Sońǵy jańalyqtar
Pikir • 12 Qyrkúıek, 2025
Bankter týraly zań básekelestikti kúsheıtedi
Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev jyl sońyna deıin bankter týraly jańa zańdy daıyndap, qabyldaýdy tapsyrdy. Memleket basshysynyń aıtýynsha, zań tehnologııalyq ózgerister men ekonomıkanyń jańa qajettilikterin eskerýge tıis.
Basylym • 12 Qyrkúıek, 2025
«Qazaqparattyń» ǵasyrlyq belesi
Elimizde qurylǵan alǵashqy halyqaralyq aqparat agenttigi – «Qazaqparattyń» 105 jyldyǵy keń kólemde atalyp ótti. Tamyz aıynan bastap elordadaǵy «Mega Silk Way» saýda ortalyǵynda «Qazaqstan tarıhy – «Kazinform» fotosýretterinde» atty kórme ashyldy. Al Prezıdenttik ortalyqta uıymdastyrylǵan saltanatty jıynda «Kazinform. Bizdiń tarıh» derekti fılminiń premerasy ótip, «Kazinform. Shynaıy hronıka» kitaby tanystyryldy.
Úkimet • 12 Qyrkúıek, 2025
Palatanyń mańyzdy baǵyttary aıqyndaldy
Senat spıkeri Máýlen Áshimbaevtyń tóraǵalyǵymen palata otyrysy ótti. Onda senatorlar Memleket basshysynyń «Jasandy ıntellekt dáýirindegi Qazaqstan: ózekti máseleler jáne ony túbegeıli sıfrlyq ózgerister arqyly sheshý» atty Joldaýynda júktelgen mindetterdi iske asyrý barysyn talqylady. Sondaı-aq ınnovasııalyq qyzmet salasyn memlekettik qoldaý júıesin jetildirý jáne memlekettik statıstıka máseleleri týraly zańdy qarady.
Pikir • 12 Qyrkúıek, 2025
Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń «Jasandy ıntellekt dáýirindegi Qazaqstan: ózekti máseleler jáne ony túbegeıli sıfrlyq ózgerister arqyly sheshý» atty Joldaýy elimizdiń áleýmettik-ekonomıkalyq damý baǵytyn aıqyndap qana qoımaı, saıası reformalardyń jańa kezeńine jol ashty. Memleket basshysy el aldynda turǵan negizgi mindetterdi atap ótip, ulttyq damýdyń strategııalyq basymdyqtaryn jarııalady.
Pikir • 12 Qyrkúıek, 2025
Parlamenttik reforma – zaman talaby
Memleket basshysynyń «Jasandy ıntellekt dáýirindegi Qazaqstan: ózekti máseleler jáne ony túbegeıli sıfrlyq ózgerister arqyly sheshý» atty Joldaýy basynan aıaǵyna deıin memleket damýynyń irgetasy retinde ınnovasııalardy, sıfrlandyrý jáne jasandy ıntellektini jetildirý mindetin alǵa qoıyp otyr. Bul básekege qabiletti el úshin memlekettik basqarýdyń zamanaýı tehnologııalyq júıesin qurýǵa jol ashatyny anyq.
Ekonomıka • 12 Qyrkúıek, 2025
Arnaıy ekonomıkalyq aımaqtyń tıimdiligi
El ekonomıkasynyń básekege qabilettiligi men ınvestısııalyq tartymdylyǵyn kúsheıtý maqsatynda qurylǵan Arnaıy ekonomıkalyq aımaqtar (AEA) el damýynyń mańyzdy tetigine aınaldy. Dese de, ınvestısııalyq klımatty áli de jaqsarta túsip, ónerkásipti ártaraptandyrýdy jedeldetý qajet. Sonda AEA-lar múmkindigi de eselep óspek. Memleket basshysy Joldaýda «О́ńirlerge ınvestısııa tartý barysynda arnaıy ekonomıkalyq aımaqtar aıryqsha ról atqarady. Alaıda olardyń kóbiniń jumysy máz emes», dedi.
