Ekibastuz áli búrseń qaǵyp tur

Osy aptanyń basynda Eki­bas­tuz­daǵy ahýalǵa Mem­leket basshysy Qasym-Jomart Toqaev kezekti ret alań­daý­shylyq tanytyp, sýyq páterlerde búrseńdep otyrǵan halyqtyń jaǵdaıymen sanasýdy tapsyrdy. Turǵyn úılerdegi jáne qalanyń áleýmettik nysan­da­ryndaǵy temperatýralyq re­jimdi turaqtandyrý boıynsha keshendi sharalardy qabyldaý úshin seısenbi kúni Úkimet bas­shy­synyń birinshi orynbasary Roman Sklıardyń tóraǵalyǵymen arnaıy jıyn ótti. Sol kúni Eki­bas­tuzǵa Energetıka, Indýs­­tr­ııa jáne ınfraqurylymdyq damý mı­nıs­trl­ikteriniń, «TKSh QazOrtalyǵy» AQ, Atom jáne energetıkalyq qadaǵalaý men baqylaý komıtetiniń ókilderi je­tip, jón­deý barysymen tanysty.

О́kinishke qaraı, mınıstrler kabıneti tarapynan jergilikti halyqtyń áleý­met­tik jaǵdaıyn qoldaýǵa, densaý­ly­ǵyn ońaltýǵa qatysty sheshimdi ister baı­qaı almadyq. Úkimet músheleri, odan qal­dy oblys bıligi pármen berdi eken dep Ekibastuzdaǵy jylý parametrleri de kó­te­rile qoıǵan joq.

«Ekibastuzjylýenergo» JShS-yn­da qa­zirgi kúni júıeli prob­lemalar qa­­lyp­tasyp otyr­ǵany baıqalady. Kásip­­oryn­nyń ókilderi jylý maýsymy aıaq­tal­ma­ıynsha jaǵdaı osy qalpynda jalǵasa beretinin ashyq aıtyp otyr. Búginde 10 qazandyq agregatynyń nebári tórteýi ǵana – jumys qalpynda. Onyń ekeýi – energetıkalyq, taǵy ekeýi – sý ysy­tatyn qazandyqtar. Buǵan deıin 6 qazandyqtyń ózi­men jylý parametrlerin áreń ustap otyrǵan stansada qazir jaǵ­daı tipti kúrdelenip ketken. Ká­siporyn bas­shy­lyǵy jylý berý úderisindegi másele­ler qa­ra­shanyń sońǵy kúnderindegi tótenshe jaǵdaıdyń saldarynan qalyp­ta­syp otyr degen syltaý aıtady. Deı turǵanmen salany jaqsy biletinder or­ta­lyqta júıeli problemalar oǵan deıin de tirkelgenin, sonyń ishinde agregattar áý bastan-aq qysqa da daıyn bolmasa da jylýǵa qosyla bergenin aıtady. Stansanyń negizgi qojaıyny – «OAEK» ak­sıo­nerlik qoǵamy tarapynan da búginde sheshimdi qa­damdar baıqalmaıdy. Korporasııa qańtar aıynda 48 myńnan asa tutyný­shy­nyń árqaısysynyń shotyna elektr jaryǵy úshin 5 myń teńgeden ótemaqy tólep, búlingen páterlerdi jón­­deý­ge qarajat bólgeni málim. Alaı­da stan­sanyń jumysyn qalypqa kel­ti­rý, tempe­ratýralyq rejimdi nor­ma­lyq deń­geıge kó­terý baǵytynda eshbir stra­tegııa us­tanbaı otyrǵany kóp­­shi­lik­tiń nara­zy­lyǵyn týdyryp jatyr. Páter­ler­diń kóbinde búginde nebári 6-8 gradýs ara­ly­ǵyn­da jylý saqtalyp otyr. Onyń ózinde kóbi elektr jylyt­qysh­taryn qoldanady.

Ekibastuz qalalyq «Otarqa» ga­ze­tiniń­ jýrnalısi Darııa Erǵazına súıekten ótetin sýyq­tyń saldarynan búginde qala hal­­qynyń basym bóligi densaý­ly­ǵynan aıyrylǵanyn ashyna jetkizdi.

