Bıylǵy jyldyń 30 tamyzynda Ata Zań – el Konstıtýsııasynyń 15 jyldyǵy atalyp ótpek. Búginde Qazaqstan álemniń bedeldi degen túrli halyqaralyq uıymdarynyń moıyndalǵan múshesi ekeni belgili. Al Konstıtýsııa – sol Qazaq eli memlekettiligin nyǵaıtý, ondaǵy saıası júıeni reformalaý baǵytynda jasalǵan sátti qadamdarǵa basty baǵdar bolǵany anyq.
Keshe elordadaǵy Ulttyq akademııalyq kitaphanada “Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýsııasyna 15 jyl: zańnamanyń ilgeri damýy” atty respýblıkalyq ǵylymı-tájirıbelik konferensııa uıymdastyrylyp, onda Ata Zańnyń damýy men onyń jetildirilý tarıhy áńgime ózegine aınaldy.
QR Prezıdenti janyndaǵy Adam quqyqtary jónindegi komıssııa, Astana qalasynyń ákimdigi, Eýropa quqyǵy men adam quqyqtary sarapshylyq ınstıtýty jáne Quqyqtyq mádenıetti damytý ortalyǵy uıytqy bolǵan aýqymdy sharaǵa ortalyq memlekettik organdardyń, shetel dıplomatııalyq korpýsynyń, saıası partııalar men úkimettik emes uıymdardyń ókilderi, Parlament depýtattary qatysty.
Konferensııa barysynda oǵan qatysýshylar Konstıtýsııanyń memleket úshin mańyzdylyǵy, onda ratıfıkasııalanǵan halyqaralyq qujattardyń ishki zańdarǵa qaraǵanda, basymdyqqa ıe ekendigi, eldegi quqyq qoldaný tájirıbesi, quqyqtyq mádenıetti damytý máselelerin talqyǵa saldy. Máselen, Astana qalasy ákiminiń orynbasary Aıda Balaeva Ata Zańnyń negizin qalaý, onyń negizgi alǵysharttaryn bekitý ońaıǵa túspegendigin, bul uzaq izdenis pen eńbektiń, mol tájirıbeniń arqasynda ǵana júzege asqanyn atap ótti. “Qazaqstan óziniń tańdaýyn jasady. Bul rette Konstıtýsııanyń alatyn orny aıryqsha. Ol elimizdi zaıyrly, quqyqtyq memleketke aınaldyrýdyń negizi. El Prezıdentiniń qoǵamdy ilgeriletý maqsatynan týǵan barlyq jarlyqtary osy Ata Zańnan bastaý alady. Konstıtýsııada san ulttar men ulystardyń múddeleri, adamdardyń quqyqtary men bostandyǵy joǵary orynǵa qoıylatyndyǵy aıryqsha atap kórsetilgen. 2007 jyldyń 21 mamyr kúni Elbasynyń bastamasymen Qazaqstan Konstıtýsııasyna tıisti ózgertýler men tolyqtyrýlardyń engizilýi elimizdiń barlyq qoǵamdyq-saıası qurylymyna jańa ózgerister ákeldi. Sol arqyly damýdyń jańa, sapaly kezeńine qadam bastyq”, – dedi ol. Sonymen qatar Astana qalasy ákiminiń orynbasary óz sózinde Qazaqstannyń 15 jyldyq merzim ishinde túrli salalarda qol jetkizgen jetistikteri men bilim, ǵylym, áleýmettik salada atqarylyp jatqan oń sharalar jóninde de oı tarqatty.
Al Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti janyndaǵy Memlekettik basqarý akademııasynyń kafedra meńgerýshisi Nıkolaı Akýev búginde Konstıtýsııanyń amerıkalyq, fransýzdyq modelderiniń artyqshylyqtary týraly kóp aıtylatyndyǵyna, alaıda qazaqstandyq modeldiń de óz ereksheligi men óz orny bar ekendigine toqtalyp ótti. “Álemde Konstıtýsııanyń tutastaı minsiz, ámbebap modeli joq. Al Konstıtýsııa, ondaǵy baptar kez kelgen memlekettiń óz ereksheligine, memlekettik qurylymyna, ulttyq mentalıtetiniń ózgesheligine saı bolýy kerek. Sonda ǵana ol sol eldiń ilgerileýine, demokratııalyq júıesiniń damýyna sep bolmaq”, – deıdi N. Akýev.
Láıla EDILQYZY.