Adam sanasy nege sense, aǵza soǵan moıynsunady. Bul qubylys ǵylymda «Nosebo áseri» dep atalady. «Nosebo áseri» – adamnyń teris senimi men qorqynyshy tikeleı aǵzaǵa zııan keltiretin psıhofızıologııalyq kúı. Adam jamandyqtyń bolaryna shyn ılanǵanda, dene de soǵan qaraı beıimdeledi.
Zertteýshiler bul qubylysty dáleldeý maqsatynda eksperıment jasap kórgen. О́lim jazasyna kesilgen adamǵa túrme qyzmetkerleri: «Seni atyp óltirmeımiz, ýly jylanǵa shaqtyramyz», dep jylandy kórsetedi. Sodan keıin kózin baılap, denesin tańyp, jylan kelgendeı áreket jasap, terisine jaı ǵana ıne shanshıdy. Jylan joq. Biraq adam onyń shaqqanyna senip, sol jerde-aq til tartpaı ketken. Saraptama onyń qatty úreılengennen júregi toqtap qalǵanyn dáleldegen.
Mundaı mysaldar adamnyń senimi aǵzada naqty fızıologııalyq ózgerister týdyra alatynyn kórsetedi. Keıde dáriger naýqasqa: «Bul dáriniń keri áseri bolýy múmkin», dep eskertse, adam sol áserdi mindetti túrde sezinedi. Bas aınalady, júrek aınıdy, denesi aýyrlaıdy. Al shyndyǵynda ol dáriniń eshqandaı zııany bolmaýy múmkin. Biraq adam jamandyqty kútip turady. Bul da – nosebo.
Adam oıy – eń qýatty qural. Jamandyqty kútken jan japa shegedi, jaqsylyqqa sengen saýyǵady. О́ıtkeni sanadaǵy senim aǵzanyń ár jasýshasyna áser etedi. Sol úshin de sózimizdi de, oıymyzdy da abaılap aıtý – ózimizge jasalǵan qamqorlyq. Úreı – ý, úmit – ımmýnıtet, al senim – shıpa.