Indetti aýyzdyqtaýdyń joldary bar

Ákim jýrnalıstermen onlaın kezdesken beısenbide qalada COVID-19 juqtyrǵan 9851 adam tirkeldi. Sońǵy bir táýlikte 216 oqıǵa anyqtaldy. Jyl ba­synan beri ókpe qabynýyna ushy­ra­ǵan 6175 naýqas jazylyp shyqty. Eger osy dert sharyqtap turǵan kezde emdeý oryndaryna 300 naýqas tússe, qazir olar­dyń sany – 133.

«Kúndelikti iri ári kópbeıindi aýrý­ha­nalardyń bas dárigerlerimen sóı­lesip otyrmyn jáne qansha adamnyń emdelip jatqanyn, aýrýhanalardaǵy jaǵdaı týraly udaıy habardarmyn. Mysaly, aýrý sharyqtap turǵan kezde №7 klınıkaǵa 100 naýqasqa deıin túse­tin, sońǵy kezde emdelýge jat­qy­zy­latyndar sany 15-20 adam. №4 klınıkada da, JMJA-da, №1 klınıkada da naý­qastar sany kúrt azaıǵan. Iаǵnı ókpe qabynýyna ushyraǵan naýqastardy emdeý oryndaryna jatqyzý 2 esege tómen­de­di», dedi qala ákimi.

Shahar basshysy medısınalyq-sanıtarlyq alǵashqy kómek sheńberinde vırtýaldy juqpaly aýrýlar aýrýhanasy qurylǵanyn málimdedi. Ambý­la­to­rııa­lyq deńgeıde 72 mobıldi brıgada jumys isteıdi. Munda mamandardyń sany is júzinde eki esege artyp, 405 me­dısına qyzmetkeri osy iske ju­myl­dy­rylǵan.

Mobıldi top mamandary pasıentterge úıde kómek kórsetedi, olar asa qajetti jeke qorǵanys quraldarymen jab­­dyqtalǵan, PTR test alý jumys­ta­ryn júrgizedi, qajet bolǵan jaǵdaıda em taǵaıyndaıdy jáne tıisti dári-dár­mek­pen qamtamasyz etilgen úı stasıo­na­­ryn uıymdastyrady.

– Mindettelgen tapsyrmalarǵa sáı­kes qalada qaýipti indettiń keń etek alýy­na jol bermeý maqsatynda epıde­mııalyq ahýaldy basqa­rý­dyń jańa modeli engizildi, – deıdi megapolıs bas­­shysy. Qala ákimi naqty atqarylǵan sha­ra­lardy retimen tizbektep shyqty.

– Birinshiden, COVID-19, JRVI, pnev­monııasy bar naýqastarǵa jedel me­­dısınalyq kómek kórsetý algo­rıt­mi jetildirildi. Endi jedel jár­dem naý­qasty aýrýhanaǵa jatqy­zý­dyń jal­ǵyz tetigi bolyp tabylady, juq­pa­ly sta­sıo­narlardaǵy pasıent­terdi baǵyt­taý­dyń sıfrly tetikteri engi­zildi. Biz bul tásildi 13 shildeden bas­tap engizdik, – dedi ákim.

 Ekinshiden, búgingi tańda pandemııany toqtatýdyń eń tıimdi eki joly bar: bul – qazirgi qoldanylyp júrgen shekteý sharalary jáne tósektik oryn sanyn arttyrý. Indet bastalǵaly beri ınfeksııalyq stasıonarlardyń sany 2-den 26-ǵa deıin (500 orynnan 6096 orynǵa deıin) ósti. Biz kúzde COVID-19 sımptomdary bar 7700 pasıentti bir mezgil­de stasıonarlyq em sharalary­men qamtamasyz ete alamyz, – dedi sha­har basshysy.

Sapaly emge áser etetin fak­tor­lar­dyń biri – naýqastardy medı­sınalyq ottegimen qamtamasyz etý. Bul máseleni júıeli túrde sheshý úshin medısınalyq uıym­darǵa ottegi stansalaryn ornatý boıynsha qalalyq baǵdarlama qabyl­dan­dy.

