Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń alqa otyrysynda aıtylǵandaı, Áleýmettik medısınalyq saqtandyrý qorynyń 1406 Biryńǵaı baılanys ortalyǵy alǵashqy jartyjyldyqta halyqtan densaýlyq saqtaý máseleleri boıynsha 400 myńnan asa aryz-shaǵym qabyldady. Bul oraıda TMKKK men MÁMS sheńberindegi medısınalyq qyzmetke qatysty shaǵym 1,7 ese – 6,5 myńnan 11,1 myńǵa deıin ósken.
Máselen, 2022 jyldyń 1 jartyjyldyǵynda Áleýmettik medısınalyq saqtandyrý qoryna 11 myńnan asa adam medısınalyq qyzmettiń tómen sapasyna, medısınalyq qyzmet kórsetýden jáne dári-dármekpen qamtamasyz etýden bas tartýǵa qatysty shaǵym túsirgen. Bul halyq arasynda medısına qyzmetiniń sapasyna kóńil tolmaýshylyq ulǵaıǵanyn ári jurtshylyqtyń bul syny oryndy ekenin bildiredi. Mınıstr taldaý málimetterin keltire otyryp, qyzmet sapasyna eń jıi shaǵym aıtylatyn aımaqtardy atady. Onyń ishinde Almaty, Nur-Sultan qalalary men Qaraǵandy, Almaty, Shyǵys Qazaqstan oblystary bar. Shaǵymdardyń túp sebebi medısınalyq kómektiń qoljetimdiligin qamtamasyz etýde problema bar ekenin aıqyndap berdi – mundaı shaǵymdardyń úlesi 26%-dy qurady (2021 jyly – 20,6%), medısınalyq qyzmet sapasyna qatysty shaǵymdar 23,2% (2021 jyly – 38%), medısınalyq kómekti uzaq kútýge qatysty shaǵym 8,5% (2021 jyly – 8,4%) qurady.
«Medısınalyq qyzmettiń sapasyna yqpal etýshi qural bolýǵa tıis Áleýmettik medısınalyq saqtandyrý qory monıtorınginiń róline aıryqsha toqtalǵym keledi. Jalpy, qarjylandyrýdan alynatyn somanyń óskenine qaramastan, 2021 jyly qor sarapshylary 25,7 mlrd teńgege 1,1 mln olqylyqty áshkereledi. Jalpy alǵanda, Áleýmettik medsaqtandyrý qorynyń qarjylyq sanksııalarynyń tıimdiligi tómen ekeni baıqalady. Medısınalyq qyzmetti tıisti deńgeıde kórsetpeıtin ónim berýshilerge qatysty yqpal etý sharalaryn qatańdatý kerek», dedi A.Ǵınııat.
Jyl saıyn bıýdjettiń ulǵaıatynyna qaramastan, mınıstrdiń aıtýynsha, dári-dármekpen qamtamasyz etý baǵytynda da túrli buzýshylyq faktileri anyqtalyp jatyr. Máselen, 2021 jyly Medısınalyq jáne farmasevtıkalyq baqylaý komıteti osyndaı 28 faktini anyqtady. 72 jaýapty tulǵa ákimshilik jaýapkershilikke tartylyp, 10 mln teńgeden asa aıyppul salyndy. 2022 jyldyń birinshi jartyjyldyǵynda dári-dármekpen qamtamasyz etý boıynsha osyndaı 17 buzýshylyq tirkelip, 2,3 mln teńgeden asa aıyppul salyndy.
«Shaǵymdardyń 80%-yna medısına qyzmetkerleriniń, medısına uıymdary basshylarynyń jurtpen álsiz kommýnıkasııasy sebep bolyp otyr. Pasıentterdi qoldaý qyzmetiniń jumysyn medısına uıymynyń basshylary da, densaýlyq saqtaý basqarmalary da tıisti deńgeıde qadaǵalamaıdy», dedi vedomstvo basshysy.
