Birtutas ekonomıkalyq keńistik talaby

Almatyda “Qazaqstan Respýb­lıkasy, Belarýs Respýblıkasy jáne Reseı Federasııasy birtutas ekonomıkalyq keńistigin qalyp­tastyrý aıasynda salyq jáne ke­den zańnamasyn damytý. Trans­ferttik baǵa belgileýdiń jaǵymdy jáne jaǵymsyz tustary” atty konferensııa bolyp ótti. Kóp­shilikke belgili, bıylǵy jyl Qazaq­stannyń Keden odaǵyna enýimen erekshelenedi. Al, endi birtutas keden aýmaǵyn qalyp­tastyrý barysynda otandyq taýar óndirýshilerdi qoldaý jáne sonymen qatar olardyń múddesin qorǵaý máselesi kún tártibine qoıylǵan ótkir máselelerdiń birine aınalyp otyr. Qalyptas­qan jaǵdaıǵa oraı Qazaqstan salyq tóleýshiler qaýymdastyǵy Keden odaǵy qurylymynda salyq ákimshiligi jáne kedendik baqy­laý­dyń tıimdi ári taza júıesin qurý máselesiniń ózektiligine basa nazar aýdaryp otyr. Munyń ózi shyndap kelgende elimizdiń ekonomıkalyq damýyna qýatty serpin beretindigi aıdan anyq. Konferensııa jumysyn ash­qan Qazaqstan salyq tóleýshiler assosıasııasy basqarýshy keńesi­niń tóraıymy J.Ertilesova, Qarjy mınıstrligi Salyq komıtetiniń tóraǵasy D.Erǵojın kún tártibine qoıylǵan máseleler tóńireginde sóz qozǵady. Árıne bul oraıda elimizde strategııalyq mańyzdy iri ınvestısııalyq jobalardy júzege asyrý, sondaı-aq iskerlik belsendilikti arttyrý jáne ınvestısııalardy tartýǵa laıyqty jaǵdaılardy qalyptas­tyrý úshin zańnamany turaqty túrde monıtorıngileý jáne jetil­dirip turýdyń qajettiligi nazardan tys qalǵan joq. Jıyn­da sonymen qatar “Transferttik baǵa belgileý týraly” zańdy odan ári jetildirip tolyqtyrýdyń qajet ekendigi de atap aıtyldy. Qazaqstan, Belarýs jáne Reseı elderiniń birtutas ekonomıkalyq keńistigin qalyptastyrý aıasynda salyq jáne keden zańnamasyn damytýǵa arnalǵan jıynda sóz alǵandar birqatar kúrdeli máseleler týraly óz oılaryn ortaǵa saldy. Jıynda Belarýs Respýb­lıkasy salyq organdarynyń Keden odaǵy jaǵdaıynda janama salyqty alý tájirıbesi men Reseıdegi transferttik baǵa belgileýdi qoldanýdyń tájirıbesi de jan-jaqty áńgime boldy. Sóz reti kelgende atap aıtarlyǵy, konferensııaǵa qatysýshylar Keden odaǵy men birtutas ekono­mıkalyq keńistiktiń bolashaǵy, salyq salý jáne transferttik baǵa belgileý salasyndaǵy zań­namaǵa engizilip jatqan ózgerister boıynsha sala basshylarymen pikir almasý jáne olardan keıbir saýaldarǵa túsindirmeler alý múmkindigine de ıe boldy. Baqyt BALǴARINA. ALMATY.

* * *

Paıdalanylmaǵan qarajat tutynýshylarǵa qaıtarylýda

Tabıǵı monopolııalardy ret­teý agenttigi tutynýshylar múd­desin qorǵaý baǵytynda bir­qatar sharalardy júzege asyrýda. Sonyń biri tabıǵı monopo­lıs­terdiń tarıftik saıasatty durys qoldanýyn qadaǵalaý baǵytyn­daǵy jumystar. Osy jumystardyń barysy jóninde jýyqta agenttik tóraǵa­synyń orynbasary Anatolıı Shkarýpa jýrnalıstermen baspa­sóz máslıhatyn ótkizdi. Onyń aıtýynsha, ótken 2009-2010 jyldardaǵy jylytý ke­zeńinde syrtqy temperatýranyń neǵurlym joǵary bolýyna baı­lanysty respýblıkanyń 12 óńirindegi esepteý aspaptary ornatylmaǵan tutynýshylardan jylý qyzmetin kórsetetin monopolısterdiń 651,56 mln. teńgeniń aqshasyn ıgermegendigi anyqtaldy. Tutynýshylardyń atalǵan sanatynan jınalǵan joǵarydaǵy qarjy olarǵa keri qaıtarylatyn boldy. Osy boıyn­sha qazirdiń ózinde 10 óńirde atalǵan jumystar qyzý júzege asyrylýda. Atap aıtqanda, Almaty qalasynda tutynýshylarǵa óndiri­letin aqshalaı qarajat 71,6 mln. teńgeni, Astana qalasynda 256,5 mln. teńgeni, Qapshaǵaı qala­synda 1,76 mln. teńgeni, Aqtóbe oblysynda 0,7 mln. teńgeni, Jam­byl oblysynda 15,8 mln. teń­geni, Shyǵys Qazaqstan obly­synda 24,9 mln. teńgeni, Qos­tanaı oblysynda 10,5 mln. teńgeni, Qaraǵandy oblysynda 188,5 mln. teńgeni, Qyzylorda oblysynda 11,6 mln. teńgeni, Petropavl qalasynda 4,8 mln. teńgeni, Ekibastuz qalasynda 0,7 mln. teńgeni, Ońtústik Qazaqstan oblysynda 64,2 mln. teńgeni qurap otyr. Jylý qyzmeti úshin jeke tutynýshylardan tólemaqy jınaǵan kezde onyń mólsheri syrttaǵy aýa raıynyń qansha­lyqty sýyq ekendigine baıla­nysty ártúrli bolyp keledi. Aıaz qataıǵan kezde ketetin jylý shyǵyny da arta túsetindigine baılanysty qyzmet baǵasy da qymbattaı túsedi. Jumsalǵan jylý mólsherin esepteıtin aspap­tar ornatylǵan tutynýshylar úshin osy másele aldyn-ala eskerilip otyrady. Al ólshegish aspaptar ornatpaǵan tutynýshy­lar biryńǵaı tarıf boıynsha tóleıtindigi belgili. Sondyqtan olar aýa raıynyń jyly bolýyna baılanysty jylý shyǵyny az jumsalǵan kezde biryńǵaı tarıf boıynsha tóleıtindikten utylyp qalýy ábden múmkin. Agenttik mine, osy jáıtti eskerip, olar­dyń múddesin qorǵap otyrady. Joǵarydaǵy shara osynyń bir mysaly. Biz mundaı sharalardy ár maýsym boıynsha turaqty júr­gizip otyramyz. Máselen, byl­tyr osyndaı jolmen 800 mln. teńgedeı qarajat jylý ólshegish aspaptar ornatylmaǵan tutynýshylardyń paıdasyna sheshilgen bolatyn, – dep túsindirdi baspasóz máslıhatynda Anatolıı Shkarýpa. Suńǵat ÁLIPBAI.