Tirshiliktiń kúre tamyryn jalǵastyrýshy, ómirdiń ózegi ardaqty analarymyz dep jatamyz. Altyn qursaqty analarǵa altynnan alqa taǵyp, qurmet kórsetýde eshkimnen qalys qalyp jatqanymyz joq. Memleket áleýmettik kómek berýde de aıanyp qalmaq emes. Jýyqta ǵana О́skemendegi kóp balaly analardyń biri baspanaly bolsa, endi biri kásibin ashty.
Memleket tarapynan halyqty áleýmettik qorǵaý júıesinde ana men balany qoldaý úshin jan-jaqty jaǵdaı jasalyp jatqany belgili. Shyr etip dúnıege kelgen sábıge birjolǵy járdemaqy, kútimine baılanysty aı saıyn járdemaqy tólenedi. Tólemniń kólemi bala sanyna qaraı ósip otyrady.
Sondaı-aq altyn qursaqty analar da belgili mólsherde járdemaqy alyp otyr. Shyǵys Qazaqstan oblysynda «Altyn alqa», «Kúmis alqa» belgilerimen marapattalǵan nemese buryn «Batyr ana» ataǵyn alǵan, I jáne II dárejeli «Ana dańqy» ordenderimen marapattalǵan 13 754 kópbalaly ana turady. Olarǵa aı saıyn 17 780 teńge kóleminde memlekettik járdemaqy tólenedi.
Aǵymdaǵy jyldyń 1 qańtarynan bastap tórt jáne odan da kóp birge turatyn kámeletke tolmaǵan balalary bar otbasylar ár balaǵa 4 AEK (11 112 teńge) kóleminde memlekettik járdemaqy alýǵa quqyly. Oblys boıynsha bul járdemaqyny 13 713 kópbalaly otbasy alady.
«Qazaqstan Respýblıkasynda zeınetaqymen qamsyzdandyrý týraly» zańǵa sáıkes, kem degende bes bala týyp, olardy segiz jasqa deıin tárbıelegen áıelder 53 jastan zeınetkerlikke shyǵa alady. Sonymen qatar «Altyn alqa» jáne «Kúmis alqamen» marapattalǵan analar kólik quraldary men jer salyǵyn, baj salyǵyn tóleýden bosatylǵan. Jyl saıyn 8 naýryzǵa oraı oblystyq bıýdjet qarajatynan «Altyn alqa», «Kúmis alqa» alqa ıelerine, buryn «Batyr ana» ataǵyn alǵan jáne birinshi, ekinshi dárejeli «Ana dańqy» ordenderimen marapattalǵan kópbalaly analarǵa 5 AEK kóleminde birjolǵy tólem júrgiziledi.
Ásirese qalalyq jerde turatyn kópbalaly otbasylar úshin basty másele – baspana edi. Oblysta turǵyn úımen qamtamasyz etý de ret-retimen sheshimin taýyp keledi. Byltyr 523 kópbalaly otbasy turǵyn úıge qol jetkizip, qonys toıyn toılasa, aǵymdaǵy jyly 271 kópbalaly otbasy baspanaly boldy.
Sonyń biri – bes balanyń anasy Gaýhar Ermekova. Olar 2008 jyly otbasymen О́skemenge kóship kelip, Sogra shaǵyn aýdany jaqtaǵy saıajaıǵa turaqtaǵan.
– Joldasym slesar santehnık bolyp jumys isteıdi. О́zim Solnechnoe aýylyndaǵy qarttar úıinde medbıkemin. On jyldan asty, О́skemende turyp jatyrmyz. Balalarymyzdy oqytaıyq-toqytaıyq dep aýyldan kóship kelip saıajaıda turdyq. Qalaı desek te, saıajaıdyń aty saıajaı edi. Endi mine, keń saraıdaı úsh bólmeli páterge qol jetkizip otyrmyz, – deıdi qýanyshtan tóbesi kókke jetken G.Ermekova.
