Alym
Oqıǵa • 03 Jeltoqsan, 2025
Fılosof-akademık, qoǵam qaıratkeri Jabaıhan Ábdildın dúnıeden ozdy
Ulttyq ǵylym akademııasynyń akademıgi jáne vıse-prezıdenti, Qazaqstandaǵy dıalektıkalyq logıka mektebiniń negizin qalaǵan, ǵalym Jabaıhan Múbárákuly Ábdildın 92 jasynda dúnıeden ótti. Qaraly habardy Májilis depýtaty Murat Ábenov jetkizdi, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Aımaqtar • 28 Qarasha, 2025
Mıchýrın baǵynda 600-den astam jemis-jıdek túri otyrǵyzylady
Prezıdent janyndaǵy Ulttyq Ǵylym akademııasy Reseı Ǵylym akademııasymen birlesip «EKSPO-Agroónerkásiptik keshendegi ozyq tehnologııalar» taqyrybynda halyqaralyq kórme jáne agroónerkásiptik keshendi damytýdyń negizgi baǵyttaryn qamtıtyn konferensııa ótkizdi, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Álem • 26 Qarasha, 2025
Ǵalymdar Aıdyń qalyptasýy týraly jańa derek usyndy
AQSh ǵalymdary Jer men Aıdyń shyǵý tegine qatysty tańǵalarlyq derekterdi anyqtady. Ǵalymdar olardyń hımııalyq uqsastyǵy óte ejelgi ǵalamdyq apattyń – Teııa protoplanetasynyń soqtyǵysynyń izin saqtap qalǵanyn aıtady, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Álem • 24 Qarasha, 2025
Ǵalymdar boljamy: Kaspıı teńizi eki kólge bólinýi múmkin
Kaspıı teńizinde júrip jatqan geologııalyq ózgerister aımaqtyń bolashaǵyna eleýli yqpal etýi yqtımal. Azerbaıjan Ulttyq ǵylym akademııasynyń Geografııa ınstıtýty mamandarynyń dereginshe, teńiz deńgeıiniń tómendeýi ýaqytsha qubylys emes, tereń tektonıkalyq prosestermen baılanysty turaqty úrdis. Bul týraly Minval Politika habarlaıdy.
Ǵylym • 22 Qarasha, 2025
Shetelde júrgen qazaq ǵalymdarynyń áleýetin el ıgiligine baǵyttaýdyń jańa kezeńi bastaldy
Astana qalasyndaǵy Nazarbaev Ýnıversıtetinde QR Syrtqy ister mınıstrligi jáne «Otandastar qory» KEAQ uıymdastyrýymen «Otandas ǵalymdar forýmy» ótti, dep jazady Egemen.kz.
Qoǵam • 12 Qarasha, 2025
Ýtılalymdy tóleýdi mindetteıdi, biraq eski kólikti qabyldamaıdy. Nelikten?
Eski kólikterdi qabyldap, qaıta óńdeý baǵdarlamasy byltyr jeltoqsanda bastalýy tıis edi, alaıda joba áli iske qosylǵan joq. Ýtılalymyn halyq pen kásipkerler áli de tólep otyr, biraq kólikterdi qabyldaıtyn zaýyttardyń jumysy áli bastalǵan joq, dep jazady Egemen.kz kolesa.kz saıtyna silteme jasap.
Oqıǵa • 10 Qarasha, 2025
27 tonnadan astam esirtki: «Qarasora-2025» operasııasynyń qorytyndysy jarııalandy
Ishki ister mınıstrligi elimizde maýsym men qazan aılary aralyǵynda ótken «Qarasora-2025» respýblıkalyq jedel aldyn alý is-sharasynyń nátıjelerin jarııalady. Operasııanyń basty maqsaty – esirtki aınalymyna tosqaýyl qoıý jáne zańsyz ósiriletin quramynda esirtki bar ósimdikterdi anyqtaý, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Ádebıet • 31 Qazan, 2025
Shyǵarmashylyq zerthana: Ǵalym Jaılybaı óleńdi qalaı jazady?
