Eki birdeı adamdy qyzyl jalyn – anyq ajal aýzynan arashalap aman alyp qalǵan aýyl muǵalimi óziniń osy bir is-áreketin erlik dep eseptemeıdi. Ánsheıin adamgershilik paryz. Qamyrdan qyl sýyrǵandaı sýyrtpaqtap surasań da oqys oqıǵa, kózsiz batyldyq týraly tis jaryp aıta bermeıtini bar.
Tún jarymy eńserilgen ýaqyt. Shyrt uıqyda jatqan. Kenet telefon bebeýlep qoıa berdi. Uıqyly-oıaý qulaǵyna kótergen. Asyǵyp-aptyǵyp habarlasqan aýyldasy kórshisiniń úıi janyp jatqandyǵyn jetkizdi. Qalaı kıingeni de, qalaı jyldam jetkeni de esinde joq.
О́rt shalǵan turǵyn úı qyzyl jalyn, qara tútinniń qushaǵynda eken. Abyroı bolǵanda, úı ıeleri balalaryn syrtqa shyǵaryp úlgeripti. Biraq ózderi janyp jatqan úıge qaıta engen. Álde qujattaryn, álde basqa bir zattaryn alyp shyqpaq boldy ma eken. Tirshilikterinen belgi joq. Ábden abyrjyp, órt sóndire júrip aıǵaılap shaqyrǵandarǵa til qatyp jaýap beretin emes. Al tilsiz jaý úıdi túgel orap alǵan. Mine, osy kezde aýyldaǵy orta mektepte dene shynyqtyrý jáne tehnologııa pánderinen sabaq beretin qarapaıym muǵalim Dáýlet Ákimjanov nar táýekelge bel býyp, qyzýy bet qaratpaı, tóńirektiń bárin sharpyp órtenip jatqan úıdiń ishine qoıyp ketti.
Tynysyn taryltqan qara tútinniń ortasynda qarmanyp júrip úı ıelerin tapqan. Erli-zaıypty Indıra men Alekseı Ocheretnıýkter es-tússiz sulyq jatyr eken. О́rt bolsa órship barady. Sál keshikse, kádik. Aldymen qulap-súrinip júrip Indırany shyǵarǵan. Bul kezde úı ábden ot qushaǵyna oranyp turǵan, qaıtyp kirýdiń ózi qaýipti. Biraq úı ıesiniń jaıyn kóre turyp, adam balasyn aıaýdy bilmes ot ishinde tastap ketýge dáti shydamady. О́z basyna tóner qaýipti elegen joq. Áıteýir, bir tylsym kúshtiń aýyl muǵalimin aman saqtaǵany ras. Bul kezde tóbe janyp bolyp, ishke túse bastaǵan. Ottyń alapat qyzýy, ýly jylannyń tilindeı sýmańdaǵan jalyn óz aldyna, úıdiń ishi qoıý tútinniń áserinen kózge túrtse kórinbesteı qap-qarańǵy. Esi shyǵyp júrip álginde ǵana kórgen, es-tússiz jatqan Alekseıdi ázer tapqany. Tabýyn tapqanymen, tushy etin qýyryp, kúıdirip bara jatqan ot ishinen alyp shyǵýy kerek. Qarmanyp júrip alyp shyqty. О́rt sóndirip jatqan aýyldastarynyń qýanǵanyn kórseń, bári biraýyzdan aıtpaı kelgen apattan aman qalǵandar úshin shattanǵan. Buǵan deıin shákirtterine tereń bilim berýimen abyroıǵa bólengen muǵalimniń ózderi buryn baıqamaı kelgen erjúrektigine tańǵalysyp: «Jigit eken, azamat eken!», desken.
Keıin oqıǵanyń mán-jaıy aýdanǵa jetken. Tıisti qyzmet ókilderi kelip mınıstrdiń atynan «О́rtte kórsetken qaısarlyǵy úshin» medalin tapsyrdy. Al Dáýlet úshin másele marapatta emes, eń bastysy – bir aýylda turyp, bir qudyqtan sý iship, kezdesken saıyn emen-jarqyn amandasyp júrgen aýyldastaryn ot qushaǵynan aman alyp qaldy. Eń mańyzdysy da sol. Áıtpese, dál sol sátte, qas-qaǵym ýaqytta erlik jasaıynshy, el kózine túseıinshi degen oıynyń bolmaǵany anyq.
О́zi de kópbalaly otbasynyń otaǵasy. Balalary da jap-jaqsy ósip keledi. Qazaqstan Qarýly Kúshteri qatarynda boryshyn ótegen ekinshi uly anasy Aıman Nurtazaqyzyna «Otan qorǵaýshynyń anasy» medalin ákelip, qýantqany bar. О́ziniń de, anasynyń da tóbesi kókke bir-aq eli jetpeı qaldy. Adal sút emgen uldyń qanyna tartqany da. Perzentińniń Otan aldyndaǵy boryshyn abyroımen ótep, azamat atanǵanynan artyq qýanysh bar ma eken, sirá! Mańdaıynan súıgen, kekilinen ıiskegen. Maqtana bilmeıtin adam maqtaýǵa da sarań. Ishteı súısinip, rızashylyǵyn bildirgen.
Sóz arasynda keıipkerimizdiń boıyndaǵy tamasha qasıetin bir aýyz sózben aıta ketken de jón shyǵar. Kádimgi aǵashty qashap-jonyp, ártúrli zat jasap, kádege asyratyny bar. Ákesinen daryǵan qasıet. Kishkentaıynan aǵashpen alysqan ákeniń qasynda júrip ónerin boıyna darytty, eńbek etýdiń qanshalyqty jaqsy qasıet ekendigin uǵyndy. Quddy ákesine uqsap qarap otyra almaıtyn boldy. Bos ýaqyt degen uǵym bolyp kórgen emes. Qoly qalt etse, áldebir aýyldasynyń ótinishin oryndap jatqany. Sońǵy jyldary, ásirese el ishinde aǵashtan shabylǵan qazaqy ústelge suranys kóp. Ári Dáýlettiń sheber qolynan shyqqan mundaı zattar jep-jeńil, ornyqty bolady. Jasaǵan buıymdaryn kórmege de qoıdy. Aýdandyq, oblystyq baıqaýlardyń san márte júldegeri atandy. Qoldanbaly óner baǵalanǵan «Aqmola juldyzdary» baıqaýynda top jardy. Qazir Aqkól qalasy men mańyndaǵy eldi mekenderde on saýsaǵynan óner tamǵan Dáýlettiń buıymdary samsap tur.
«Sheberdiń qoly ortaq» degen osy da, sirá! Erligi de el aýzynda júr.
Aqmola oblysy,
Aqkól aýdany