Erekshe qabileti men erik-jigeriniń arqasynda talaı adam sengisiz erlikterdi dúnıege ákeldi. Osyndaı júrek jutqandar sanatynda alpınıster de bar. Muzartqa órmelegen muzbalaqtardyń qylpyldaǵan qylysh júzindegi ómirleri ǵajaıypqa toly.
Máselen, bıyl Nepal azamaty Kamı Rıta eń bıik shyń – Everesti 30-ret baǵyndyryp, álemdik rekord ornatty. Ol bala kúninen alpınıstik ekspedısııalarda júk tasýshy bolyp jumys istegen. Al Gımalaıdyń bıigine 1994 jyly alǵash ret shyǵady. Sodan beri bul onyń qalypty jumysyna aınalǵan. Árıne, aıtýǵa ońaı. 1953 jyldan beri Everest shyńyna 5000-nan astam alpınıst kóterilse, olardyń 200-ge jýyǵy shyńdy baǵyndyrý jolynda ómirimen qoshtasqan.
Shyńǵa shyqqan shymyr ul
Everesti baǵyndyrǵan eń jas alpınıst – amerıkalyq Djordan Romero. Ol 2010 jyldyń mamyrynda álemniń bıik núktesine shyǵyp, 13 jasynda alty qurlyqqa aty tarady.
Djordannyń ákesi Paýl baspasózge bergen suhbatynda: «Balam mektepten shyǵyp, kólikke otyra bere óziniń armanyn aıtty. Ol əlemniń eń bıik jeti shyńyn túgel baǵyndyrýdy qalaıdy eken. Sol sətte men ony sózsiz qoldadym» deıdi. Osylaısha, óziniń asqaq armany men ákesiniń selkeýsiz seniminiń arqasynda R.Djordan 13 jasynda Evereske tabany tıip, al 15 jasynda dúnıe júzindegi eń bıik jeti shyńdy baǵyndyrǵan əlemdegi eń jas alpınıst atandy.
Jalǵyz jortqan jankeshti
Ár sporttyń tolyp jatqan rekordtary bar. Sonyń biri ıtalııalyq Raınhold Messnerge tıesili.
Muzartqa órlegen muzbalaqtardyń ekspedısııa quramynda bolyp, bıik shyńdy birigip baǵyndyratyny belgili. 1924 jyldan beri solaı. Al 1980 jyldyń 20 tamyzynda Raınhold Messner álemdi dúr silkindirdi. Bul joly jankeshti alpınıst Evereske ekspedısııasyz, jalǵyz ózi kóterilip, «Álem shatyryna» týǵan eliniń jalaýyn qadady.