Qazaq sporty tarıhynda Ahmetjan Qazymbetov deıtin daryndy hám óte patrıot tulǵa ótken. Bul kisi keńes zamanynda kóp jyl respýblıkalyq «Qaırat» erikti sport qoǵamyn basqarǵan. Zamandastary bul adamdy asqan namysshyl, ultshyl, ádiletsúıgish adam retinde tanıdy. Ahań Alashtyń birtýar tulǵalary Smaǵul Sádýaqasov, Ǵabbas Toǵjanovtar dúnıege kelgen soltústik óńiriniń týmasy.
A.Qazymbetov jas kezinde sambo, erkin jáne qazaq kúresi túrlerinen Qazaqstannyń birneshe dúrkin chempıony, sondaı-aq odaqtyq deńgeıdegi birinshilikter men týrnırlerde júldege ilinip júrgen balýan. 1963 jyly Máskeýde ótken KSRO halyqtary spartakıadasynda erkin kúresten Qazaqstan quramasy sapynda beldesip, básekeniń alǵashqy kúni moldavan balýanyn nebári eki mınýtta utyp, komandaǵa alǵashqy tarıhı jeńisti syılaǵan.
О́tken ǵasyrdyń jetpisinshi jyldary respýblıkalyq mańyzdy jarysta tanymal balýan Dıhanbaı Bıtkózov ekeýiniń fınalda joly túıisipti. Bıtkózov áskerden jańadan oralǵan jáne sambodan Keńes armııasynyń chempıony atanyp, bolyp-tolyp turǵan shaǵy. Dıhanbaı qarsylasy Ahmetjandy taza jyǵady. Tóreshiler bastyqqa jaqtasyp, Dıhanbaıǵa jeńis bermeı bulǵaqtaıdy. Bul áreketke namystanǵan Ahmetjan jeńilgenin moıyndap, ózi baryp Dıhanbaıdyń qolyn kóteripti. Dıhanbaı bolsa ózine berilgen syılyǵyn márt aǵasynyń qanjyǵasyna baılaıdy. Osy oqıǵanyń ózi qazirgi jas býynǵa úlgi emes pe?!
Osylaı oıda joqta joly túıisken qos balýan ajyramas dosqa aınalady. Ahmetjan Dıhanbaıǵa erip Jańaarqaǵa barady. Aýylda agronom bolyp júrgen Dıhashty jumystan bosattyryp, jarysqa qatystyrady. Bıtkózov bolsa KSRO aýyl spartakıadasynda qatarynan úsh ret jeńimpaz bolady. Odan keıin de onyń shákirt tárbıeleýine jaǵdaı jasaıdy. Nátıjesinde sambo kúresinen Qanat, Talǵat, Janat Baısholaqovtar, Sergeı Valobýev, Aıbatyr Mahmudovtar álem, Eýropa chempıony atanyp, álem kýboginiń ıegeri boldy.
Eger de Ahmetjan Qazymbetov jańaarqalyqtarǵa joǵarydaǵydaı jaǵdaı jasamaǵanda, bulaı topyrlap chempıondar da shyqpas edi.
Kezinde Qazymbetovpen qatar júrip, sporttaǵy jolyn jalǵastyrǵan qazir zeınet jasyndaǵy ardager, erkin kúresten KSRO sport sheberi, KSRO spartakıadasynyń júldegeri Amankeldi Musabekov:
– Meniń paıymdaýymsha, qazaq sportyna eńbek sińirgen adam Ahmetjan Qazymbetov. 1970 jyly Búkilodaqtyq aýylsharýashylyq spartakıadasy Armenııanyń Idjevan qalasynda ótti. Qazaq sportshylaryn Ahmetjan aǵamyz basqaryp bardy. Ábilseıit Aıhanov, Amanjol Buǵybaev jáne men chempıon atandyq. Men fınalda qarsylasymdy basymdyqpen utyp jatqan edim... Osy sátte Ahmetjan aǵa shydamaı kilemge júgirip shyǵyp, kúlli odaq jankúıerlerine «Mine, kórińder, bizdiń qazaqtar qalaı kúresedi, ómir boıy esterińde bolsyn, umytpańdar!» dep aıǵaı saldy. Jaryqtyq ishki sezimin jasyra almaıtyn, naǵyz namys úshin jaralǵan adam edi, – dep eske alady.
Arada segiz jyl ótken soń 1978 jyly Búkilodaqtyq aýylsharýashylyq spartakıadasy tamyz aıynda Kıshınev qalasynda ótedi. Qazaqstan sportshylaryn baıaǵy Ahmetjan aǵamyz bastap barady. Jarys barysynda qazaq jigitterine qııanat jasalady. Kilemge shyǵyp turǵan samboshy Nurbaı Jarmuhamedovti keshikti dep jarystan shettetse, klassıkalyq kúresten eshkimge des bermegen Jaqsylyq Úshkempirovti tóreshiler aıaqtan shalady. Osyndaı ádiletsizdikke kúıingen qaıran aǵamyz kilemge júgirip shyǵyp, sportshylaryna qııanat jasaǵandardyń betterin tiledi. Namysty azamat taǵy bir úlken jarysta qazaqtarǵa jasalǵan ádiletsizdikke kúıinip, qatty shıryqqan kúıi kilemge atyp shyqqan boıynda júregi toqtaǵan eken. Qysqasy, ult namysy jolynda qurban bolǵan.
Beken QAIRATULY, «Egemen Qazaqstan»