Shyǵarmashylyq zerthana týyndynyń jazylý sebebin, qalamgerdiń sol sáttegi kóńil aýanyn, jazýshy eńbegine tán belgi-erekshelikterdi arqaý etedi. Bul joly biz aqyn, Abaı atyndaǵy memlekettik syılyqtyń ıegeri Ǵalym Jaılybaıdyń kórkemdik keńistigine boılaıtyn bolamyz.
Aımaqtar • 29 Qazan, 2025
Atyraýda zańsyz aınalymnan 30,6 myń lıtr alkogol, 9,7 myń tonna munaı alyndy
Atyraý oblysynda aksızdeletin ónimderdiń zańsyz aınalymyna qarsy kúres sharalary kúsheıtildi, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Oqıǵa • 24 Qazan, 2025
Jas ǵalymdarǵa páter kilti tabystaldy
Respýblıka kúninde 16 jas ǵalymǵa páter sertıfıkattaryn saltanatty túrde tabystady. Bul týraly Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligi habarlady, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Prezıdent • 24 Qazan, 2025
Birqatar ǵalym memlekettik syılyqqa ıe boldy
Prezıdent QR-nyń ál-Farabı atyndaǵy ǵylym men tehnıka, A.Baıtursynuly atyndaǵy gýmanıtarlyq ǵylymdar salasyndaǵy 2025 jylǵy memlekettik syılyqtaryn berý týraly Jarlyqqa qol qoıdy, dep habarlaıdy Egemen.kz Aqordanyń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Tabıǵat • 20 Qazan, 2025
Botanıka ınstıtýtynyń ǵalymdary ósimdikterdi qorǵaý jobalaryn iske asyryp jatyr
Qazirgi kezde elimiz óńirleri boıynsha ósimdikterdi zertteý jáne saqtaý boıynsha úlken jumystar jalǵasyn taýyp keledi. Almaty qalasynyń О́ńirlik kommýnıkasııalar qyzmetinde ótken baspasóz konferensııasynda Botanıka jáne fıtoıntrodýksııa ınstıtýtynyń joǵary ósimdikter florasy zerthanasynyń meńgerýshisi Polına Veselovanyń aıtýynsha, 2023 jyly «О́simdik álemi týraly» zań qabyldanǵannan keıin Qazaqstanda ósimdikterdiń esebi – ıaǵnı flora kadastrlaryn jasaý bastaldy. Ǵalymdar sırek kezdesetin jáne joıylyp bara jatqan ósimdikterdi anyqtap, olardy qorǵaý baǵytynda jumys istep jatyr.
Tulǵa • 09 Qazan, 2025
Ǵalymjan Elshibaıdyń bederli belesi
Túrkistan qalasynda belgili jýrnalıst, aqyn Ǵalymjan Elshibaıdyń «Qalamǵa qonǵan qut» atty shyǵarmashylyq keshi ótedi, dep jazady Egemen.kz.
Jasandy ıntellekt • 03 Qazan, 2025
Ǵalymdar JI arqyly jalǵan aqparatpen kúresetin qural ázirledi
Memleket basshysynyń jasandy ıntellekti damytý týraly tapsyrmasyna oraı ǵalymdar jalǵan aqparatpen kúrestiń jańa quraly - «RasInfo» mobıldik sıfrly saýat ashý resýrsyn ázirledi. Jalǵan aqparatqa qarsy kúreske arnalǵan jasandy ıntellekt negizindegi alǵashqy biregeı resýrs «RasInfo» mobıldik qosymshasy qazirden bastap qoldanýshylarǵa qoljetimdi, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Tarıh • 03 Qazan, 2025
Jambyl Artyqbaev: Dáıeksiz daqpyrtty tarıhqa engizý – ǵylymǵa jasalǵan qııanat
Tarıh – tek ótkendi baıandaý emes, ol halyqtyń bolmysyn, ulttyq sanasyn aıqyndaıtyn irgeli ǵylym. Alaıda sońǵy jyldary tarıhty, shynaıy derekti burmalaıtyn tendensııa paıda boldy. Osy oraıda kásibı tarıhshylar qoǵamda tarıhı mıfterge tosqaýyl qoıýdyń jolyn qarastyrýǵa shaqyrady (О́mir Tuıaqbaı maqalasynyń izimen).
