Qazaqstandyq muǵalimniń ulttyq modeli de qajet

Muǵalimniń boıyndaǵy bilim, bilik, daǵdylardyń kólemi tipti joǵary bilimi bar azamattardyń ortasha statıstıkalyq kórsetkishterinen de joǵary bolý kerek. Bizge ulttyq mekteptiń úlgisi ǵana emes, sonymen birge qazaqstandyq muǵalimniń ulttyq modeli de qajet.

Sondyqtan qazir Qazaqstanda muǵa­lim­niń ózindik atrıbýttaryn (sonymen qatar mekteptiń ulttyq modelin) naqty anyqtaý qajet: ol joǵary oqý ornyn aıaqtaǵanda qandaı daǵdylardy ıgerýi tıis; jumysty qalaı istegeni jón? Osy áleýmettik portrettiń negizinde peda­go­gıkalyq mamandyqtardaǵy bilim berý baǵdarlamalarynyń maq­sat­taryn, kúti­letin nátıjelerin; maz­munyn, ádisteri men tásilderin jańasha qalyptastyrý qajet. Avtonomııa jaǵdaıynda ár peda­gogıkalyq ýnıversıtet ózindik biregeı bilim berý baǵdarlamalaryn jasaı alady. Biraq meniń oıymsha, keı­bir atrıbýttar barlyǵyna «ózek/core» bolýy kerek. Bul barlyq muǵalim­der úshin mańyzdy baǵyt-baǵdar bo­lady. Árıne ýnıversıtetke túsetin nemese oqıtyn stýdentter osy qasıet­terge ıe bolyp shyǵady. Qazirgi muǵa­limder úshin biliktilikti arttyrý baǵ­dar­lamalary olardy qajetti áleýmettik atrıbýttarǵa «jet­ki­zetin» modýlderdi qamtýy kerek. Jo­ǵary bilim mektebi qazirdiń ózinde Qazaqstannyń bilim berý júıesiniń qatysýshylaryna osyndaı kýrstardy sátti ótkizýde.

Pedagogıkalyq mamandyqtar boıyn­sha bilim berý baǵdarlamalaryn jańartý qajet. Qazirgi pedagogıkalyq bilim berý baǵdarlamasynyń túlegi «konvergentti muǵalim» bolýy shart. Ol ózi oqytatyn ǵylymdy jetik meń­gerip qana qoımaı, sonymen qa­tar ártúrli pedagogıkalyq janr­lar­­da erkin jumys isteı bilýi kerek: leksııalar, trenıngter, mas­ter-klas­­tar, tikeleı, onlaın jáne qa­shyq­­tan oqy­tý­dy meńgerýi tıis. Ja­ńa for­­mat­ta­ǵy muǵalimderdiń «valent­tiligi» de joǵary bolýy shart, ıaǵnı mek­tep oqý­shy­­laryna da, basqa maqsat­ty aý­dıto­rııa­larǵa da (máselen, biliktilikti arttyrý kýrstarynyń tyń­daýshy­laryna) sabaq bere alýy shart. «Kon­ver­gentti muǵalim» sabaq maz­­mu­nyn da ártúrli formada, máse­len, oqý­lyq­tardyń qosbetteri, aýdıo já­ne vıdeo sabaqtar, longrıdter, pre­­zen­­tasııa, anı­masııa, ınfografıka jáne t.b. túrlerinde jasaı alǵany abzal.

Konvergensııaǵa ártúrli rólderde jumys isteý qabileti kiredi: muǵalim, lek­tor, tálimger, kóshbasshy, úırenýshi stý­dent, tyńdaýshy, menedjer, zert­teý­shi.

Árıne muǵalimge degen qoǵam tarapynan qoıylyp jatqan osyndaı jańa talaptar bilim berý baǵdarla­ma­larynyń jańa arhıtektýrasy men mazmunyn, jańa formattaǵy kási­bı muǵalimniń qalyptasýyndaǵy jańa tásilder men ádisterdi engizýdi anyq­taıdy. Bul barlyq qoldanystaǵy baǵ­dar­lamalardy 100% qaıta qaraýdy talap etedi: tıimsiz nemese tıim­diligi tómen pánderden bas tartý, buryn­ǵylaryn jańartý jáne jańalaryn qosý. Máselen, joǵary bilim berý mek­tebiniń tikeleı qatysýymen mundaı ju­mys qazirdiń ózinde О́.Sultanǵazın atyn­daǵy Qostanaı memlekettik peda­­go­gı­ka­lyq ýnıversıtetinde júrgi­zilýde.

Oıymdy túıindesem, elimiz úshin mu­­ǵalimniń ulttyq modeli men kon­ver­gentti pedagog úlgisin ázirleýimiz kerek.

Rýslan QARATABANOV,

Nazarbaev Ýnıversıtet Joǵary bilim mektebiniń biliktilikti arttyrý baǵdarlamalary jónindegi aǵa menedjeri