Shýaq shashqan Shý shahary

«Egemen Qazaqstannyń» arnaıy jobasy: Jasampazdyq jemisteri Jıyrma jyldyń ishinde atqarylǵan ıgi isterdiń arqasynda árbir óńirimiz ózgerip, ómirimiz jaqsaryp keledi. «Egemen Qazaqstan» gazeti osyndaı órkendi ózgeristerdi beıneleıtin materıaldardy turaqty jarııalap turady. Tómende Jambyl oblysy Shý aýdanyndaǵy Shý qalasynan fotoreportaj berilip otyr.

ShÝAQ ShAShQAN ShÝ ShAHARY

Shý aýdanynda ótken 9 aıda 10,5 mıllıard teńgeniń aýylsharýashylyq ónimderi óndirildi. Bul ótken jyldyń tıisti ýaqytymen salys­tyr­ǵanda 365,8 mıllıon teńgeniń ónimderi ar­tyq shyǵarylǵanyn kórsetedi. Munda aýyl­sha­rýa­shylyq ta­ýarlaryn óndirýshilerge qoldaý kór­setip, qarjylaı kómek berý júıesi de jaqsy jolǵa qoıylǵan. Sondyqtan agro­óner­kásip kesheni salasynda aldaǵy jyldary kóp­te­gen jańa jobalardy batyl iske asyrý kóz­delýde. О́ńirdiń órken jaıyp, aýyl men aýdan aja­rynyń ashyla túsýine búginde Shý qala­syn­daǵy jyl ótken saıyn damyp kele jatqan ónerkásip salasynyń tabystary da kóp úles qosýda. Mysaly, bıylǵy 9 aıda ótken jyl­dyń tıisti kezeńimen salys­tyrǵanda, qala ónerkásibi 1 mıllıard 204 myń teńgeniń óner­kásip ónimderin artyq shyǵarypty. Bul ta­bysta, ásirese, «Qamqor Lokomotıv» JShS-niń fılıaly – Shý teplovoz jóndeý zaýy­ty­nyń úlesi óte mol. Zaýyt jumysshylary temir jol kóligin jóndeý jáne oǵan qajetti bólshekter jasaýda tamasha jetistikterge qol jetkizip júrgeni belgili. Endi, mine, olar sala baǵytyn keńeıte otyryp aýyl sharýa­shy­lyǵyna qajetti «Enıseı-Qamqor-1200NM» markaly kombaınyn qurastyryp shyǵara bastady. Dıhandar qaýymy dilger bolyp otyrǵan mundaı ınnovasııalyq joba­nyń batyl qolǵa alynýy óńirdegi óndiris kókjıegin burynǵydan da keńeıte tústi. Indýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵ­dar­la­masynyń ınvestısııalyq jobalary bo­ıynsha «Er-Taı» JShS polımetall kenderi qoryn barlaý maqsatynda qazba jumys­taryn qolǵa alyp otyr. Bul seriktestik jyl basynan beri ónim kólemin 5345,3 mıllıon teńgege jetkizdi. Sondaı-aq, «Birlik energo» JShS jylyna 10,0 myń tonna janar-jaǵar maı óńdeıtin zaýytty iske qospaqshy. «Birlik» aýy­lynda táýligine 1,5 tonna suıyq maı óń­deıtin seh ta jaqyn arada paıdalanýǵa berilmek. О́ńirde joldar men eldi mekenderdegi kóshe­lerdi jóndeý jumystaryna 238,8 mıllıon qaras­tyrylyp, onyń 74,7 mıllıon teńgesi ob­lystyq bıýdjetten bólindi. Qal­ǵan qarjy shýlyqtardyń óz úlesi. Sonyń nátıjesinde búginde kedir-budyr joldar jóndelip, aýyl men aýdan ortalyǵy jáne qala arasyndaǵy qarym-qatynas túzeldi. «100 mektep, 100 aýrýhana» baǵdar­lamasy aıasynda jyl aıaǵyna deıin jańa úlgidegi medısınalyq qural-jabdyqtarmen qam­ta­ma­syz etilgen 150 tósektik aýrýhana paıdalanýǵa berilgeli otyr. Sonymen birge, ortalyq emhanadan aýrýdyń aldyn alý jáne áleýmettik kómek kórsetý bólimi ashylyp, oblysta alǵashqy bolyp halyq talabyna saı qyzmet kórsete bastady. Búginde Shý qalasynyń irgetasy qalanǵa­nyna 50 jyl tolyp otyr. Osy aıtýly me­reıtoıdy shýlyqtar laıyqty atap ótti. Atap aıtsaq, mereıli mereke saltanaty kezinde Shý qalasyndaǵy Jeńis saıabaǵynan Keńes Odaǵynyń Batyry Sattar Estemesovke  úlken eskertkish orna­tyldy. Al te­mir­jolshylardyń qurmetine qalanyń kireberisindegi tuǵyrtasqa kóne «otarba» qoıyldy. Shý aýdanynan shyqqan belgili kúıshi, kompozıtor Ábidmomyn Jeldibaevtyń «Erke syl­qym» kúıin saz ónerine qumar jannyń bári biledi desek artyq aıtqandyq bolmas. Biraq júrek jylytyp, jan balqytar ataq­ty kúıge baı­la­nysty sán-saltanaty kelisken arhıtek­týra­lyq eskertkish ja­sasaq degen oı osy ýaqytqa deıin eshkimniń basyna kelmepti. Mine, búginde Shý qala­synyń tórinen oryn alǵan «Erke syl­qym» arhıtektýralyq kompozısııa osy olqy­lyq­tyń ornyn toltyryp tur desek te bolady. Shý óńirindegi Jaısań jazyǵynda týyp-ósken Tóle bı babamyz: «Bereke-baılyq birligi myqty elde bolady» degen eken. Demek, munyń bári eldegi bereke-birlik pen ekpindi tirliktiń arqasy dep baǵalaǵan jón. _____________________________________________ Daıyndaǵan «Egemen Qazaqstan» gazetiniń  Jambyl oblysyndaǵy menshikti tilshisi Kósemáli SÁTTIBAIULY.