıesin aqparattandyrý men ulttyq mektepke ınformatıka pánin engizýmen tyǵyz baılanysty. Onyń ǵylymdaǵy alǵashqy izdenisi qazirgi Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetinde oqyp júrgende bastalyp, keri esepter men matematıkalyq fızıka salasyn zertteýge bet burdy.
Baıqaý • 30 Qazan, 2025
Áýlıekólde aýylsharýashylyq kolledjderiniń stýdentteri arasynda ótken «AgroSkills-2025» atty respýblıkalyq baıqaý márege jetti. Jumysshy mamandyqtary jyly aıasynda ótken baıqaýǵa elimizdiń 14 óńirinen «Aýyl sharýashylyǵyn mehanıkalandyrý» mamandyǵy boıynsha bilim alyp jatqan stýdentter qatysty.
Bilim • 30 Qazan, 2025
Ertis-Baıan óńiriniń ádebıettaný ǵylymy Táýelsizdikpen birge jańaryp jańǵyrdy. 1990–2000 jyldary osy salany kórnekti ǵalym, jazýshy Qýandyq Máshhúr Júsip damytsa, búginde bul dástúrdi fılologııa ǵylymdarynyń doktory, professor Seıfıtden Sútjanov sátti jalǵastyryp keledi. Qýandyq Fazyluly áıgili QazPI-degi akademıkter Qajym Jumalıev pen Málik Ǵabdýllınniń shákirti bolsa, QazMÝ-dyń túlegi Sekeń edáýir jyl Almatydaǵy Ǵylym akademııasynyń Ádebıet jáne óner ınstıtýty men Qyzdar memlekettik pedagogıka ınstıtýtynda qyzmet istep, Beısenbaı Kenjebaev, Zeınolla Qabdolov, Tursynbek Kákishuly, Rymǵalı Nurǵalı syndy maıtalmandardan tálim aldy.
Ǵylym • 30 Qazan, 2025
Sońǵy jyldary aýyzsý tapshy resýrstyń birine aınaldy. Prezıdent tapsyrmasyna oraı qazirgi kezde el turǵyndaryn taza sýmen qamtamasyz etýdiń keshendi baǵdarlamasy qabyldanyp, jobalar qolǵa alyndy.
Ǵylym • 30 Qazan, 2025
Otandyq ǵylym qashan naqty nátıje beredi?
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev osy qyrkúıek aıynda Prezıdent janyndaǵy Ǵylym jáne tehnologııa jónindegi Ulttyq keńestiń otyrysynda: «Búginde kez kelgen eldiń álemdegi orny ǵylymnyń damý deńgeıine qaraı anyqtalady. Sondyqtan elimizde ǵylymdy damytý – memlekettik saıasattyń mańyzdy baǵyttarynyń biri», dep aıtty. Shynynda, ǵylym – progrestiń qozǵaýshy kúshi. Ǵylymsyz qoǵamnyń tabysty damýy da múmkin emes.
Kórme • 30 Qazan, 2025
Frankfýrttaǵy halyqaralyq kitap kórmesi
Shyny kerek, adamzattyń osy kúngi jetistikteri kitappen tikeleı baılanysty. Kerek deseńiz, keıbir kitap álemdi ózgertýge tikeleı sebepker bolǵan. Mysaly, Gýtenberg 1455 jyly basyp shyǵarǵan alǵashqy Bıblııa adamzat tarıhyndaǵy baspa dáýiriniń bastaýyna aınaldy. Ol kitap basý isinde tóńkeris jasap, bilim men mádenıettiń taralýyn jyldamdatty. Sodan beri adam balasy tal besikten jer besikke deıingi ómirinde kitaptan qundylyq tapty, úırendi, tabysqa jetti. Bir sózben aıtqanda, kitap ómirdiń bir bólshegine aınaldy.
Álem • 30 Qazan, 2025
Tańǵy jupar eli. Ońtústik Koreıanyń jahan jurtyna belgili de beıresmı ataýy osyndaı eken. Shynynda da Koreı túbegine taban tireseńiz, taýly óńirdegi aq jaýynnan keıingi saf aýa men jaıqalǵan jelekke kýá bolasyz. Biz barǵan kúzdigúni biz bolǵan ásem shaharlaryn, ásirese qalalarynyń arasyndaǵy aýyldaryn jasyl barqyt kilemmen kómkerip qoıǵandaı. Bıyl Tynyq muhıty memleketteriniń ekonomıkalyq sammıtin ótkizýge tańdalǵan Koreıada kóretin taǵy ne bar? Osyny baıandamaqqa bel býdyq.
