Ertis-Baıan óńiriniń halqy bıyl onomastıka salasynda jaǵymdy jańalyqtar mol bola ma dep eleńdep otyr. Oblys ortalyǵynyń irgesindegi Lenın kentiniń ataýyn ózgertý týraly kópshiliktiń usynysy alǵashqy qoǵamdyq tyńdaýda qabyldanyp, jergilikti qaýymdastyqtyń qoldaýyna ıe boldy. Budan bylaı qala qaqpasy sanalatyn kent Lenın emes, «Atameken» dep atalmaq.
Kezinde Jetinshi aýyl, odan soń uzaq jyldar «Lenınskıı» atanǵan kent oblys ortalyǵy úshin geografııalyq turǵydan asa mańyzǵa ıe. Kúre joldyń boıynda qanatyn keń jaıǵan eldi mekenniń tarıhy kóne zamandarmen jalǵasqanmen, tarıhy, ólkemen baılanysty tulǵalary az zerttelgen. Kent retinde negizi 1914 jyly qalanyp, Bıdaıyq dep atalatyn jerde №7 aýyl qurylady. Al 1965 jyly proletarıat kóseminiń aty berildi. Keńes zamanynan Pavlodar qalasyna qaraıtyn kentke táýelsizdik jyldary aýyldardan kóp otbasylar kóship keldi. Mońǵolııadan kelgen qazaq otbasylary da munda molynan qonystandy. Eldi meken qaladan nebári 10 shaqyrym jerde ornalasýy sebepti, oblys ortalyǵyna kelip jumys isteıtinderge asa qolaıly. Sóıtip, sońǵy 30 jylda halyq sany ósip, qazaqtyń da qatary artty. Statıstıkalyq derekterge súıensek, búginde munda 10 050 adam turady. Onyń teń jartysy – ózimizdiń qandastarymyz. Jalpy, kent kópultty bolǵandyqtan ba, onyń ataýyn ózgertý máselesi kópke deıin jergilikti qaýym tarapynan qarsylyqqa ushyraı berdi. Aýyl aqsaqaldary men bas kóterer azamattary birneshe márte Qazanǵap bıdiń atyn bergisi kelip, usynys jasaǵanymen halqymyzdyń ótken tarıhyn onsha-munsha bilmeıtin jergilikti jurt bul bastamadan úzildi-kesildi bas tartty. Áıtpese, HIH ǵasyrda ómir súrgen orta júzdiń belgili bıi, Baıanaýyl syrtqy okrýginiń aǵa sultany bolǵan Qazanǵap Satybaldyulynyń ómir joly bul ólkemen tyǵyz baılanysty. Zıraty da aýyldan alys emes.
Ideologııalyq turǵydan ábden eskirgen «Lenınskıı» ataýyn kartadan syzyp tastaýǵa talpynǵan qoǵam belsendileri bul joly kentke 6 túrli nusqa usyndy. Olar – Qazanǵap, Bıdaıyq, Atameken, Yntymaq, Qazyna jáne Jetinshi aýyl. Qorytyndy jıynda Qazanǵap bı men Atameken ataýlary qalyp, jergilikti qaýymdastyqtyń 50 múshesiniń 49-y «Atamekenge» daýys berdi. Osylaısha halyqtyń qalaýy «Atameken» bolyp otyr. Kent ákimi Marjan Alshymbaevanyń aıtýynsha, qazirgi kúni eldi mekende 2300 tútin bar. Munda elimizge tanymal «Rýbıkom» et óńdeý kombınaty, temirjol bólimshesi, 2 elevator, 1 dıirmen, 3 mektep pen 2 balabaqsha ornalasqan. Halyqtyń negizgi bóligi jergilikti eńbek uıymdarynda jumys isteıdi degenmen, nápaqa izdep qalaǵa aǵylatyndar da az emes.
– Buǵan deıin jer-sý, kóshe ataýlaryna qatysty máseleler kóterilgende, turǵyndar: «Eń áýeli kenttegi ınfraqurylym men aýyz sý máselesin sheshińder» degen talap qoıatyn. Sońǵy úsh jylda bul máseleler sheshimin tapty. Aýyldaǵy barlyq úılerge ortalyqtandyrylǵan aýyz sý jetip tur, turǵyndar bir tekshe metr sý úshin 139 teńge tóleıdi. Asfalt tóselmegen 16 kóshe, jaryq tartylmaǵan 14 kóshe qaldy. Buıyrtsa, josparymyz boıynsha bıyl kent ishindegi joldar 100 paıyz asfalttalyp, barlyq kóshe jaryqtandyrylady. Tıisti qarajat bólinip, jumysty atqaratyn merdigerler de belgilenip qoıdy. Aýylymyzdyń ár jerinen balalardyń oıyn alańdary, vorkaýt-alańdar salynyp, qaladaǵydaı sýpermarketter ashylýda. О́mir súrý sapasy artyp keledi, – deıdi kent basshysy.
Joǵaryda oblys halqy onomastıka salasynda jaǵymdy jańalyqtardyń jıileı túskenine eleńdep otyr dedik. Buǵan deıin Pavlodar aýdanynyń zııaly qaýym ókilderi de aýdandy «Maraldy» dep ataý týraly usynys bildirgen. Aýdan halqynyń erik-jigerinen týǵan, tarıhı derekterge negizdelip jasalǵan usynys aldaǵy ýaqytta qabyldansa, «Pavlodar» ataýy taǵy bireýge kemıdi. О́ńirde qazirgi kúni Pavlodar oblysy, Pavlodar qalasy, Pavlodar aýdany, Pavlodar aýyly degen ataýlar bar. Bular ıdeologııalyq turǵydan eskirýmen qatar, bir ákimshilik aýmaqta ornalasqan. Pavlodar aýdany da oblys ortalyǵynyń dál irgesinde, qala shekarasymen aralasyp jatqan aýmaq. Bolashaqta taǵy bir óńir qazaqy ataýǵa ıe bolyp jatsa, oblys ataýyn da ózgertýdiń jóni men reti kelip jetetini aıqyn. Buǵan deıin oblysta Lebıaji – Aqqýly, Kachıry Tereńkól aýdany bolyp aýysqanyna kýámiz. Eldiń endigi úlken mejesi – oblys ataýyn ózgertý.
Pavlodar oblysy