Ǵylym • 22 Qyrkúıek, 2025
Ǵalymdar júrek aýrýynyń aldyn alatyn platforma jasady
Otandyq zertteýshiler júrek-qan tamyrlary aýrýynyń aldyn alýǵa arnalǵan platforma jasap shyǵardy. Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń ǵalymdary ázirlegen «Zhurek AI» platformasy derttiń qaýiptiligin erte anyqtaýǵa múmkindik beredi, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Ǵylym • 22 Qyrkúıek, 2025
Otandyq ǵalymdar «aqyldy agronom» oılap tapty
Bul elimizdegi agroónerkásiptik keshenniń bolashaǵyn ózgertetin, jer men egistikterdiń jaǵdaıyn taldaý úshin drondardan alynǵan derekterdi jasandy ıntellekt algorıtmderimen biriktiretin sıfrlyq júıeniń jobasy retinde qolǵa alynǵan, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Ǵylym • 16 Qyrkúıek, 2025
Halyqaralyq mamandar ıadrolyq fızıkanyń jetistikterin talqylady
Almatyda arheologııa men ıadrolyq tehnologııalarǵa arnalǵan «Arheologııalyq zertteýlerde jaratylystaný-ǵylymı ádisterdi qoldaný» taqyrybynda halyqaralyq konferensııa ótip jatyr, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Álem • 03 Qyrkúıek, 2025
Qytaı ǵalymdary ǵaryshqa arnalǵan kir jýǵysh mashına jasap shyǵardy
Qytaı zertteýshileri astronavttarǵa arnalǵan shaǵyn kir jýǵysh mashına oılap tapty. Salmaǵy nebári 12 keli bolatyn qurylǵy ýltrausaq tuman men ozon tehnologııasyn qoldanyp, bir sıklde bar-joǵy 400 mıllılıtr sýdy paıdalana otyryp kıimdi tazartady, dep habarlaıdy Egemen.kz South China Morning Post basylymyna silteme jasap.
Qarjy • 30 Tamyz, 2025
Teńgelik salymdar ınflıasııaǵa qaramastan kiristilikti qamtamasyz etedi
Sarapshylar arasynda ınflıasııa men turaqsyz ekonomıkalyq ahýal jaǵdaıynda qazaqstandyqtarǵa uzaq merzimge teńgemen salymdarǵa abaılap qaraý kerek degen pikir basym. Kóptegen bankter tolyqtyrý jáne alý múmkindigi bar ónimderdi usynady, bul depozıtterdi qarjyny basqarý úshin yńǵaıly qural etedi. Joǵary stavkalarǵa qaramastan, eldegi ınflıasııa kiristiliktiń bir bóligin «jeı» alady. Sarapshylar qarajatty uzaq merzimge ornalastyrar aldynda ınflıasııanyń naqty deńgeıin eskerýdi usynady, dep jazady dep jazady Egemen.kz.
Qoǵam • 25 Tamyz, 2025
«Documentolog» zań talaptaryn buzyp, qujat almasýdy shektegen - BQDA
Elektrondyq qujat aınalymy baǵdarlamalyq qamtamasyz etýshisi bolyp tabylatyn «Documentolog» JShS-niń is-áreketterine qatysty taldaý júrgizýge Básekelestikti qorǵaý jáne damytý agenttigine (BQDA) kelip túsken shaǵymdar negiz bolǵan, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Prezıdent • 22 Tamyz, 2025
Qazaqstan-Qyrǵyzstan taýar aınalymyn ulǵaıtady
Kelissózder qorytyndysy boıynsha Qazaqstan men Qyrǵyzstan memleketteri basshylarynyń Birlesken málimdemesi qabyldandy, dep jazady Egemen.kz.