Kásipker • 30 Qazan, 2025
Atyraý oblysynda shaǵyn jáne orta kásipkerlikti qoldaý baǵdarlamalary tıimdiligin kórsetip otyr. Mundaı baǵdarlamalarǵa kásibin bastaýǵa bet burǵan qyz-kelinshekter jıi júginedi.
Eńbek • 30 Qazan, 2025
Jer men eldiń qasıetin eńbekpen tanyǵan jandar az emes. Keshegi keńshar dáýirinen búgingi naryq zamanyna deıin úzdiksiz eńbek etip kele jatqan tulǵalar qanshama? Solardyń biri, aýyl sharýashylyǵy salasynyń ardageri, qazynaly qarııa – Saparǵalı Altynbaıuly. Ol úshin eńbek – abyroıdyń bastaýy, ómirdiń máni.
Jumysshy mamandyqtar jyly • 30 Qazan, 2025
Eńbekpen yrysyn eselegen áýletter
Táýelsizdik alǵan jyldardan bastap eńbek adamyna kóńil bólý, olardyń janqııarlyq eńbegin dáripteý, basqalarǵa úlgi etý máseleleri kenjelep qalǵanyn moıyndaýymyz kerek. Barlyq materıaldyq ıgilik qarapaıym eńbek adamynyń qolymen jasalyp jatqanyn bilsek te, ol óz eńbegine qaraı aqysyn alady, burynǵydaı memlekettiń jumysyn istep jatqan joq, jeke kásipkerdiń nemese óz jumysyn isteıdi, sondyqtan ony maqtaýdyń, dáripteýdiń keregi qansha degen orynsyz oı sanany jaýlap alǵan edi. Tek ishinara ǵana ondaı jandardyń eńbekterine laıyqty baǵa beriletin.
Keleshek mektepteri • 30 Qazan, 2025
Eki aýyl balalarynyń qýanyshy erekshe
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń tapsyrmasymen qolǵa alynǵan «Keleshek mektepteri» jobasy aıasynda Jambyl oblysynda buǵan deıin tórt mekteptiń irgesi qalansa, Respýblıka kúni merekesi aıasynda Qordaı aýdanynda taǵy eki bilim uıasy shákirtterge esigin aıqara ashty. Zamanaýı jabdyqtarmen qamtylǵan jańa mektepter ýaqyt suranysyna saı boı kótergen.
Aımaqtar • 30 Qazan, 2025
Respýblıka kúni merekesinde Jambyl aýdanynda birneshe áleýmettik nysan ashyldy. Olardyń qatarynda zamanaýı mádenı keshen de bar. Aýdan ortalyǵy Asa aýylynda ótken resmı is-sharaǵa óńir basshysy Erbol Qarashókeev arnaıy qatysty.
Aımaqtar • 30 Qazan, 2025
Elaralyq joldyń sapasy jaqsardy
«Batys Eýropa–Batys Qytaı» halyqaralyq kólik dáliziniń Reseı Federasııasy shekarasyna tireletin «Aqtóbe – Mártók» tasjolynyń 51–84 jáne 95–99 shaqyrymyn jóndeý aıaqtaldy. Bıylǵy mamyrda «Assana Dor Stroı» JShS mamandary iske kirisip, qara sýyqqa qaldyrmaı tapsyrmany ýaqtyly oryndady.
Aımaqtar • 30 Qazan, 2025
Munaıly óńirdiń áleýmettik-sporttyq ınfraqurylymyn jańa deńgeıge kóterý maqsatynda 2021–2025 jyldar aralyǵynda 36 sport kesheni men 25 vorkaýd jattyǵý alańyn salý josparlanyp otyr. Bıyl Maqat, Qyzylqoǵa, Isataı, Mahambet, Inder aýdandarynda sport keshenderi paıdalanýǵa beriledi.
