Qazaqstanda qańtar aıynda ótetin UBT bastaldy. Qatysýshylardan 104 myńǵa jýyq ótinim tústi. Ulttyq biryńǵaı testileý 2022 jyldyń 22 aqpanyna deıin jalǵasady. Osy ýaqytqa deıin UBT-ny 10 qańtar men 10 aqpan aralyǵynda ótkizý josparlanǵan bolatyn. Alaıda elde tótenshe jaǵdaı rejiminiń engizilýine baılanysty merzimi keıinge shegerildi. Qajettiligine qaraı testileýge qosymsha kúnder engizildi.
Bıyl mınıstrlik talapkerlerge qolaıly jaǵdaı jasaý úshin, sondaı-aq testileý tapsyrý prosesiniń ashyqtyǵy men transparenttiligin kúsheıtý úshin birqatar ózgeris engizdi.
«Mysaly, erekshe bilim berý qajettilikteri bar túlekterge 2022 jyly qosymsha ýaqyt berildi. Kórý, estý, tirek-qımyl apparatynyń fýnksııalary buzylǵan talapkerlerge testileý tapsyrmalaryn oryndaý úshin negizgi 240 mınýttan bólek qosymsha 40 mınýt beriledi. Iаǵnı olar UBT-ny 4 saǵat 40 mınýt ishinde, basqalarǵa qaraǵanda uzaǵyraq tapsyra alady. Sonymen qatar erekshe qajettilikteri bar talapkerlerge arnalǵan tapsyrmalardyń mazmunyna da ózgerister engizildi. Olar úshin sýretsiz, syzbalarsyz jáne dıagrammalarsyz test nusqalary jasaldy. Bul ózgerister UBT tapsyrýdy aıtarlyqtaı jeńildetedi», dep atap ótti Ulttyq testileý ortalyǵynyń dırektory Rýslan Emelbaev.
Testileý «1 kompıýter – 2 kamera – 1 testilenýshi» qaǵıdaty boıynsha júrgiziledi. Oqýǵa túsýshiniń test tapsyrý ornynda negizgi kameradan basqa, testilenýshiniń dybysyn jazý jáne qozǵalysyn tirkeý úshin aldyńǵy veb-kamera ornatylady. Frontaldy veb-kamera talapkerdiń jeke basyn sáıkestendirýge jáne UBT kezinde bógde adamdardyń kirýin boldyrmaýǵa múmkindik beredi. Sondaı-aq bul qaǵıdat emtıhan tapsyrý barysyna baqylaý júrgizý jáne testileýdiń ashyqtyǵyn qamtamasyz etý úshin qajet.
Tapsyratyn pánder sany ózgergen joq – eki beıindi jáne úsh mindetti pán qamtylady. Test tapsyrmalaranyń sany – 120. Onyń ishinde Qazaqstan tarıhy boıynsha – 15, matematıkalyq saýattylyq boıynsha – 15, oqý saýattylyǵy – 20 jáne eki beıindi pánnen 35 tapsyrmadan beriledi. Testileýdi ótkizý ýaqyty – 4 saǵat (240 mınýt). UBT nátıjesi boıynsha talapkerler eń joǵary 140 ball jınaı alady.
Testileýge kirer kezinde qolmen tekseretin jáne ramalyq metall izdegishter qoldanylady. Bul talapkerlerdiń qaýipsizdigi úshin, erejelerdi buzýdyń jáne tyıym salynǵan zattardy (telefondar, shpargalkalar jáne t.b.) alyp ótýdiń aldyn alý úshin de qajet. Qatysýshylardan tyıym salynǵan zattar tabylǵan jaǵdaıda testileý avtomatty túrde toqtatylady.
Testileý kezinde mobıldi jáne radıoelektrondyq baılanys sıgnaldaryn basatyn qurylǵylar paıdalanylady. Ol aýdıtorııanyń (kompıýterlik synyptyń) jáne beınebaqylaý kameralarynyń aýdanyna baılanysty jumys isteıdi.
UBT-2022 aıaqtalǵannan keıin kúntizbelik jyldyń sońyna deıin beınejazbalarǵa taldaý júrgiziledi. Tyıym salynǵan zattardy paıdalaný jáne erejelerdi buzý faktileri anyqtalǵan jaǵdaıda, oqýǵa túsýshiniń UBT nátıjeleri joıylady.
Aıta ketsek, qańtar aıyndaǵy UBT qorytyndysy boıynsha aqyly negizde oqýǵa bolady. Túlekter jazǵy testileý negizinde grantqa úmitker bola alady.
Sondaı-aq barlyq sanıtarlyq-epıdemııalyq talap qatań saqtalady.