AÝYL TIRShILIGINDE ILGERILEÝShILIK BAR

Kezinde Qyzylózek aýyldyq keńesine qaras­ty Qarakól aýyly sol kezdegi ajarly da bazarly aýyldyń biri bolatyn. Osy aýylda Qarakól qoı sharýashylyǵy qonys teýip, asyl tuqymdy mal ósirýmen aınalysyp, Syr aı­maǵyndaǵy aldyńǵy qatardaǵy sharýashylyq­tardyń biri ǵana emes, biregeıi bolǵan-dy. О́kinishtisi sol, zamanynda sharýashylyq ta­ratylyp, myńdaǵan bas qoı jekeshelenip kete bardy. Irgeli sharýashylyq talan-tarajǵa túsip, aýyl turǵyndarynyń turmys-tirshilikteri de tómendep, aýyl ajarynan aıyryla bastaǵan. Endi, mine, elimiz eńsesin tiktep, osy aýyldyń tamyryna qaıtadan qan júgirip kele jatqan syńaıly. Osyǵan oraı, aýyl ahýalynyń búgingi jaı-kúıimen tanysýdy maqsat etken biz Qyzylózek aýyldyq okrýginiń ákimi Jazyqbaı Ábilovtiń aýyl turǵyndary aldynda bergen esebine arnaıy baryp qatysqanbyz. Bul aýyldyq okrýgke qarasty úsh eldi meken: Qaraózek, Aınakól aýyldary men Qaraózek stansasy qaraıdy. Osy aımaqta qonys tepken 647 otbasyndaǵy 3315 adamnyń búgingi tynys-tirshiliginde kezindegiden kósh ilgeri­leýshilik bar. Bul aýyl turǵyndary negizinen aýyl sharýashylyǵymen aınalysady, ıaǵnı tórt túlik mal men egin ósirýdi kásip etken. Sodan da aýyl aımaǵynda irili-usaqty 27 sharýa qojalyǵy jumys istese, osynyń negizi mal sharýashylyǵymen, al 7-eýi egin sharýashy­lyǵymen aınalysady. Tórt túlikti saralaı aıtar bolsaq, munda qoı sany – 7774, múıizdi iri qara – 2211, jylqy – 267, túıe 225 basqa jetken. Al ótken jyly egin sharýashylyǵy salasynda 125 gektar jerge kartop egilip, 1281 tonna kartop, 155 gektarǵa egilgen kókónisten 1968 tonna, 85 gektar jerge egilgen baqsha daqyldarynan 1020 tonna ónim alynǵan. Aýyl ákiminiń paıymdaýynsha, aýyl turǵyndarynyń tolǵaqty aýyz sý men aıaq sý máseleleri sońǵy jyldary óz sheshimin tapqan. Eldi mekenderdegi sý qondyrǵylary turaqty jumys isteýimen qatar, árbir turǵyn úıge aýyz sý kirgizý baǵytynda da josparly jumys júrip jatyr. О́tken jyly aýyz sýdyń ahýalyn jaqsartý maqsatynda jergilikti bıýd­jetten qarjy qaralyp, 1,6 shaqyrym aýyz sý júıesi men sý munarasy kúrdeli jón­deýden ótkizilgen. Al, ekinshi kezeńde qalǵan 10,5 shaqyrym aýyz sý júıesin kúrdeli jón­deýge 66 079,93 teńgeniń smetalyq-joba qu­jat­tary jasalyp, qalalyq ekonomıka jáne bıýd­jettik josparlaý bólimine usynys berilgen. Eldi mekenderdiń tirshilik kózderi –aıaq sýmen qamtamasyz etýde de ilgerileýshilik bar. Saýranbaı kanalyna shlıýz salynyp, 4,8 shaqyrym kanal tabany aýyl turǵyndarynyń kúshimen tazalansa, 1 mln. teńgege elektrsorǵy ornatylǵan. Aýyldyq okrýgke “Jol kartasy” baǵdar­lamasy negizinde ótken jyly 1 mln. teńge qar­jy bólinip, Qaraózek aýylyn jaryqtandyrýǵa basa mán berildi. Naqtylaı aıtar bolsaq, 1,2 shaqyrym kóshe qaıtadan jaryqtandyrylsa, pods­tansa kúrdeli jóndeýden ótkizildi. Aımaqtaǵy elektr jelisiniń 7 shaqyrymy da kúrdeli jóndeýden ótkizilgen. Al baılanysqa keler bolsaq, aımaq kóleminiń 90 paıyzy telefon baılanysymen tolyq qamtamasyz etilgen. Aýyl turǵyndaryn kópten beri tolǵan­dyryp júrgen bir másele – avtokólik jol­dary. Bul salada da sońǵy jyldary serpilis baıqalady. О́ıtkeni, memleket qarjysynan bólingen 1 mln. teńgege 7 shaqyrym avtokólik joly jóndeýden ótkizilse, 2 shaqyrym jol aý­yl turǵyndarynyń óz yqpaldarymen jón­delgen. Esepti jıynda turǵyndar aýyl­dardyń ishki joldaryn jóndeýge jergilikti bılik basshylarynyń nazar aýdarýlaryn ótindi. Aýyl turǵyndaryn áleýmettik qorǵaý baǵytynda oń ózgerister bar. Eger saralap aıtar bolsaq, 216 adam zeınetaqylaryn ýaqtyly alyp otyrsa, 64 eńbek jáne bala jastan múgedek jandar ótken jyly 9 mln. 853 myń 745 teńge járdemaqy alǵan. Sondaı-aq, 36 otbasy 1 235 200 teńge ataýly kómek alsa, 97 otbasyna 3 792 700 teńge kóleminde turǵyn úı kómegi berilgen. Aýyl turǵyndaryn jumysqa tartý da josparly júrgizilýde. Jyl kóleminde turmysy tómen otbasylarynyń 62 adamy qoǵamdyq jumysqa tartylyp, kásibı oqý men qaıta daıarlaýdan 8 adam ótken. Jumysqa tartylǵan jeti jas mamannyń deni turaqty jumysqa qabyldanǵan. Qyzylózek aýyldyq okrýgine qarasty aımaqtarda 3 mektep, 1 aýyldyq aýrýhana men emhana, 2 feldsherlik-akýsherlik pýnkt, 1 aýyldyq klýb, 10 876 dana kitap qory bar kitaphana halyqqa qyzmet kórsetýde. Aýyl ákiminiń esepti jıynynda aýyl turǵyndary Ǵ.Dosynbaev, A.Sadyqov, Á.Do­sanov, A.Álıev, K.Ábseıitov, M.Ba­lapanov, taǵy basqalary suraq qoıyp, óz saýaldaryna Qyzylorda qalasy ákiminiń orynbasary A.Muhımov, aýyldyq okrýg ákimi J.Ábilov jáne sala basshylarynan jaýaptar aldy. Erkin ÁBIL, Qyzylorda.