– Menimen birge qyzmet is­teıtin áriptesterimniń barlyǵy derlik osy sýyqtan aýyryp, em-dom alyp jatyr. Byltyr Qara­ǵandydan jýrnalıstik oqý­­dy bitirip kelgen jas maman da sýyq tıip jatyp qaldy. Úıde de, ju­mys­ta da sýyq. Aınalanyń barlyǵyn qys­tyń yzǵary dendegen, úılerde aýrý-syrqaý jandar áreń jan saqtap otyr. Naýqastanǵan jandardyń sany kún sa­ıyn kóbeıip kele jatqany baıqalady. Týǵan úsh baýyrymnyń páterleri de ıt baılasa turǵysyz, azynap tur. Mektepter tolyq kestemen jumys istemeıdi, balalardy úılerine erte qaıtarady. Teh­nologııa damyǵan zamanda JEO 145 myń halyq turatyn qalany jylyta almaı otyr. Qys boıy denemdi sýyq alyp, qalǵan ǵumyrymdy dári-dármekke baılap bergim kelmeıdi. Mine, qys basynan beri páterlerimizde elektr jylytqyshtardy óshirgen joqpyz. Aı saıyn adamdar jaryq úshin kemi 25-26 myń teńgeniń túbirtegi keledi dep zar ılep otyr. 70-100 myń teńge jalaqy alatyn jandar elektr qýatyna osynshama tólese, ári qaraı qalaı kún kórmek? Ekibastuzdyqtar da – memlekettiń bir bólshegi. Bizdiń máselemizge memlekettik deńgeıde mańyz berilýi kerek dep sanaımyz. Mınıstrler ekibastuzdyqtardyń jaǵdaıyn qalaı jeńildetemiz dep bas aýyrtýdyń ornyna, naýryzda jylý tarıfin ósiremiz dep qulshynady. Muny qıyn jaǵdaıda otyrǵan qara halyqtyń jaǵdaıymen sanaspaý dep qabyl­daı­myz. Japonııada bir oqýshy qyz úshin elektr poıyzyn toq­tat­paǵan. Al bizde 145 myń adam­nyń taǵdyryna nemquraıdy qarap otyr. Prezıdentimiz aıtqan Ádiletti Qazaqstandy mundaı jaǵ­daıda qaıtip qurmaqpyz, – dep qamyǵady ol.

Jylý parametrleriniń tómen­de­ýine baılanysty 6 aqpan­nan qaladaǵy mek­tep­terdiń kóbi oqý­shy­lardy qashyqtan oqýǵa kóshir­di. Oblys ákimdiginiń aqpa­ryn­­sha, qala boıynsha kópqabatty 28 úıde jylý talapqa saı emes. Bul úılerdiń turǵyndary «Ekibas­tuz­jylýenergo» jylý tólemimen qatar, elektr qýaty úshin de ótemaqy qarastyrý kerek degen pi­kirde. Sebebi mundaǵy ár páter basy ke­ıingi eki aıda 25-30 myń teńgeden shy­ǵyn­danýǵa májbúr.

Kómirli shahar turǵyny, múlik ıele­riniń respýblıkalyq bir­lestiginiń basqarýshy dırektory Aleksandr Razýmovskıı qazirgi kúni «OAEK» AQ bar salmaqty jergilikti ákimdikterge ar­typ qoıyp, ózderi irgelerin aýlaq sa­lýǵa árekettenip otyrǵanyn aıtady. Kompanııanyń quryl­taı­shy­lary – Aleksandr Klebanov pen Sergeı Kan halyqqa shyn jany ashysa, osyndaı qıyn kezeńde kómek kórsetip, shyǵyndaryn jaýyp berýge talpynýy kerek edi.

