Ertis-Baıan óńiri qorshaǵan ortany lastaıtyn zattardyń shyǵaryndylary boıynsha elimizde kósh bastap tur. О́ndiris qaldyqtary men túrli kúl-qoqystardyń 30 paıyzy, ıaǵnı 730 myń tonnasy osy aımaqqa tıesili. Al otyn-energetıka salasyndaǵy bul kórsetkishterdiń úlesi tipti soraqy 65 paıyzdan asady.
Bul sıfrlar Ekologııa, geologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstri Serikqalı Brekeshevtiń Pavlodar oblysy turǵyndarymen bolǵan kezdesýinde aıtyldy. Sala basshysy ekomonıtorıng nátıjeleri boıynsha Pavlodar oblysynyń atmosferalyq aýasynyń lastaný deńgeıi joǵary ekenin atap ótti. Ekologııalyq jaǵdaıdy jaqsartý úshin byltyr jańa Ekologııalyq kodeks qabyldanyp, «Jasyl Qazaqstan» ulttyq jobasy bekitilgeni málim. Atalǵan joba aıasynda 5 jyl ishinde óńirdegi 2 iri kásiporynnyń shyǵaryndylaryn 39 myń tonnaǵa qysqartý kózdelgen. Máselen, Pavlodar munaı-hımııa zaýytynda 2025 jylǵa qaraı lımıtter boıynsha shyǵaryndylardy 34 paıyzǵa nemese 11 myń tonnaǵa (30,7 myń tonnadan 20 myń tonnaǵa deıin), alıýmınıı zaýytynda 26 paıyzǵa nemese 28,4 myń tonnaǵa (108,5 myń tonnadan 80,1 myń tonnaǵa deıin) tómendetý josparda bar.
О́ńirdegi ekologııaǵa aýanyń lastanýy, qaldyqtardy basqarýdyń jetilmegen júıesi jáne káriz tazartý qurylǵylarynyń tozýy keri áser etip jatqany baıqalady. Sol sebepti búgingi tańda oblystyń kóptegen iri óndiris oryndary aýany baqylaýdyń avtomattandyrylǵan júıelerin engizýde. Jaǵdaıdy jaqsartý maqsatynda 33 is-sharadan turatyn «Jol kartasy» qabyldandy, onyń basym bóligin kásiporyndar iske asyrady.
Mınıstr qaldyqtardy basqarý máselelerine de toqtalyp ótti. Aıtýynsha, osy jyldyń alǵashqy 9 aıynyń qorytyndysy boıynsha turmystyq qaldyqtardy qaıta óńdeý jáne kádege jaratý úlesi 20,5 paıyzdy qurady. Ǵarysh monıtorıngi sheńberinde 165 qoqys úıindisi anyqtaldy. Qoqys úıindileriniń paıda bolý sebebiniń biri – zańdastyrylǵan qatty turmystyq qaldyqtar polıgondarynyń bolmaýy. Máselen, qatty turmystyq qaldyqtar ornalastyrýdyń 321 obektisiniń tek beseýi nemese 1,6 paıyzy ekologııalyq jáne sanıtarlyq talaptarǵa sáıkes keledi. Bul – el boıynsha óte tómen kórsetkish. Jol kartasyna sáıkes qazir jergilikti ákimdik 10 eldi mekende polıgondardy talaptarǵa sáıkestendirý boıynsha jumys júrgizýde. Sondaı-aq 3 eldi mekende (Tereńkól, Ertis jáne Maıqaıyń) qatty turmystyq qaldyqtar polıgondaryn salýǵa qujattardy daıyndaýda.
– Oblysta jyl saıyn kúl úıindilerinen shamamen 7,5 mln tonna paıda bolady. Osyǵan baılanysty oblysta ónerkásiptik qaldyqtardy qaıta óńdeý boıynsha belgili bir jumystar júrgizilýde. Mysaly, Aqsý ferroqorytpa zaýytynda joǵary kómirtekti ferrohromnyń qojy qaıta óńdeledi. Osy jyldyń birinshi jartyjyldyǵynda 594,6 myń tonna qoj óńdeldi. Pavlodar munaı-hımııa zaýyty qýattylyǵy jylyna 26,5 myń tonna munaı qaldyqtaryn óńdeıdi, bul munaı qaldyqtarynyń jyldyq túzilý kóleminiń 91 paıyzyna sáıkes keledi. Sondaı-aq «Qazaqstan alıýmınııi» AQ óndirisiniń qaldyqtary joldardy salý jáne jóndeý kezinde paıdalanylady, – dedi mınıstr.
Turǵyndar Pavlodar qalasy syrtynda ornalasqan Bylqyldaq jınaqtaýshysynan Ertis ózeniniń synappen lastaný máselesi alańdatatynyn aıtty. Mınıstr sý aıdyny aınalasynda salynyp jatqan bóget keler jyldyń sońynda aıaqtalatynyn jetkizdi. Synaptyń lastaný oshaqtaryn tolyq qalpyna keltirý aıtarlyqtaı qarjylyq shyǵyndardy talap etedi. Sondyqtan oshaqtardy oqshaýlaý esebinen táýekelderdi azaıtý josparlanyp otyr.
PAVLODAR