«Eger klınıkalarda qajetti kólemde qamtamasyz ete alatyn óz ottegi stansasy bolmasa, bul júıeni retteý kerek. Oǵan qarjy bólindi. 10 qyrkúıekke deıin aýyr jaǵdaıdaǵy naýqastarmen jumys isteıtin birinshi eshelondaǵy 8 klınıka ortalyqtandyrylǵan ottegi berý júıesiniń stasıonarlarymen qam­tamasyz etiledi. Ekinshi kezeńde biz ekinshi eshelondaǵy klınıkalardy otte­gimen qamtamasyz etýge kóshemiz, sol arqyly bul máseleni sheshemiz», dedi ákim.

Q­ala basshysynyń aıtýynsha, alda­ǵy kúnderi jańa stasıonarlar engizil­mek. Olar aldyn-ala sanıtarlyq-epı­demııalyq aýdıtten ótken, den­saý­lyq saqtaý obektileriniń bazasynda ashylady.

– Qazir jaýapty mamandar qurylys jumystaryn júrgizýde. Onyń ishinde 250 tósektik «Qazaqstan», 376 tósektik «Kóktem», 140 tósektik «Samal» pansıo­naty, 230 tósektik «Astana» qonaqúıi, 360 tósektik QazATK jataqhanasy, 100 tósektik UOS múgedekterine arnalǵan respýblıkalyq klınıkalyq gospıtal, 500 orynǵa shaqtalǵan Arnaýly áleýmettik qyzmet kórsetý ortalyǵy bar. Bul jańa stasıonarlar jumys istep turǵan nysandarǵa qosymsha tamyz aıynyń sońyna deıin kezeń-kezeńimen iske qosylatyn bolady, – deıdi B.Saǵyntaev.

Sol sııaqty Almatyda ana men bala­nyń densaýlyǵyn qorǵaýǵa erekshe kóńil bólingeni týraly birinshi ret aı­ty­­lyp turǵan joq.

– Biz úshin barlyq áıel-ananyń búgingideı pandemııa kezeńinde qaýipsiz jaǵdaıda bosanýy, bosanǵanǵa deıin jáne bosanǵannan keıin de udaıy kú­tim­de bolýy asa mańyzdy. Qalada 45 tósektik №4 perzenthana jumys isteıdi. Jaqyn arada osy perzenthananyń 60 tósektik orynǵa arnalǵan jańa korpýsy iske qosylady. Sonda mundaǵy jalpy oryn sany 105-ke jetedi, – dedi ákim.

Qosymsha stasıonarlardyń ashylýy – Almaty qalasynda indetti tejeý men oǵan tegeýrindi túrde qarsy turý baǵytyndaǵy is-sharalar josparynyń bir bóligi. Pasıentterdi shuǵyl ornalastyrý úshin ýaqytsha stasıonar bolý múmkindigi bar nysandarǵa kúndelikti monıtorıng júrgiziledi.

