Astana halyqaralyq forýmynyń plenarlyq otyrysynda Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev qazirgi álemdegi geosaıası ahýal men jahandyq syn-qaterlerge tereńirek toqtaldy, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Prezıdent óz sózinde jahandyq ekonomıka, óńirlik yntymaqtastyq jáne halyqaralyq kún tártibindegi ózekti máseleler boıynsha mazmundy pikir almasý úmiti bar ekenin atap ótti.
«Búgingi jıyn álemde belgisizdik beleń alǵan kezeńde ótip otyr. Muny jolaıryq, halyqaralyq qatynastardaǵy syn saǵaty dep sıpattasaq ta bolady. Alaıda bul tujyrymdy tarıhshylardyń enshisine qaldyrǵan jón. Qazir osy jaǵdaıǵa qalaı jaýap beretinimiz mańyzdy. Aldymyzda tańdaý tur: qandaı sheshim qabyldaımyz, qandaı qundylyqtardy qorǵaımyz?!», dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Memleket basshysy sońǵy málimetterge sáıkes, búginde 52 memleket qarýly qaqtyǵys jaǵdaıynda ekenin eske saldy. Bul qaqtyǵystardan kelgen ekonomıkalyq shyǵyn – 19 trıllıon dollar, ıaǵnı álemdik jalpy ishki ónimniń 13,5 paıyzyn quraıdy.
«Bul, shamamen, álemdik IJО́-niń 13,5 paıyzy. Degenmen osy sandardyń arǵy jaǵyndaǵy ahýal odan da qorqynyshty: qazirgi qaqtyǵystar anaǵurlym uzaq ári kúrdeli sıpatqa ıe. Oǵan kóptegen «oıynshylar», tipti, eshqandaı memleketke qatysy joq toptar aralasady. Budan bólek, mundaı qaqtyǵystardyń tamyrynda túrli qaıshylyqtar jatyr», dedi Prezıdent.
Sonymen qatar Prezıdent jańa tehnologııalar, ásirese jasandy ıntellekt dáýiriniń órkendeýi aıasynda soǵys pen qaqtyǵystardyń eski túsinikterge negizdelýi aqylǵa qonymsyz ekenin aıtty.
«Atalǵan faktorlar beıbitshiliktiń berik ornaýyna kedergi keltirýde. Aıryqsha alańdaýshylyq týǵyzatyn taǵy bir dúnıe bar. Ol – álemdegi osy tektes shıelenisterdiń jahanǵa múldem jańa túsinik pen qundylyqtar usynyp, adamzatty túbegeıli túlegen, biraq ázirge beımálim keleshekke bastap bara jatqan jasandy ıntellektiniń damý trendimen esh úılespeýi. Bul oraıda tarıhı tujyrymdar men saıası arazdyqqa negizdelgen áskerı qaqtyǵystar men soǵystar múldem orynsyz, tipti aqylǵa qonbaıdy», dedi Memleket basshysy.
Forým aıasynda Qasym-Jomart Toqaev ıadrolyq qarýy bar elder arasyndaǵy shıeleniske erekshe mán berý kerektigin atap ótti. Mundaı janjaldar búkil adamzatqa tóngen qaýip ekenin eskertti.
«Soǵysýdyń ornyna biz halqymyzdy, ásirese, jastarymyzdy sanaly ári órkenıetti qoǵam qurýǵa úndeýimiz kerek. Árıne, qaqtyǵystardyń qaı-qaısysy da jiti nazar aýdarýdy qajet etedi. Áıtse de, ıadrolyq qarýdy ıelengen memleketter arasyndaǵy shıeleniske aıryqsha mán bergenimiz jón», dedi Prezıdent.