Pikir • 12 Qyrkúıek, 2025
Geologııalyq zerthananyń qurylysy bastaldy
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev jaqynda jarııalaǵan Joldaýynda geologııalyq barlaý jumystaryn kúsheıtý mańyzdy mindet ekenin jetkizdi. «Sıfrlyq quraldardy paıdalana otyryp, jer qoınaýynyń zamanaýı kartasyn jasaıtyn ýaqyt keldi. Mundaı qadam ken oryndarynyń áleýetin jańa sapalyq turǵydan baǵalaýǵa múmkindik beredi. Bul jumysqa da halyqaralyq sarapshylardy tartýǵa bolady. Árıne, ǵylymı negizi bolmasa, barlaý jumysyn oıdaǵydaı júrgizý múmkin emes. Kelesi jyldyń ortasyna deıin ozyq halyqaralyq standartqa saı sertıfıkaty bar zerthana ashý kerek. Ony Ulttyq geologııalyq qyzmettiń bazasynda qurǵan jón», dep aıtty.
Aımaqtar • 12 Qyrkúıek, 2025
О́ńir áleýeti – ekonomıkalyq ósim negizi
Qaraǵandy oblysy ákimdiginde Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń «Jasandy ıntellekt dáýirindegi Qazaqstan: ózekti máseleler jáne ony túbegeıli sıfrlyq ózgerister arqyly sheshý» atty bıylǵy Joldaýyna arnalǵan oblystyq otyrys ótti. Mańyzdy jıynǵa óńir basshysy Ermaǵanbet Bólekpaev tóraǵalyq etti. Ár sala ókilderimen Prezıdent Joldaýy jan-jaqty saralanyp, aldaǵy ýaqytqa jotaly jobalar jospary pysyqtaldy.
JOLDAÝ • 12 Qyrkúıek, 2025
Áleýmettik kómek ádil bólinýge tıis
Memleket basshysy halyqqa Joldaýynda áleýmettik qyzmetter men jeńildikterge qatysty máselelerdi ashyq aıtty. Prezıdent bul máseleni burynyraqta da birneshe márte kóterip, sonyń nátıjesinde áleýmettik qoldaý mehanızmderi ishinara qaıta qaralǵan edi. 2023 jylǵy 20 sáýirde Áleýmettik kodeks qabyldandy. Qoldanystaǵy zańnamanyń barlyq normasy bir qujatqa toptastyryldy, jumys birizdilendi.
Salyq • 12 Qyrkúıek, 2025
Bıyl 18 shildede Memleket basshysy jańa Salyq kodeksine qol qoıdy. Endi BJZQ-dan beırezıdentterge tólenetin zeınetaqy tólemderin qospaǵanda, barlyq tabystar, turǵyn úıge nemese emdelýge arnalǵan birjolǵy zeınetaqy tólemderi (BZT) túrindegi kirister 2026 jylǵy 1 qańtardan bastap jeke tabys salyǵynan (JTS) bosatylady.
Mádenıet • 12 Qyrkúıek, 2025
Reseıde Qazaqstan mádenıet kúnderi ótedi
Reseıdiń Sankt-Peterbýrg qalasynda Halyqaralyq birikken mádenıetter forýmy óz jumysyn bastady. Sharaǵa Mádenıet jáne aqparat mınıstri Aıda Balaeva bastaǵan qazaqstandyq delegasııa da qatysty. Osymen on birinshi ret ótkizilip otyrǵan forým ashyq dıalog júrgizýge, tájirıbe almasýǵa, jańa ıdeıalardy júzege asyrýǵa arnalǵan biregeı alańǵa aınaldy.
Aımaqtar • 12 Qyrkúıek, 2025
«Qazaqmys» korporasııasynyń quramynda 13 kenish bar. Sonyń 11-i – jerasty kenishi, ekeýinde óndiris ashyq ádispen júrgiziledi. Kompanııa quramynda 4 ken baıytý fabrıkasy, 2 mys qorytý zaýyty bar. «Qazaqmys» byltyr 247 myń mys katodyn alyp shyqqan. Al Batys Jezqazǵan, Shyǵys Jezqazǵan, Ońtústik Jezqazǵan kenishteriniń jumys istep jatqanyna toqsan jyldan asty. Endi ol kenishterde ken qory taýsylyp, úlken bos keńistikter paıda bolǵan.
Másele • 12 Qyrkúıek, 2025
Qaldyq óńdeý máselesi qalaı sheshimin tabady?
Pavlodar oblysynda turmystyq qaldyqtar tógiletin polıgondardy retteý, qujattaryn uzartý máseleleri bar. О́ńirde jyl saıyn 300 myń tonna turmystyq qaldyq jınalsa, sonyń úshten biri ǵana óńdelip otyr.