– Biz buǵan deıin jasalmaǵan sharalardy qolǵa aldyq. Shuǵyl ári qysqa merzimde aýqymdy jańa stasıonarlar ashyp, ony qajetti barlyq tehnıkamen jabdyqtap jatyrmyz. Ǵımarattardyń bólmelerin qaıta josparlap, shlıýzder men oqshaýlanǵan bokstar qurylýda. Barlyq deńgeıdegi me­dısınalyq kómek kórsetýdiń tıim­di­li­gin arttyrý úshin densaýlyq saqtaý júıesine ózgerister engizilýde. Sondaı-aq qosymsha tósektik oryndar jasaqtaý arqyly qalanyń barlyq kadrlyq rezervin jumyldyryp otyrmyz. Búgingi tańda pandemııamen kúrestegi aldyń­ǵy shepke 4464 medısına qyzmet­ke­ri (2681 dáriger men orta medısına mamandary) jumyldyryldy. 1526 ma­mannan (dárigerler – 246, orta qyz­metkerler – 1009, kishi medı­sı­na­l­yq qyzmetkerler jáne basqalary – 145, volonterler – 106) kadrlyq rezerv jasaqtaldy. Barlyǵy 328 adam jumysqa ornalastyryldy (onyń ishinde 96 dáriger, 160 orta medısına qyzmetkeri, 72 kishi medısına qyzmetkeri jáne basqalar). Úshinshiden, medısınalyq qyzmetterdiń sapasyn arttyrý úshin naýqastardyń aýrýynyń aýyrlyq dárejesi bo­ıynsha barlyq stasıonarlardy bólý qaǵıdaty – eshelondaý engizildi. Munyń mańyzdy kórsetkishteriniń biri – tósek oryndarynyń qoljetimdiligi. Eger buryn stasıonarlarda orynnyń bos bolmaýy 86%-dy qurasa, búginde bul kórsetkish 60%-ǵa deıin tómen­de­di. Tórtinshiden, jaǵdaıy aýyr naýqastar men ólim-jitimdi azaıtý úshin jetekshi mamandary bar Reanı­ma­tologııa jáne anestezıologııa orta­ly­ǵy belsendi jumys isteıdi. Bul – qalanyń barlyq reanımasııalyq bólimshelerindegi naýqastarǵa monıtorıng jasap, jaǵdaıy aýyr árbir naýqastyń ahýalyn baqylaıtyn mobıl­di reanımasııalyq, kóshpeli je­del áreket etý toby. Biz bul ortalyq jumy­synyń oń nátıjesin kórip otyrmyz. Reanımatologtardyń mobıldi toby qala klınıkalaryndaǵy reanımasııa bólimsheleriniń jabdyqtalýyna monıtorıng júrgizdi. Jaǵdaıy aýyr naýqastar boıynsha konsılıýmdarǵa qatysyp, hali nashar naýqastarǵa baryp klınıkalyq-dıagnostıkalyq is-sharalar ótkizedi, deıdi megapolıs je­tekshisi. Sondaı-aq qala ákimdigi medısınalyq mekemelerdi ottegimen qamtamasyz etýde aýqymdy baǵdarlama ázirlep, júzege asyrýda. Qalada 40 kún ishinde 1 eshelonnyń stasıonarlary tósekterin 100 paıyz ottegimen qamtamasyz etý josparlanyp otyr. Bul – besinshi. Altynshydan, alǵashqy medısınalyq-sanıtarlyq kómek uıymdary deńgeıinde mobıldi brıgadalar jumys istep otyr. Mobıldi toptar qalalyq emhanalardyń jumysyn kúsheıtý úshin quryldy. Algorıtmge sáıkes mobıldi brıgada eki jaǵdaıda pasıenttiń úıine bara alady: PTR testke materıal alýǵa jáne emhana dárigeriniń taǵaıyndaýy boıynsha úıde emdeýge. Sol sııaqty qaýipti toptaǵy ambýlatorııalyq naýqastarǵa baqy­laý­dy kúsheıtý úshin Pasıentterdi mo­nıtorıngteý ortalyǵy jumys is­teı­di. Monıtorıng ortalyǵyna túrli saladaǵy 58 dáriger (terapevt, pedıa­trlar, pýlmonologtar, allergologtar, kardıologtar) jumyldyryldy. 1 shildeden bastap Monıtorıng orta­ly­­ǵy ambýlatorlyq emdeýdegi qaýip to­­by­na engen pasıentterge 505 keńes berdi.

«Indetke qarsy kúrestiń alǵashqy 10 qadamy» jospary sheńberinde Almaty aglomerasııasynda karantındik sharalardy úılestirý jumystary bastaldy. Almaty oblysyndaǵy áriptestermen birge Almaty qalasynda jumys istep qana qoımaı, medısınalyq qyzmet te alatyn Talǵar, Eńbekshiqazaq, Ile jáne Qarasaı aýdandaryndaǵy jaǵdaı da tekserildi.

– Biz epıdemııalyq jaǵdaıdy turaq­tandyrýda aýqymdy jumys at­qar­­dyq desek te bolady. Osy aılarda týyn­daǵan qıyndyqtardy eńserýde kóp tájirıbe jınaqtaldy. Árıne bul tájirıbeni basqa óńirlermen de bólise­tin bolamyz. Jaqyn arada osy jolda ja­salǵan qadamdar jaıynda baıandaıtyn semınarlar serııasyn bastaımyz, – dedi qala ákimi.

ALMATY