Ǵylym • 13 Tamyz, 2025
Otandyq ǵalymdar sý elektr stansasyn jasady
Elimizdiń zertteýshileri qurastyrǵan shaǵyn sý elektr stansasy synaqtan ótti. Qondyrǵy jerasty uńǵymalyq shaımalaý ádisimen ýran óndiretin kásiporynǵa ornatyldy. Stansa tot baspaıtyn bolattan jasalǵan jáne tolyqtaı germetıkalyq, korrozııaǵa tózimdi qaptamamen qorǵalǵan. Qural eritindi júretin qubyrǵa tikeleı ornatylady da, aǵyn qozǵalysynan elektr energııasyn óndiredi, tipti agressıvti ortada da jumys isteı alady, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Qoǵam • 07 Tamyz, 2025
Onomast ǵalymdar Batys Qazaqstan oblysynda
Oral qalasynda «Tarıhı-dıahronııalyq ádisti qoldaný arqyly onomastıkalyq ataýlardy júıelendirý qyzmeti» atty respýblıkalyq joba boıynsha keńes ótti dep habarlaıdy Egemen.kz.
Ǵylym • 25 Shilde, 2025
Qazaqstandyq ǵalymdar jańa ınnovasııalyq qondyrǵy oılap tapty
Ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ ǵalymdary ázirlegen fermerlik ónimderdi óńdeýge arnalǵan «Dayar 20» mobıldi lıofılızasııalyq qondyrǵysy aýylsharýashylyǵy ónimderin tabıǵı qalpynda, sapasyn joǵaltpaı, uzaq ýaqytqa saqtaýǵa múmkindik beredi, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Aımaqtar • 24 Shilde, 2025
QazUÝ bazasynda jer ústi spýtnıktik stansasy ornatylady
Ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ ǵalymdary Haınan spýtnıktik derekter ortalyǵy jáne Qytaıdyń Soltústik-batys polıtehnıkalyq ýnıversıtetimen birlesip jerústi spýtnıktik stansasyn ornatady, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Tulǵa • 01 Shilde, 2025
Ǵylymǵa ólsheýsiz úles qosqan ǵalym ómirden ótti
Qanysh Sátpaevtyń urpaǵy Álıma Jarmaǵambetova ómirden ozdy. Bul týraly Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstri Saıasat Nurbek jazdy. Álıma Qaınekeıqyzy – hımııa ǵylymdarynyń doktory, Ulttyq ǵylym akademııasynyń Katalız jáne elektrohımııa ınstıtýtynda laboratorııa meńgerýshisi qyzmetin atqarǵan, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Sport • 02 Maýsym, 2025
Qazaqstandyq qos karateshi álemniń jyl úzdigi atandy
Marokko astanasy Rabatta karateden Premer-lıga sanatyndaǵy jyldyń qorytyndy týrnıri aıaqtaldy. Bıylǵy 4 jarys nátıjesi boıynsha reıtıngte kóp upaı jınaǵan eki otandasymyz úzdik sportshyǵa beriletin Grand Winner atalymyna ıe boldy, dep jazady Egemen.kz.
Ǵylym • 02 Maýsym, 2025
Qordaıdyń qońyr jeline kekilin taratyp ósken áıgili ǵalym Muhtarbaı О́telbaev týǵan jeri Tarazǵa keldi. Jáı kelgen joq, áıgili matematık, ǵalamdyq deńgeıdegi ǵalymnyń «Oılan, tap!» olımpıadasynyń qurmetti qonaǵy boldy. Bir sózben aıtqanda jergilikti bılik tórtkúl dúnıe tanyǵan ǵalymǵa qurmet kórsetti, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Prezıdent • 29 Mamyr, 2025
Qazaqstan men BAÁ taýar aınalymyn 1 mıllıard dollarǵa deıin ulǵaıtady
Memleket basshysy Birikken Arab Ámirlikteriniń Energetıka jáne ınfraqurylym mınıstri Sýheıl ál-Mazýrıdi qabyldady, dep jazady Egemen.kz Aqordanyń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