«Ekibastuz halqy osy ýaqytqa deıin tózip keldi. Shydamnyń da shegi bar. Arqada qys naýryz aıynyń sońyna deıin jalǵasady. Demek áli de bir jarym aıdaı ýaqyt tonýǵa týra keledi. Osy ýaqyt ishinde olıgarhtar muzdap otyrǵan jurttyń kóńiline demeý bolatyn is jasamasa, halyqtyń ashynatyny aqıqat. Al onyń sońy jaqsylyqqa ulastyrmaıtynyn aıtqym keledi. Munyń ústine jergilikti turǵyn úı ınspeksııasy mamandarynyń ju­mysyna qatysty da shaǵymdarymyz bar. Olar áleýmettik jeliler men mes­sendjerlerdegi arnaıy chat­tar­ǵa monıtorıng jasap qana otyrady. Nege olar ár shaǵymǵa oraı áreket etip, turǵyndar arasynda túsindirý jumystaryn júr­­gizbeske? Keri baılanys bol­ma­ǵan soń kópshilikti ashý-yza ker­neıdi», deıdi belsendi azamat.

Sársenbiniń sátinde uıym­das­­ty­rylǵan ar­naıy brıfıngte «Pavlodarenergo» AQ-nyń burynǵy bas dırektory Vadım Lesın ótken qańtar aıy úshin eki­bas­tuzdyq abonentterdiń jylý tóle­mi­ne 70 paıyz jeńildik jasalatynyn jet­kizdi. «Tur­ǵyn­dardyń elektr jaryǵyna jum­sa­ǵan shyǵyndary belgili bir kólemde ótele me?» degen suraqqa qala basshysy Aıan Beısekın «joq» dep jaýap berdi. Ákimniń sózine súıensek, 2023 jyldyń jeltoqsan aıyndaǵy ótem­­aqyny «Ekibastuzjylýenergo» kom­­panııasy óz moınyna alǵan. Qazirgi kúni kásiporynnyń qarjylyq jaǵdaıy tur­­ǵyndardyń bul talabyn oryndaýǵa qaýqarsyz.

Al V.Lesınniń aıtýyna qaraǵanda, stansadaǵy qazandyq agregattarynyń jıi-jıi toqtaı berýine kommýnaldyq jelilerdegi júıeli apat kezinde kúl-qoqystyń jylý sýyna aralasyp ketýi sebep bolyp otyrǵan kórinedi. Las sý qural-jabdyqty bylǵap, saldarynan qazandyqtar sónip qalady. «Stansada kidirýler aldaǵy kúnderi de jalǵasa beredi. Bir agregatty qossaq, ekinshisi syr berip turyp qalady. Qańtar aıynda qalypty temperatýrany nebári 6 kún ǵana ustap tura aldyq. Ortalyqtyń qu­ral-jabdyqtaryn qys ýaqytynda tolyq tazartý múlde múmkin emes. Jylý maýy­symy aıaqtalǵan soń ǵana bul iske kiri­semiz», deıdi ol.

Qarasha aıynan beri jóndeý brıgadalary jylý jelilerindegi zaqymdalǵan 150 tusty qalpyna keltirgen. Qazirgi kúni qala boıynsha magıstraldyq jelilerde – 9, oramishilik qubyrlarda 10 zaqymdaný tirkelgen. Shaharda tótenshe jaǵdaıdan 346 páter búlinse, sonyń 150-den astamy búginde jóndeý brıgadalarymen bútin­delgen. Qalǵany aldaǵy ýaqytta jón­­deledi.

Qazir qalada jylytý maýsy­my aıaq­tal­­ǵannan keıin bas­tala­tyn keńaý­qym­­dy jóndeý naý­qa­nyna daıyndyq qyzý. Jylýmen jabdyqtaý júıelerine tehnı­kalyq aýdıt júrgizilip jatyr. Onyń qorytyndysy boıynsha keshendi sharalarǵa qajet qarajattyń somasy belgili bolady. A.Beısekın jal­py uzyndyǵy 5 km bolatyn tórt jylý magıstralyn jańartýǵa JSQ ázir­le­nip bolyp qalǵanyn, buǵan qosa 25 km jelide gıdravlıkalyq synaýlar júrgizýge stemalyq qu­jat­tar ázir­len­genin baıandady. Anyqtalǵan qubyr sańy­laýlary merdiger kompanııalarmen jamalady. JSQ memlekettik saraptamadan ótpeıinshe, aldaǵy jóndeý jumystary qaladaǵy jylý jeli­lerindegi tozý kórsetkishin qansha paıyzǵa tómen­de­tetinin tap basyp aıtý qıyn.

Pavlodar oblysy,

Ekibastuz qalasy