Astanaǵa qonys aýdarǵanymyzǵa shamamen bir jyl ótti me, álde odan sál asyńqyrap ketti me eken, Almatydaǵy syılas apalarymyzben aradaǵy baılanysymyz sál úzilińkirep qalsa kerek. Birde telefonnyń qulaǵy bezildep qoıa berdi.
– Tań atpaı tátti uıqyny buzyp, demalys kúni telefon soǵyp jatqan neǵylǵan jan bul? – dep, keıigen únmen til qattym:
– Kim eken bul?
– Men, Bıken apaıyńmyn, aınalaıyn, – dedi. Qarlyǵyńqy únin soza túsken aktrısa apamnyń daýysyn jazbaı tanydym. Degenmen munda kóship kelgeli birde-bir ret ol kisiniń jaǵdaıyn surap, ádeıilep telefon soqpaǵanyma uıalyp:
– Apaı, keshirińiz daýysyńyzdy tanymaı qaldym, – dep qapelimde qıpalaqtap, sóz tappaı qaldym...
– Sońǵy ýaqytta gazetke tek qysqa-qysqa habar-oshardan basqa túk jazbaı júrsiń. Tipti tushynyp oqıtyn bir maqalań joq. Seni Arqaǵa barǵanda arqalanyp jaza ma desek, qaıta kerisinshe arqańdy keńge sozyp jibergenge uqsaısyń. Álde endi onda barǵanda «Áı, deıtin aja, qoı, deıtin qoja joq» dep júrsiń be? Men munda bolǵanmen, seniń ár basqan qadamyń men jazǵanyńdy syrttaı qadaǵalap otyramyn. Ol jaq qazir tósine túren túspegen tyń dala sııaqty ǵoı, eshkim jazyp úlgermegen tulǵalar qanshama? О́zgelerdiń qalam-qarýyna iligip ketpeı turǵanda óziń solardy birinshi bolyp jazyp jatsań, ǵanıbet emes pe! Uzyn sózdiń qysqasy, saǵan nege túk jazbaı júrsiń dep qamshylap ursý úshin telefon soǵyp turmyn, – dedi.
– Apaı, keshirińiz, keshirińiz, – dep kúmiljigen kúıi sózimniń aıaǵyn jutyp qoıdym.
– Alda-jalda Almatyǵa jolyń tússe, maǵan soqpaı ketýshi bolma. Aıtatyn bir áńgimem bar, – dedi de telefonnyń tutqasyn qoıa saldy... Aıtaıyn degenim, bizdiń aldymyzda baıaǵyda túzý baǵyt-baǵdar siltep, aqyl-keńes berip otyratyn osyndaı ardaqty da aıbyndy apalarymyz bolatyn. Olar ne dese, aıtqandary zań edi. Tapsyrmalary eki etpeı oryndalatyn. Udaıy qamshylap otyratyn. Izdeıtin. Syrlasatyn. Azǵantaı tabysymyzǵa qýana biletin. Synap-minegende boıymyz symsha tartylatyn. Qazir osyny oılap otyrsań, ol da bizdiń mańdaıymyzǵa buıyrǵan Allanyń baǵy eken. Mundaı tulǵalar qazir óte sırek. Sońynan ergen jas urpaqtyń aıaqalysyna baǵa berý, apalyq qamqorlyq, meıirim, jalpy dalalyq, danalyq kóne dástúrler kómeski tartyp bara ma, qalaı ózi?
Aqqumanyn otqa álsin-álsin bappen qyzdyryp, qaımaq qatqan qoıý buıra shaıyn quıyp otyrǵan kezdegi Bıapanyń ajary qandaı ashyq edi, shirkin! Tańǵajaıyp teatr áleminiń qyzyǵy men shyjyǵy uza-a-a-aq baıandalar keshte márt kóńildi eńseli jannyń ańsaýly júreginiń lúpilin sezip, zor ásermen tarqasatynbyz. Birde «Toǵysqan taǵdyrlar» telehıkaıatyna ne úshin túsip júrgendigi jaıly sheshilip bir áńgimelegeni áli kúnge esten ketpeıdi. Sol sátter jadymyzda jańǵyryp, syńǵyrlaǵan sazdy syrlar ónege órnekterimen júrek tórinde jııýly tur. Almatyǵa at basyn tiregen saparlarda Bıken Rımova apamyzǵa soqpaı ketý múmkin emes edi. Shaǵyl qumdaı ýysyńda sýsyp turmaıtyn zymyran ýaqyt-aı deseńshi. Ol kisiniń ómirden ozǵanyna kózdi ashyp-jumǵansha 17 jyldyń qalaı synaptaı tez syrǵyp óte shyqqanyn sezbeı de qalyppyz-aý.
О́tkenge oı salsaq, qanshama aldymyzda aqmańdaı apalarymyz bolǵan. Teatr ónerinde Bıken apamnyń ornyn bólek sanasaq, ónerde taǵy sondaı-aq ǵıbratty tulǵanyń biri, marqum qobyzshy Turahan Sydyqova, sondaı-aq jastarǵa árdaıym aqyl-keńesin aıamaǵan Gúlbarash Baıtoǵaeva, Qalıhan Jánibekova, Gúlbarshyn Dúrmanova... syndy tulǵalardyń árqaısysyn ómirdiń bir-bir mektebi me dersiń.
Sóıtesiń de qazirgi adamdar arasyndaǵy syılastyq syzyǵyna kóz tigesiń, esh týystyǵy joq, bógde adamdy súıip, ózinen keıingi tal shybyqtaı ósip kele jatqan órimdeı óskindi týǵanynan kem kórmeı, baýyryna tartatyn, ómirde adasyp júrgen beıbaq jandarǵa týra jol siltep, qolynan kelgenshe qamqorlyq kórsetetin, ónegelik úlgisin tanytatyn jandar baıaǵy bir kezdegideı jıi ushyrasa bermeıdi eken-aý degen oıǵa qalasyń. Sol sebepti de qazir «adamdardyń bir-birine degen meıirim-shapaǵaty azaıyp ketti» degen synı sıpattaǵy sózder jıi aıtylatyn bolsa kerek. Al mynadaı tynysh zamanda adamdardyń meıirimi, baýyrmaldyq sezimi baıaǵydan da qaıta arta túsýi tıis emes pe? Deısiz. Osylar týraly oılanǵanda, jamaly jazdaı, sezimderi sulý sazdaı ajarly apalarymnyń aıaly da aıaýly kórkem beıneleri kóz aldyma monshaqtaı móldirep tizile qalady. Qazirgi jastardyń sondaı arqa súıer apalary bar bolsa, kimder eken, á?