Qoǵam • 12 Qyrkúıek, 2025
Sheteldiń úzdik mamandary Qazaqstanǵa keledi
Bilikti mamandar el damýynda erekshe mańyzǵa ıe. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev sheteldegi talantty qazaq mamandardy ǵana emes, ár salaǵa sheteldik úzdik mamandardy da tartýǵa tapsyrma berdi. «Shetelden elimizdi damytýǵa úles qosa alatyn myqty mamandardy ultyna qaramaı tartý – óte mańyzdy mindet. Olardyń Qazaqstanda qalýyna jaǵdaı jasaý kerek. Sebebi bizge bilikti mamandar óte qajet. Ásirese tehnıkalyq mamandyqtardy meńgergen óz isiniń naǵyz sheberleri kerek», dedi Prezıdent Joldaýynda. Qazirgi kezde osy maqsatqa negizdelgen «Digital Nomad Resydensy» jobasy iske asyp jatyr. Onyń alǵashqy ıegeri de anyqtaldy.
Pikir • 12 Qyrkúıek, 2025
Sıfrlyq elge aınalý múmkindigi
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev «Jasandy ıntellekt dáýirindegi Qazaqstan: ózekti máseleler jáne ony túbegeıli sıfrlyq ózgerister arqyly sheshý» atty Joldaýynda «Jasandy ıntellekt jáne sıfrlyq damý mınıstrligi qurylady. Úsh jyl ishinde Qazaqstan sıfrlyq el bolýy kerek» dep aıtty.
Digital • 12 Qyrkúıek, 2025
«Tech Orda»: IT-álemge joldama
Gýmanıtarlyq bilim IT salasyna qadam basýǵa esh kedergi emes. Qazirgi zamanaýı bilim berý baǵdarlamalary mamandyqty aýystyrýǵa, kózqarasty keńeıtýge, tipti ómirdi jańa paraqtan bastaýǵa múmkindik beredi. Ásirese mundaı múmkindik IT salasynda erekshe suranysqa ıe. Sonyń aıqyn mysaly – Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstrligi men «Astana Hub» birlesip iske asyryp otyrǵan «Tech Orda» baǵdarlamasy.
Eńbek • 12 Qyrkúıek, 2025
Aýylda júrip te ýys-ýys aqsha sapyrýǵa bolady. Keıingi ýaqytta mal bordaqylaý kásiptiń keremetine aınaldy. Eńbekpen erte shyńdalǵan Ernat Mahmet – aýylynyń mıllıoneri. Jylyna júz bastan artyq mal semirtip, Qaraǵandynyń bazarlaryna et jóneltedi.
Qoǵam • 12 Qyrkúıek, 2025
«Jańa adamdar» qoǵam múddesin kózdeıdi
Prezıdent Joldaýda qorshaǵan ortaǵa janashyrlyqpen ári jaýapkershilikpen qaraý ulttyq ıdeologııanyń ózegi bolýy kerek degen edi. Sondaı-aq ol osy jumysqa atsalysyp júrgen azamattarǵa, ásirese jastarǵa rızashylyǵyn bildirdi. Tabıǵatty qorǵaýda irkilmeı, kópke úlgi bolǵandardyń qatarynda «Jańa adamdar» qozǵalysynyń belsendileri de bar. Olar ekologııalyq máselelerdi sheshýde kreatıvti tásilge den qoıǵan.
Eńbek • 12 Qyrkúıek, 2025
Jastarǵa jumyssyzdyq syltaý emes
Búgingi býynnyń arasynda beınetten qashpaıtyndar da bar eken. Osydan 6 jyl buryn Syrdarııa aýdanynda 15 jumyssyz jas birigip brıgada qurǵanyn estigenbiz. Áýelgide «Basy taýdaı, aıaǵy qyldaı sharýanyń biri bolar. Jarnamasy jarqyldaǵan bastamanyń ańdysyn ańdıyq» degen de oı bolǵany ras.
Rýhanııat • 12 Qyrkúıek, 2025
1998 jyly Astanadaǵy qalalyq gazette («Astana aqshamy») qyzmet atqaryp, nesibe aıyryp júrgen shaǵym. Komsomol kóshesi (qazirgi Jeltoqsan) boıynda ornalasqan orys drama teatrynda ótetin «Qudalar» atty spektaklge baryp maqala ázirleý kerek. Bardyq. Qoıylym avtory kókshetaýlyq qalamger Baıanǵalı Álimjanov eken.