600-den asa qyzmetkerden turatyn pasıentterdi qoldaý jáne ishki saraptama toby pasıentterdiń máselesin «dál qazir jáne dál osy jerde» qaǵıdatymen kezek kúttirmeı sheshýge tıis edi. Alaıda medısına qyzmetkerlerine shaǵym tolastar emes. Shaǵymnyń 90%-y joǵary turǵan ınstansııaǵa kelip túsedi. Demek, halyqtyń pasıentterdi qoldaý qyzmeti men medısına uıymdarynyń jáne densaýlyq saqtaý basqarmalarynyń basshylaryna senýden qalǵanyn bildiredi dep aıtpasqa amal qalmady», dep qosty A.Ǵınııat.
Mınıstr, birinshi kezekte, medısınalyq kómektiń sapasyn tıimdi basqarý mehanızmderin qoldanýǵa asa múddeli emes medısınalyq uıym basshylaryn synǵa aldy. О́ńirlerde medısınalyq uıymdardy akkredıtteý boıynsha jumys durys atqarylmaıdy. TMKKK/MÁMS ónim berýshileriniń 47%-y ǵana (847-den 401-i ǵana) akkredıttelgen. Klınıkalar eń az akkredıttelgen aımaqtar qatarynda Qostanaı, Soltústik Qazaqstan, Almaty, Mańǵystaý, Shyǵys Qazaqstan oblystaryn jáne Shymkent qalasy tur. Akkredıtteý deńgeıi nebári 17%-30% aralyǵynda. Sondaı-aq lısenzııasyz qyzmet kórsetý, mamandardyń sertıfıkatsyz jumys isteý faktileri jıi tirkeletinine nazar aýdaryldy. Máselen, bıyl I jartyjyldyqta óńirlerde lısenzııasyz qyzmet kórsetýdiń 706 faktisi anyqtaldy: 536 fakt – 42 Medısınalyq-sanıtarlyq alǵashqy kómek uıymynda jáne 170 fakt 32 stasıonarda tirkeldi. Mundaı jaıttar kóbinese Aqmola, Qaraǵandy, Qostanaı, Jambyl oblystarynda, Shymkent, Almaty qalalarynda kezdesedi. Sózin qoryta kele mınıstr jergilikti atqarýshy organ ókilderin kadrmen qamtamasyz etý, medısına tehnıkasymen jabdyqtaý, MSAK-taǵy úzdik tájirıbelerdi taratý, aqparattyq júıelerdi sıfrlandyrý men ıntegrasııalaý prosesin aıaqtaý sekildi birqatar ózekti máselege nazar aýdarýǵa shaqyrdy.
Sóz sońynda A.Ǵınııat óńirlerdiń medısınalyq kómektiń sapasy men qoljetimdiligine qatysty álsiz jumysyn atap, birqatar tapsyrma berdi. Densaýlyq saqtaý basqarmasy basshylaryna medısınalyq uıym basshylarymen birge halyqpen turaqty kezdesý uıymdastyryp, máselelerdi sheshý jóninde habardar etý, kadr quramyn tekserip, pasıentterdi qoldaý qyzmetiniń jumysyn jetildirý, olardyń jumysyn shaǵymdy azaıtýǵa jáne halyqpen keri baılanysty qamtamasyz etýge baǵyttaý, medısına uıymdarynyń birinshi basshylarynyń attestattaýyn júrgizip, sonyń nátıjesi boıynsha tıisti sharalar qabyldaýǵa keńes berildi.
Alqa otyrysynda sondaı-aq densaýlyq saqtaý vıse-mınıstrleri men vedomstvoǵa baǵynysty uıymdardyń basshylary bosandyrý qyzmeti jáne balalar densaýlyǵyna qamqorlyq qyzmetin jetildirý, aýyldaǵy densaýlyq saqtaý deńgeıin jaqsartý, EHealth sıfrlyq densaýlyq saqtaý júıesin qurý jáne MÁMS júıesiniń tıimdiligin arttyrý sekildi baǵyttar boıynsha Memleket basshysy tapsyrmalarynyń oryndalý barysy týraly baıandady.