Ýran naryǵyndaǵy jaǵdaı jaqsaryp keledi. Sondyqtan bolar, «Qazatomónerkásip» ulttyq atom kompanııasy» osy jyldyń birinshi jarty jyldyǵynda táýir nátıje kórsetti.
«Qazatomónerkásiptiń» óndiris jónindegi bas dırektory, basqarma tóraǵasynyń mindetin atqarýshy Erjan Muqanovtyń aıtýynsha, kompanııanyń 2022 jyldyń birinshi jartyjyldyqtaǵy túsimi 500 mlrd teńgege jýyq somany quraǵan. Bul týra bir jyl burynǵy kórsetkishten eki ese joǵary.
– Túsimniń ósýi operasııalyq tabystyń shamamen 182 paıyzǵa ulǵaıýyna jáne túzetilgen taza tabystyń is júzinde úsh ese, ıaǵnı 167,4 mlrd teńgege deıin ósýine alyp keldi. Osydan-aq byltyr ýran naryǵyndaǵy ahýaldyń bıyl edáýir jaqsarǵanyn baıqaýǵa bolady. Sondaı-aq osy jyldyń birinshi jartyjyldyǵynda suranystyń artýyna baılanysty satý kólemi de ulǵaıdy, – dep naqtylady E.Muqanov.
Dese de bıylǵy jyldyń sońyndaǵy óndiristiń qorytyndy kólemi nysanaly mánderden tómen bolýy múmkin. Mundaı táýekel áli de saqtalyp otyr. Alaıda ulttyq kompanııa bıylǵa arnalǵan ýran óndirý josparyn qalaıda oryndaýǵa beıildi ári táýekelderdi tómendetý úshin tıisti jumystardy jalǵastyra bermek.
– Jahandyq ekonomıkadaǵy belgisizdik jáne 2022 jyldyń birinshi jartysyndaǵy geosaıası oqıǵalar táýekelderdi basqarý jónindegi ishki júıelerdiń synaǵyna aınaldy. Kompanııanyń táýekelderdi basqarý tájirıbesi birneshe negizgi salada óz senimdiligin kórsetti. Alaıda belgisizdik pen táýekelder kompanııanyń óndiristik jáne bıýdjettik josparlaý prosesteriniń kúrdelenýine alyp kelip, sheshim qabyldaýǵa aıtarlyqtaı áser etti. Kompanııanyń naryqtyq suranysy men kelisimsharttyq mindettemelerine sáıkes óndiris kólemin josparlaýmen qatar, qazirgi jaǵdaıda ósip kele jatqan ınflıasııalyq qysymdy jáne óndiristik jetkizilim tizbegindegi yqtımal kidiristerdi eskerý qajettiligi týyndady. Bul bizdiń óndiristik josparlarymyzǵa da áser etýi ábden yqtımal, – deıdi basqarma tóraǵasynyń mindetin atqarýshy.
E.Muqanovtyń pikirine qaraǵanda, ýran naryǵynyń jaqsarýy jáne qysqa merzimdi naryqtaǵy belsendiliktiń tómendeýi aıasynda uzaq merzimdi kelisimsharttarǵa qyzyǵýshylyq ósip keledi. Sondaı-aq baǵa belgileýdiń aıtarlyqtaı jaqsarýyna qaramastan, suranys pen usynys balansynyń irgeli jyljýy ekinshi jetikizilim qorlarynyń sheksizdigi jaıly qate boljamdarǵa baılanysty áli aıaqtalǵan joq.
– Bul «Qazatomónerkásip» sekildi tártipti óndirýshilerge múmkindik týǵyzady. Osylaısha, bizdiń naryqqa baǵyttalǵan strategııamyzǵa sáıkes jáne ken oryndaryn ıgerý men óndirýdegi qazirgi qıyndyqtardy eskere otyryp, óndiris kólemin shamamen jer qoınaýyn paıdalanýǵa arnalǵan kelisimsharttar sheńberinde óndirýdiń josparlanǵan deńgeıimen salystyrǵanda 10 paıyzǵa qysqartýdy jalǵastyramyz. 2023 jylǵa josparlanǵan dıapazonmen salystyrǵanda 2024 jyly shamamen 2-3 myń tonna ýran óndirýdiń áleýetti ulǵaıýyn josparlap otyrmyz, – dedi ol.
Sońǵy birneshe jylda jahandyq kómirtegi beıtaraptyǵyna qol jetkizý úshin energetıkalyq ınfraqurylymnyń qoǵamdyq jáne ekologııalyq saldarlaryn halyqaralyq deńgeıde talqylaý, atom energetıkasy úshin optımıstik boljamdar men ýran naryǵynyń konıýnktýrasyn jaqsartýǵa yqpal etetin ajyramas faktory boldy. Bul máseleler Reseı-Ýkraına qaqtyǵysy aıasynda energetıkalyq qaýipsizdikke jáne energııa kózderin ártaraptandyrýǵa kóbirek kóńil bólý aıasynda odan da ózekti bola tústi.
– Túrli ıýrısdıksııalar, sonyń ishinde buryn ıadrolyq energetıkadan bas tartý týraly sheshim qabyldaǵandar nemese ony kezeń-kezeńimen tómendetý josparyn ustanǵandar osy baǵyttaǵy saıasatty qaıta qarastyrýda. Al keıbir jaǵdaılarda atom energetıkasyn jańartylatyn energııa kózderine kóshý strategııasynyń quramdas bólikteriniń biri retinde qarastyrady. Iаdrolyq energetıkany qoldaýdaǵy osyndaı ilgerileý qazbaly otyn óndirisiniń qorshaǵan ortaǵa teris áserin boldyrmaýǵa múmkindik berip qana qoımaı, týyndaǵan áleýmettik táýekelder men energetıkalyq qaýipsizdikpen baılanysty táýekelderdi jumsartýǵa da kómektesedi, – deıdi E.Muqanov.