Aımaqtar • 12 Qyrkúıek, 2025
Tústigin Tarbaǵataı jotalary qaptaldasa, soltústiginen jalman jortqan Mańyraq taýy menmundalaıdy. Kúnshyǵysynda ushar basyn máńgi muz basqan Saýyr shyńy jatyr. Saq babamyzdyń izi qalǵan osynaý qudiretti de qasıetti meken álimsaqtan Shilikti dep atalǵan. Altyn adamnyń tabylǵany da – dál osy shejireli jer. Endeshe, tarıh tańbalanǵan tóńirekke nege mýzeı salyp, ámbege áıgilemeske? Bul týraly qoǵam belsendileri usynys tastaǵan.
Tulǵa • 12 Qyrkúıek, 2025
«Taýlar alystaǵan saıyn bıikteıdi», dep halqymyz beker aıtpaǵan. Dúnıeden ótse de bıiktigimen, qıyndyqqa moıymaıtyn qaısarlyǵymen, aınalasyndaǵy usaqtyqty baıqamaıtyn iriligimen el esinen óshpegen azamattar bar. Sondaı tulǵanyń biri – bıyl týǵanyna 100 jyl tolǵan soǵys jáne eńbek ardageri, Abaı oblysy Úrjar aýdanynyń damýyna sanaly ǵumyryn arnaǵan Zeken (Zeınolla) Ádilbekov.
Tennıs • 12 Qyrkúıek, 2025
11–19 qazan aralyǵynda Almatyda «ATR 250 Almaty Open» týrnıri ótedi. Qazirdiń ózinde birqatar tanymal tennısshilerdiń osy jarysqa qatysatyny belgili bolyp otyr. Baq synaýshylar qatarynda reseılik Danııl Medvedev pen Karen Hachanov, grekııalyq Stefanos Sısıpas, elimizdiń birinshi raketkasy Aleksandr Býblık, taǵy basqa sańlaqtar bar.
Ǵalam ǵajaptary • 12 Qyrkúıek, 2025
Kóz kórýin operasııasyz túzetedi
AQSh ǵalymdary kóz kórýin qalpyna keltirýdiń tyń tehnologııasyn synaqtan ótkizip jatyr. Buǵan deıin keń taraǵan LASIK sııaqty lazerlik otada kózdiń qasań qabyǵyna tilik jasalsa, jańa ádiste eshqandaı hırýrgııalyq operasııa jasalmaıdy.
Boks • 12 Qyrkúıek, 2025
Baıraqty báseke jarty joldan asty
Anglııanyń Lıverpýl qalasynda ótip jatqan álem chempıonaty orta tusynan aýdy. Irikteý kezeńinde irkilmegen sańlaqtar medalǵa jaqyndaı tústi.
Ǵalam ǵajaptary • 12 Qyrkúıek, 2025
«Apple» kompanııasy symsyz qulaqqaptarynyń jańa býynyn – «AirPods Pro3» modelin tanystyrdy. Bul joly qulaqqap mýzyka tyńdaıtyn qural ǵana emes, densaýlyqty baqylaýǵa, tildik kedergilerdi joıýǵa arnalǵan ámbebap gadjetke aınalǵan.
Jádiger • 12 Qyrkúıek, 2025
1896 jyly Reseıdiń Týla qalasynda Vasılıı Batashevtiń bý samaýryn fabrıkasynan shyqqan mys samaýryn Qarqaraly tarıhı-ólketaný murajaıynda saqtaýly.
О́ner • 12 Qyrkúıek, 2025
Sýretshiniń bir muraty – kóńil qatparyna jasyrynǵan sezim men oıdy, ýaqyt pen keńistikti únsiz tildestirý. Eski men jańany ushtastyrǵan sheber Asqar Ahamannyń shyǵarmalary – osy únsiz dıalogtiń aıqyn dáleli. Onyń kenebi – fılosofııalyq tolǵanystar men mıfologııalyq astarǵa, rýhanı sımvolıkaǵa toly kórkem álem.
Ǵalam ǵajaptary • 12 Qyrkúıek, 2025
«AIRI» jáne Skolteh ǵalymdary adamnyń bıologııalyq jasyn anyqtaıtyn álemdegi alǵashqy ashyq platformany jasady. Bul júıe «qartaıý saǵaty» dep atalady.
Mýzeı • 12 Qyrkúıek, 2025
Áýejaı mýzeıi Alash murasyn dáripteıdi
Ahmet Baıtursynuly atyndaǵy Qostanaı halyqaralyq áýejaıynda ult ustazyna arnalǵan jańa murajaı ashyldy. Mýzeı ekinshi qabattaǵy jolaýshylar demalatyn keń zalda ornalasqan.
