Nan qymbattamaıdy, tuqym bolady

Sońǵy jyldary óńirde qýań­shy­lyq bolyp, bar úmitin altyn dán­ge jalǵaǵan sharýalardyń  taýy qaıtyp qalǵan bolatyn. Bir­aq, ómirin jermen baılanys­tyr­ǵan dıqan qaýymynyń ár jyldan kúteri bar ekeni ras. Eginshiliktiń táýekeldi aımaǵyna ornalasqan aq­tó­belik dıqandar bıyl úlken úmit­pen egis kólemin qysqartpaı,731 myń gektar alqapqa tuqym sepken edi. Qys aılarynda qardyń az túsýinen, erte kóktemnen osy kúnge deıin bir tamshy tambaǵandyqtan, onyń ústine jaz boıy aptap ystyq­tyń beti qaıtpaı turyp alýy sal­darynan 523 myń gektar alqaptyń astyǵy jınaýǵa jaramsyz bolyp, kúıip ketti. Oblystyń Mártók, Qar­ǵaly, Áıtekebı jáne Hromtaý aýdandarynda ǵana alqapqa kom­baın­dar shyǵaryldy. Bul alqap­tar­dan ázirge 2,5-3 sentner shamasynda astyq bastyrylýda. О́ńdeýden keıingi jalpy jıyntyq ónim 72 myń tonna bolady degen úmit bar. Mu­nyń ózi  jem men qajetti  tuqymnyń belgili bir bóligin quıyp alýǵa ǵana jetedi. Osyndaı jaǵdaıda halyqtyń buǵan deıin elimiz boıynsha nan baǵasy eń arzan bolyp kelgen óńirde qymbattaýshylyq bolmas pa eken dep abyrjýy da oryndy. Alaı­da, jergilikti bılik bul máseleni erte bastan oılastyryp, nan ónimderi baǵasynyń turaqty­lyǵynyń sharalary alynǵanyna sen­dirýde. Oblystyq aýyl sharýa­shylyǵy basqar­ma­sy­nyń bastyǵy Ersaıyn Ájibaevtyń aıtýynsha, oblys turǵyndarynyń azyq-túliktik astyqty jyldyq tutyný normasy 122 myń tonna eken. Qa­zirgi ýaqytta osynshama kólemdegi astyqty Azyq-túlik ke­lisim-shart  korporasııasy oblysqa bólýde. Onyń 22 myń tonnasy oblystyń elevatorlarynda saqtaýda turǵan kórinedi. Al qalǵany bir-eki aı ishinde astyqty óńirlerden ta­syp jetkiziletin bolady. Osy­laı­sha, turǵyndardy unmen jáne nan ónimderimen turaqty baǵa boıynsha  keler jyldyń astyǵyna deıin qamtamasyz etý máselesi  sheshildi deýge bolady. Baǵany turaqty ustap turý maqsatynda oblys ákimimen Azyq-túlik kelisim-shart korpora­sııasy, un tartatyn jáne nan ónimderin shyǵaratyn kásiporyndar arasynda memorandýmdarǵa qol qoıýǵa daıyndyqtar jasalýda. Sondyqtan turǵyndardyń nan ónimderi qymbattaıdy dep sekem­denýine negiz joq.  Qala dúken­derin­degi nan ónimderiniń baǵasy sol arzan kúıinde qalyp otyr. Endigi maqsat azdy-kópti astyqty ysyrapsyz jınap alý bolmaq. Oblys ákimi egin oraǵyna qajetti janar-jaǵar maıdy arzandatý úshin 70 mln. teńge bóldi. Aldaǵy jyldyń egisine qajetti tuqymdyq astyqpen tolyq qam­ta­masyz etý de úkimettik deńgeıde sheshilýde. Tuqymdyq astyqtyń jetpeıtin bóligin basqa oblys­tardan jetkizý qolǵa alynýda. Satybaldy SÁÝIRBAI, Aqtóbe oblysy.