Insýltti anyqtaıtyn júıe

Jartylaı fınalǵa qatysýǵa barlyǵy 100 startap irikteldi. Grand fınalǵa 12 qatysýshy joldama alyp, sonyń altaýy aqshalaı syılyqpen marapattaldy. CerebraAI – ınsýltti der kezinde anyqtaýǵa arnalǵan otandyq jasandy ıntellekt. Komandanyń ınnovasııalyq ázirlemesi – dárigerlerge zamanaýı tehnologııalardy paıdalana otyryp, múmkindiginshe jyldam jáne aıqyn dıagnoz qoıýǵa kómektesedi. Búginde ınsýlt – álemdegi ólim-jitimniń basty sebepteriniń biri. Sol sebepti bul joba mı aýrýlaryn dıagnostıkalaý boıynsha ǵalamnyń úzdik bes startabynyń qataryna endi. Startap buǵan deıin de «Global Startup Awards» halyqaralyq baıqaýynda úzdik atanyp, «Intel» startap qaýymdastyǵynyń múshesi atanǵan edi.

Jobanyń basty ereksheligi – dárigerlerge barynsha jyldam ári naqty ınsýltti dıagnostıkalaý­ǵa kómektesedi. Jasandy ıntellekt 4 mınýttyń ishinde ınsýltti anyqtap, mıdyń naqty kartınasyn usynady.  Ádette tájirıbede buǵan dárigerlerdiń birneshe saǵaty ketedi. Al CerebraAI qoldanbasy birinshi túsirilimnen-aq ınsýlttiń belgilerin anyq kórýge múmkindik beredi. Onyń mobıldi ári veb-qoldanba bolýy da medısına salasyna úlken jeńildik. Dáriger qolyndaǵy kez kelgen gadjetpen naýqastyń dıagnostıkasyn kórip, operasııa qajet bolsa, jyldam kirisip ketedi. Buryn bul úderis óte uzaq júretin. Dıagnostıka sýretterin túsirip, bir-birine messendjer arqyly jiberedi nemese ony qa­raýǵa kompıýter qajet edi. Al qazir qoldaǵy gad­jet­­ke CerebraAI qoldanbasyn kóshirip alsa, jetki­lik­ti. Bul jumysty edáýir jeńildetedi ári jyldamdatady.

Joba ıeleri qoldanbany áýeli tek eki aýrýhanaǵa ornatqan. Olar – Almaty qalalyq 7-aýrýhanasy men  Almaty qalalyq medısınalyq jedel járdem aýrýhanasy. Atalǵan aýrýhanalarda jańa tehnologııaǵa tez beıimdele alatyn neırohırýrgter men nevrologter bar.  CerebraAI avtorlarynyń aıtýynsha, elimizde ınsýltti emdeıtin mamandar óte saýatty. Sebebi shetelderge jıi shyǵyp, biliktiligin arttyryp, shet tilderin jetik meńgergen, ǵylymı maqala jazady. Dárigerler jasandy ıntellektini qoldanyp, sıfrlyq salaǵa qyzyǵýshylyq tanytyp otyr. Olar densaýlyq saqtaý salasynda jasandy ıntellektini engizý qajet ekenin, ony qoldanýdy zańdastyrýdy surap mınıstrlikke de, ákimdikterge de talaı ret hat jazǵan. Biraq odan esh ózgeris bolmaǵan.

– Jobamyzdy Prezıdenttiń aldynda úsh ret tanystyrdym. Ár kezdesýden soń Memleket basshysy jasandy ıntellektiniń medısınaǵa enýi mańyzdy ekenin aıtyp, jaýapty organǵa tapsyrma beredi. Sodan soń seń qozǵalyp, mınıstrlikte osy ispen aınalysatyn jumys toby qurylady. Biraq bir-eki kezdesý, talqylaýdan  ári jyljymaıdy. Saýd Arabııasynyń ókilderi bizdiń startap negizinde óz jobalaryn jasamaqshy bolyp, tehnologııaǵa qatty qyzyqty. Biraq suraq «óz elderińde qansha tabys taptyńdar?» degenge jetkende, tuıyqqa tirelemiz. Osydan keıin olarda túrli suraq týyp, kúmáni kóbeıe túsedi. Biz elimizdiń densaýlyq saqtaý júıesinde jasandy ıntellektini aqyly qoldaný áli qalyptaspaǵanyn aıtyp, túsindirýge tyrysamyz. Menińshe, densaýlyq saqtaý salasynda jasandy ıntellektini zańdastyryp, oǵan basymdyq beretin ýaqyt keldi, – deıdi joba avtory Dosjan Júsipov.

2021 jyldan beri CerebraAI elimizdiń barlyq qalasyndaǵy 90-nan astam aýrýhanaǵa tegin ornatylǵan. Sol arqyly 100 myń naýqas tekserildi. 500-den astam dáriger jasandy ıntellekt tehnologııasyn paıdalandy. Al 46 medısınalyq mekeme áli kúnge deıin CerebraAI múmkindigin turaqty ári belsendi túrde qoldanyp keledi. Resmı derek boıynsha, elimizde jylyna 40 myńnan astam adam ınsýlt alǵan. Sondyqtan jyl ótken saıyn bul jobanyń quny da, qajettiligi de arta bermek.

Qazirgi tańda CerebraAI komandasy ınsýltti anyqtaıtyn qoldanbadan bólek taǵy bas súıek, mı jaraqaty, mıdyń qaterli isigi, stenoz, omyrtqa jáne búırek aýrýlary boıynsha zertteýler júrgi­zip jatyr. Ásirese jasandy sana kómegimen mı aýrýlaryn anyqtaıtyn joba naqtylanǵan. Sonymen qatar joba jetekshisi Almatyda medısına tehnologııasyna arnalǵan jasandy ıntellekt zerthanasyn ashý jos­parlanyp otyrǵanyn aıtty.

Bekzat QULShAR,

L.N.Gýmılev atyndaǵy EUÝ stýdenti