Bul týraly Qoǵamdyq densaýlyq saqtaý ulttyq ortalyǵy dırektorynyń mindetin atqarýshy Rýslan Satyvaldeev habarlady. Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymy júrgizgen zertteýge sáıkes, Qazaqstandaǵy tuzdy tutyný deńgeıi álem boıynsha eń joǵary kórsetkishke jetken.
Halyqaralyq uıymnyń málimetinshe, el turǵyndary táýliktik mólsherdi 3 eseden arttyryp, kúnine 17 gramm as tuzyn paıdalanady eken. Bul rette tıisti norma 5 gramdy quraıtynyn atap ótken oryndy. Mamandar mólsherden artyq tuzdy tutyný júrek-qan tamyr aýrýlary, arterııalyq gıpertonııa, ınsýlt, ınfarkt, semizdik, II tıptegi qant dıabetiniń damýy sııaqty sozylmaly juqpaly emes aýrýlarǵa, sondaı-aq keıbir onkologııalyq syrqat túrlerin qozdyrýy múmkin ekenin jasyrǵan joq. Osyny eskere kele Qoǵamdyq densaýlyq saqtaý ulttyq ortalyǵy jáne S.Seıfýllın atyndaǵy Qazaq agrotehnıkalyq ýnıversıteti yntymaqtastyq memorandýmyna qol qoıdy. Mundaǵy kózdelgen meje – un ónimderinen jasalatyn taǵamdaǵy tuzdyń mólsherin 1 gramǵa birtindep azaıtyp, reseptýrany ózgertý. Sol sekildi qazaqstandyqtar arasynda durys tamaqtaný mádenıetin qalyptastyrý qajet.
– Adam densaýlyǵynyń durys bolýy 70%-ǵa durys tamaqtanýyna baılanysty. Bul baǵyttaǵy jumystardy ótken jyldan bastap qolǵa aldyq. «Atameken» UKP-men birlesip nan-toqash ónimderin óndirýshilermen túsindirý jumystaryn júrgizýdemiz. Osy iske Qazaq agrotehnıkalyq ýnıversıteti jumyldyrylǵany qýantyp otyr. О́ıtkeni oqý ornynyń ǵylymı-tehnıkalyq bazasy durys tamaqtaný isin jandandyrýǵa septesedi dep úmittenemiz. Buǵan qosa elordadaǵy jáne Qaraǵandydaǵy nan-toqash ónimderin óndirýshilermen ortaq kelisimge qol jetkizý josparda bar. Ázirge paıdaly taǵam ýnıversıtet qabyrǵasynda óndirilmek. Úsh jyl kóleminde nan ónimderindegi tuzdy 1 gramnan azaıtý kózdelgen, – deıdi Rýslan Satyvaldeev.
Atalǵan bilim ordasynyń tájirıbelik-óndiristik sehynda stýdentter men oqytýshylar úshin quramynda tuzy az nan ónimderi ázirlenetin bolady. Ekijaqty yntymaqtastyq sheńberinde halyqaralyq sarapshylardy tarta otyryp túrli ónimderdegi tuzdy azaıtý máseleleri boıynsha konsýltasııalar, semınarlar, sondaı-aq paıdaly tamaqtaný mádenıetin qalyptastyrý boıynsha aksııalar uıymdastyrý josparlanǵan.
Jaqsylyq MURATQALI,
«Egemen Qazaqstan»