Shymkent qalalyq qýyrshaq jáne jasóspirimder teatrynda – premera. Qazaqtyń kórnekti jazýshysy, Alash qaıratkeri Júsipbek Aımaýytulynyń 135 jyldyǵyna oraı qalamgerdiń áıgili romanynyń jelisimen «Qartqoja» atty derekti drama qoıyldy.
Bir saǵattan astam ýaqytqa sozylǵan qoıylym óte áserli shyqty. Teatrdyń jas ártisteri ózderiniń rólderin jaqsy oınap, kórermenge kóterińki kóńil kúı syılaı bildi. Spektakl mazmuny bastan-aıaq jazýshy shyǵarmasy negizine quryldy. Romanda qalamger kedeı balasy Qartqojanyń ómirin sýretteý arqyly tap kúresin, qazaq balalarynyń bilimge qushtarlyǵyn, sol tusta qazaq dalasynda bolǵan úlken saıası ózgeristi beınelegen bolatyn. Mine, sol shytyrman oqıǵa teatrsúıer qaýymnyń kóz aldynda aınymaǵan qalpynda kórkem túrde sahnalandy.
Ras, roman sıýjetiniń ózi qyzyqqa toly. Sol sebepti ony adam esh jalyqpaı bir demmen oqyp shyǵady. Sondyqtan bul shyǵarma jelisimen qurylǵan spektakldiń de sol bıikten ún qatýy zańdylyqtaı qabyldandy. Shymyldyq túrilgennen moldadan sabaq alǵan Qartqojanyń baı balalarynan taıaq jep, teperish kórgen aıanyshty halin kórdik. Osylaısha, qoıylymnyń alǵashqy kórinisi á degennen kórermendi ózine baýraı jóneldi. Ári qaraı oqıǵa sharyqtaı túsip, baıǵus balanyń mańdaıyna jazylǵan qıyn taǵdyry kesh qarańǵylyǵyndaı qoıýlana berdi. Bul drama adamǵa rasynda da qazaqtyń kórmegen qıynshylyǵy joq eken ǵoı degen oı saldy. Ultymyzǵa degen aıanysh pen janashyrlyq sezimin oıatty. Osyndaı kúıge qalaısha túskenimiz jaıynda aýyr oıdyń júgin sanamyzǵa artyp, ótken shaq pen búgingi jaǵdaıymyzdy baǵamdap salystyrýǵa jetelep áketti.
Qoıylym bitken soń kórermen dý qol shapalaqpen teatr ártisterine uzaq qoshemet kórsetti. Al ártister bar eńbekti jasaǵan osy kisi degendeı rejısserdi qolqalap ortaǵa shyǵardy. Sahna tórine samaıyna aq túsken egde jastaǵy azamat kóteriledi dep oılasaq, rejısserimiz jap-jas jigit eken. Aty-jóni – Ismaıl Jaras. О́zi de osy teatrda akter bolyp qyzmet etip, keıin Shymkenttegi M.Áýezov atyndaǵy OQÝ-da rejısserlik mamandyqty támamdapty. Al «Qartqoja» – onyń rejıssýradaǵy debıýti.
«Qoıylymdy qoıýdyń ózindik qıyndyqtary boldy. О́ıtkeni qııalymdy júzege asyrýda sahna azdap tarlyq etti. Eger keńistik kóp bolǵanda dekorasııanyń kórkemdik sheshimin basqasha taýyp, shyǵarmashylyq turǵyda keńinen kósilýge múmkindik alar edik. Romandy 4 kún oqyp, 2 kún sahnaǵa keltirýdiń 15 bettik josparyn qurdym. Ártister arasynda jasy kishiler de, úlkender de bar. Sondyqtan qoıylymdy sahnaǵa daıyndaý barysynda rejısserlik sheshim boıynsha qurdastarmen kóp talas-tartys boldy. Árıne, jumys bolǵan soń mundaı jaǵdaılardyń óner ujymynda bolatyny zańdylyq. Romanda bilimge umtylǵan bas keıipkerdiń aldynan qıyndyqtar birinen soń biri kese kóldeneń shyǵa beredi. Endi oqımyn degen shaǵynda ákesi óledi, odan soǵysqa alynady, keıin ámeńgerlikpen jeńgesine úılenedi. Sosyn aqtar men qyzyldardyń arasyndaǵy qyrqys bastalady. Shyǵarmada taǵy azamat soǵysy bitken soń, Qartqojanyń eki jyl Ombyǵa bilim alýǵa barǵany sýretteledi. Biraq bul oqıǵalardy dramaǵa qospadym. Ýaqyttyń qysqalyǵyna baılanysty ámeńgerlikpen jeńgesin alǵan soń, qoıylymnyń kýlmınasııasyn jasaýǵa týra keldi», dedi ol.
Rejısser spektaklde jańasha bilim alǵysy kelgen Qartqojanyń Alash qozǵalysyna qyzmet etkenin kórýge bolatynyn aıtady. Shyndyǵynda keıipker oryssha oqyp, qazaq balalaryn naqty ǵylym pánderine úıretken ustaz bolǵan. Ulty úshin ter tógip, bilim shamshyraǵyn jaqqan osyndaı alashshyl azamattardyń kópshiligi kezinde atylyp ketti. Endigi jerde sol azamattardyń qurbandyǵyn búgingi urpaq umytpasa eken degen oıyn bildirdi rejısser. Al Qartqojanyń keıpin somdaǵan basty róldegi ártis Nurjigit Tańatar – T.Júrgenov atyndaǵy Qazaq ulttyq óner akademııasynyń túlegi. Jalpy, teatrda qýyrshaq bólimin qosqanda 27 ártis qyzmet atqarady.
ShYMKENT