Bul – óńirdegi tuńǵysh tamyz keńesi. Jetisý óz aldyna derbes oblys bolǵaly bilim salasynyń mamandary bir shańyraq astynda alǵash ret bas qosyp otyr. Bolashaqtyń baıany, keleshektiń kepili muǵalim bergen sapaly bilimge baılanysty. Bıyl bilim salasynyń bıýdjeti 138 mlrd teńgeden asyp otyr. Bul – áleýmettik salaǵa bólingen qarajattyń shamamen 65 paıyzy. Demek jetisýlyqtar basym baǵytty bilim salasyna buryp otyr degen sóz.
Atalǵan konferensııa Balalar jylyna oraı daıyndalǵan beınerolık kórsetilimimen shymyldyq túrdi. Jetisý oblysynyń ákimi Beıbit Isabaev alǵashqy bolyp sóz alyp, tamyz konferensııasy bilim berýdegi baǵytymyzdy aıqyndap, ortaq máselelerdi talqylaıtyn ashyq alań ekenin atap ótti.
«Bilim berý salasynda jańa zaman talabyna saı engizilip jatqan ózgerister men júrgizilip jatqan reformalardyń basty tiregi – sizder. Sondyqtan bul iste úlken jaýapkershilik te, laıyq mártebe de sizderdiń úlesterińizde. Bir qýantarlyǵy, bizdiń Jetisý oblysynda apatty jáne úsh aýysymdy mektepter joq. Sondyqtan endigi bizdiń basty nazarymyz – bilim sapasyn kóterý men tárbıe tizginin myqtap ustaýǵa baǵyttalýǵa tıis», deı kele qazirgi tańda oblysta 3 jastan 6 jasqa deıingi balalardy mektepke deıingi bilimmen qamtý kórsetkishi 98,3 paıyzdy qurap otyrǵanyn jetkizdi. Bıyl Jetisý oblysynda 1 synypqa baratyn balǵyndardyń 76 paıyzy qazaq mektepterin tańdaǵan.
«Adam – memlekettiń basty baılyǵy bolsa, balalardy oqytý men tárbıeleý – bizdiń eń negizgi mindetimiz. О́kinishke qaraı, bıyl 7 aıda oblystaǵy kámeletke tolmaǵandardyń qatysýymen 52 qylmys jasalǵan. Bul kórsetkish ótken jylmen salystyrǵanda 2,4 esege ósip otyr. Sýısıd máselesi de kún tártibinen túsken joq», dep ózekti máseleni de aıtqan oblys basshysy muny sheshý maqsatynda bıyldan bastap tárbıe úderisinde mektep pen ata-analardyń ózara jaýapkershiligine negizdelgen «oqýshy – mektep – ata-ana» birlesken jumys formaty engiziletinin tilge tıek etti. Sonymen qatar aımaq boıynsha jańa oqý jyly qarsańynda atqarylǵan isterdi de málimdedi.
Oblys boıynsha 95 mektepke týrnıket, barlyq bilim oshaǵyna «dabyl túımeleri» ornatylǵan. Al 57 mekteptiń beınebaqylaý kameralary ınternet jelisi arqyly Jedel baqylaý ortalyǵyna qosylǵan.
«Jastarǵa tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berý, olardy jumyspen qamtý máselesi kún tártibinen túsken joq», dedi óńir basshysy. Oblystaǵy kásiptik bilim beretin mekemelerde 50 mamandyq, 93 biliktilik boıynsha mamandar daıarlanady. Árbir kadrdy naryq suranysyna saı ázirleý kerek. Qazirgi ýaqytta qajetti mamandyqtar úshin oblystyq bıýdjetten 192,1 mln teńge bólinip otyr.
О́z kezeginde baıandama jasaǵan oblystyq bilim basqarmasynyń basshysy Aıjan Adambekova:
«Búgingi tamyz keńesiniń «Bilimdi ult: tereń bilim, eńbekqorlyq jáne otanshyldyq qasıet» taqyryby asa mańyzdy qundylyqtardy mindetteıdi. Oblysta 405 mektepke deıingi bilim berý uıymdarynda 3 328 pedagog 36 524 balaǵa tárbıe berýde. Balabaqsha tárbıeshileriniń biliktilik arttyrý kýrstarynyń mazmuny qaıta jańardy. Jalpy, 3 328 tárbıeshiniń 26 paıyzy ǵana jańa júıe boıynsha attestattalǵan. Demek mektepke deıingi bilim berý uıymdary basshylarynyń aldynda pedagog áleýetin arttyrý boıynsha júıeli túrde jumysty atqarý – basty baǵyt», deı kele, jańa oqý jylynda orta bilim berý júıesine birshama ózgeris engizilgenin aıtty.
Bıyl jastardyń tehnıkalyq jáne kásiptik oqýmen qamtylý kórsetkishin arttyryp, naryqqa qajetti jumysshy mamandyqtardy daıyndaýǵa erekshe nazar aýdarylady. Sol sııaqty mektepke deıingi uıymdar jelisin ulǵaıtý maqsatynda memleket-jekemenshik seriktestik tetigi jandandyrylyp, ınvestısııa tartý jumystary júıeli júrgizilýge tıis. Bastalǵaly otyrǵan oqý jylyndaǵy baǵyt-baǵdar negizinen osyndaı mindetterge negizdeledi.
«Biz pedagogterdiń áleýetin qoldana otyryp, ár muǵalimniń kásibı ósýine jaǵdaı jasaımyz. Sonymen qatar jas mamandardy jáne tájirıbesi joq mamandardy qabyldaýda da ózgeris bar, ıaǵnı pedagog kategorııasyn alý úshin mindetti túrde ulttyq kvalıfıkasııalyq test ótkizýi qajet. Jas pedagogterdi qoldaý maqsatynda «Jas muǵalimnen – jasampaz ustazǵa» jobasy ázirlenýde. Bul joba aıasynda ár jas pedagogtiń kásibı ósý marshrýty qurylyp, mentorlyq jumystar uıymdastyrylady», dep atap ótti A.Adambekova.
Bilim basqarmasy basshysynyń sózine súıensek, bıyl 10 mektep iske qosylady. 9 bilim berý nysanyna 4,9 mlrd teńgege kúrdeli jóndeý jumystary júrgizilgen. 90 mektepke jańa modıfıkasııalyq kabınet alynýda. Barlyq oqýshy oqýlyqpen qamtamasyz etilgen. Sonymen qatar erekshe bilim berý qajettiligi bar bala sany – 7 264, onyń ishinde múgedek bala – 2 059. Búginge deıin 996 balaǵa qyzmet kórsetilse, kezekte 1 060 bala tur. Osy máseleni sheshý úshin 2023 jylǵa Taldyqorǵan qalasynda jáne Kóksý aýdandarynda psıhologııalyq-pedagogıkalyq túzetý kabınetterin ashý josparlanyp otyr.
Jıyn barysynda tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berý júıesi baǵytyndaǵy máseleler de sóz etildi. Jetistikter saralandy. Sonymen qatar arnaıy shaqyrtylǵan bilikti mamandardyń dáristeri tyńdaldy. Odan keıin úzdik jetistik kórsetken ustazdar marapattaldy.
Aıta keteıik, jalpy oblystaǵy 340 mektepte 15 691 muǵalim, 405 mektepke deıingi bilim berý uıymynda 3 328 pedagog jumys isteıdi. О́ńirdegi pedagog kadrlarǵa qajettilik 176 birlikti qurap otyr.
Jetisý oblysy