Ol birneshe jyl Turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyǵy arqyly páter kezeginde turǵan. Kezegi kelip, «Baqytty otbasymen» páter alý múmkindigi týǵanda alǵashqy jarnasy joq edi. Baǵyna oraı oblys ákimi Danıal Ahmetov qoldaý kórsetip, obly bıýdjetinen 1 mln teńge turǵyn úı sertıfıkatyn berdi.
Gaýhar men Erjan tórt ul, bir qyz tárbıelep otyr. Tuńǵysh qyzdary Aıda Semeı memlekettik medısınalyq akademııasynda oqıdy. Bolashaqta anestezıolog dáriger bolyp shyǵady. Úlken uly Ertemir – S.Amanjolov atyndaǵy ýnıversıtettiń stýdenti. Ekeýi de grantqa túsken. Sabaqty jaqsy oqyǵandary úshin alatyn stıpendııalary bar. Erasyl bolsa, Nazarbaev zııatkerlik mektebinde, Nurasyl Bilim ınnovasııalyq lıseıinde oqıdy. Al kenje uldary Nuraly – 3-synypta.
Memlekettik baǵdarlama dál osyndaı baqytty jyl sońyna deıin taǵy 766 kópbalaly otbasyna syılamaq.
Oblystyq jumyspen qamtý jáne áleýmettik baǵdarlamalardy úılestirý basqarmasynyń basshysy Jasulan Sársebaevtyń aıtýynsha, «Nurly jer» memlekettik turǵyn úı qurylys baǵdarlamasy sheńberinde turǵyn úıdi menshikke satyp alý kezinde ıpotekalyq nesıelendirýdiń qoljetimdiligin arttyrý úshin bastapqy jarnanyń bir bóligin jabý maqsatynda turǵyn úı sertıfıkattaryn usyna otyryp, jeńildik tetigi engizildi.
«Baqytty otbasy» baǵdarlamasyn iske asyrý sheńberinde 2020 jyly oblystyq bıýdjetten az qamtylǵan kópbalaly otbasylar úshin turǵyn úı sertıfıkattaryna 88 mln teńge bólindi. Onyń 50 mln teńgesi О́skemenge, 25 mln teńge – Semeıge, 13 mln teńgesi Tarbaǵataı aýdanyna úlestirildi. Bıylǵy sertıfıkattar áleýmettik osal toptardyń úsh sanaty boıynsha múgedek balalary bar jáne múgedek bala tárbıelep otyrǵan otbasylarǵa, tolyq emes jáne kópbalaly otbasylarǵa qaıtarymsyz negizde berildi. Al ataýly áleýmettik kómek jyl basynan beri 9 709 otbasyǵa, onyń ishinde 3 379 kópbalaly otbasyna jáne 6 330 az qamtylǵan otbasyǵa taǵaıyndaldy.
«Eńbek» memlekettik baǵdarlamasy sheńberinde kópbalaly jáne az qamtylǵan otbasylar arasynda kásipkerlikti damytý boıynsha jumystar da jalǵasýda. Bıyl atalǵan baǵdarlama boıynsha 3 mlrd teńge kóleminde 606 shaǵyn nesıe berildi. Onyń 378 mln teńgesi kópbalaly otbasylarǵa usynylǵan.
Búginde baǵdarlamanyń ıgiligin kórip otyrǵan óskemendik kópbalaly Arna Naýrýzova tigin sheberhanasyn ashqan.
2020 jyldyń 8 aıynda 527 mln teńgege 951 grant berildi, onyń 37%-y kópbalaly otbasylar úshin, 16%-y az qamtylǵan otbasylar úshin berilgen.
Kópbalaly jáne az qamtylǵan otbasylardy qoldaý maqsatynda oblys ákiminiń ókimimen óńirdiń qalalary men aýdandarynda qoǵamdyq komıssııalar qurylyp, tıisti jumystardy atqaryp otyr. Olar jergilikti jerdegi kópbalaly jáne az qamtylǵan otbasylardyń máselelerin únemi nazarlarynda ustap otyrady. Al memlekettiń, jergilikti basshylardyń kópbalaly anaǵa, baýyr et balaǵa jasalyp jatqan qamqorlyǵy jalǵasa bermek.
Shyǵys Qazaqstan oblysy