Búgin Shymkenttegi Ál-Farabı atyndaǵy ǵylymı-ámbebap kitaphanada «Ál-Farabı murasy – órkenıet qazynasy» taqyrybynda halyqaralyq ǵylymı-teorııalyq konferensııa ótti, dep habarlaıdy Egemen.kz
Ǵylymı mańyzdy jıyn uly ǵulama Ál-Farabı babamyzdyń 1150 jyldyǵyna arnalǵan. Konferensııany Shymkent qalasy ákiminiń birinshi orynbasary Shyńǵys Muqan ashyp berdi.
- Búgingi konferensııa respýblıkalyq kólemde ótip jatyr. Shymkent qalasy Ál-Farabı murasyn tereń zertteýge úlken basymdyq berip otyr. “Otyrar” kitaphanasyna Ál-Farabıdiń atyn berip, bolashaqta “Farabıtanýshy” kitaphana etý josparymyzda bar. Sebebi, ǵulama Shymkent pen Túrkistannyń arasynda - Otyrarda bilim izdep, shyǵysqa baryp ǵylym shyńyna shyqqan. Sondyqtan mundaı úlken kitaphanynyń Ál-Farabıdyń atymen atalýy zańdylyq, dedi Shyńǵys Jumabekuly.
Sondaı-aq konferensııa barysynda shyǵystanýshy, fılosofııa ǵylymdarynyń doktory, professor Ábsattar Derbisáli atalǵan jıynnyń mán-mańyzyna toqtaldy.
- Byltyrdan bastap álemniń musylman halqy, Qazaqstan jurty kemeńger uly tulǵa Ál-Farabı babamyzdyń 1150 jyldyq mereıtoıyn toılaýda. Kúni keshe dál osyndaı konferensııa Egıpet astanasy Kaır qalasynda ótti. Arab ǵalymdary maǵan “Ál-Farabıdyń otanynan kelip otyrsyz” dep syı-qurmet kórsetti, men de “ Uly dalanyń dara perzenti” atty baıandamamdy Ál-Farabı jazǵan tilde - arab tilinde oqydym. Uly oıshyl babamyz - ensıklopedıst ǵalym. Ol ǵylymnyń barlyq salasynda qalam terbegen. Álemniń ekinshi ustazy óz zamanynda alǵash ret ǵylymdy klassıfıkasııalaǵan, jiktegen. Ol mynaý mýzyka, mynaý ádebıet, mynaý matematıka dep adamzatqa ár salany ajyratyp bergen aǵartýshy, dedi Ábsattar Derbisáli.
Basqosýda belgili ǵalym, fılosofııa ǵylymdarynyń doktory, professor Ǵarıfolla Esim sóz alyp, uly oıshyldyń ǵylymǵa qosqan úlesi eleýli ekenin atap ótti.
- H ǵasyr buryn ómir súrgen babamyzǵa qurmet kórsetip jatqan shymkenttikter, jaraısyzdar. Ýaqyt ótip, tarıh jańardy. Biraq Ál-Farabıdyń aıtqanyn Qazaq eli búgingi kúnge deıin umytqan joq. Nege sóz eskirmedi, joıylmady? Sebebi dana halyq onyń sózin shashpaı-tókpeı bizge jetkizdi. Bul - musylmandyq pen túrki tildiktiń arqasy, dedi Ǵarıfolla Esim.
Atalǵan is-sharaǵa elimizdiń zııaly qaýym ókilderi Marhabat Baıǵut, Sattar Majıtov, Úmithan Muńalbaeva, Barshagúl Qashqanqyzy jáne Abdýlla Jumashev qatysýda. Sonymen qatar, Fransııanyń eńbek sińirgen professory Albert Fıshler men AQSh-tyń Ogaıo ýnıversıtetiniń professory Djeıms Patrık onlaın qosylyp, aǵartýshy ǵalymdy umytpaı, eńbekterin óskeleń urpaqqa tanytyp jatqandary úshin Qazaq eline alǵysyn bildirdi.
Konferensııa aıaqtalǵan soń, qatysýshylar J.Shanın atyndaǵy drama teatrynda sahnalanatyn “Ábý Nasyr Ál-Farabı” tarıhı dramasynyń qoıylymyn tamashalaıdy.