Keshe tústen keıin “Nur Otan” halyqtyq-demokratııalyq partııasynyń bıýro otyrysy bolyp ótti. Oǵan el Prezıdenti, partııanyń Kóshbasshysy Nursultan Nazarbaev qatysty. Bul otyrysta bıýro múshelerimen qatar, Prezıdent Ákimshiliginiń jaýapty qyzmetkerleri, Úkimet músheleri, oblystardyń jáne Astana men Almaty qalalarynyń ákimderi bas qosty. Onyń kún tártibine Memleket basshysynyń osy kúni halyqqa joldaǵan “Jańa on jyldyq – jańa ekonomıkalyq órleý, Qazaqstannyń jańa múmkindikteri” atty Joldaýyn júzege asyrý jónindegi “Nur Otan” partııasyna júktelgen tapsyrmalardy talqylaý máselesi engizildi.
– Men búgin Parlament otyrysynda halyqqa Joldaý jasadym. Bul – tarıhı Joldaý, – dedi Elbasy óziniń kirispe sózinde. – Bul qujatta bizdiń 2020 jylǵa deıingi damý jolymyz tolyq qamtylǵan.
Biz jańa kezeńniń bastaýynda turmyz. Joldaý bizge el damýynyń aldaǵy onjyldyqtaǵy basym baǵyttaryn aıqyndap berdi. El ekonomıkasynyń jańa órleýi arqyly Qazaqstannyń jańa múmkindikteri ashylady.
Joldaýda daǵdarystan keıingi ekonomıkany daıyndaý tetikteri jan-jaqty qarastyrylǵan. Eldi ındýstrııalandyrý isin jedeldetý arqyly biz jańa bıikke kóterilemiz.
Qujatta áleýmettik ahýaldy jaqsartý máselesi de aıtylǵan. Joldaý arqyly halqymyzdyń bereke-birligi odan ári nyǵaıa túsedi dep senemin.
“Nur Otan” partııasy – Qazaqstannyń eń yqpaldy saıası qozǵaýshy kúshi. Partııanyń saıası bıýrosy elimizde mańyzdy sheshimder qabyldaıtyn eń úlken jıynnyń biri. Sondyqtan, men halyqqa Joldaýdy jarııa etkennen keıin sizderge arnaıy kelip otyrmyn.
Partııanyń Saıası bıýrosynyń keńeıtilgen májilisinde sizdermen Joldaýdy iske asyrýdyń tetikterin taǵy bir pysyqtap, talqylap alaıyq.
Bıýro otyrysynda Premer-Mınıstr Kárim Másimov sóz sóıledi (Úkimet basshysynyń sózi jeke berilip otyr).
Munan keıingi sóz kezegin “Nur Otan” HDP Tóraǵasynyń birinshi orynbasary Nurlan Nyǵmatýlın aldy. Ol óz sózinde elimizdiń aldaǵy 10 jyldaǵy damýyn qamtamasyz etetin, irgeli isterge jol ashatyn bıylǵy Joldaýdyń tarıhı mańyzy da, qoǵamda alatyn orny da erekshe ekendigin atap kórsetti. Sebebi, bul qujatta daǵdarystan keıingi damýdyń naqty joldary men basty baǵyttary belgilendi.
– Uzaq merzimge arnalǵan búgingi Joldaýdyń oıdaǵydaı iske asatynyna tolyq senemiz. О́ıtkeni, bizdiń birligi men yntymaǵy jarasqan halqymyz bar. Nursultan Nazarbaevtaı álemge belgili kóshbasshymyz bar. Elbasynyń tikeleı basshylyǵynyń arqasynda táýelsiz memleket qurý, ásem elorda salý, ulttyq qor jasaqtaý sekildi kúrdeli de mańyzdy ister az jyldyń ishinde júzege asty. Elbasymyz kópetnosty Qazaqstannyń irgesin berik, eńsesin bıik etip, ony beıbitshilik pen tatýlyqtyń úlgili mekenine aınaldyrdy. “Nur Otan” halyqtyq-demokratııalyq partııasynyń el arasynda úlken bedelge ıe bolýy da Elbasy eńbeginiń jemisi, – deı kele, munyń ózi ekinshi jaqtan alǵanda Elbasyna halyqtyń úlken senimin bildiretindigin aıtyp ótti. Sonymen qatar, Memleket basshysynyń bergen tapsyrmalary partııanyń jańa baǵdarlamasynda tolyq eskeriletindigin, árbir nurotandyqtyń Qazaqstannyń jańarýyna belsene qatysatyndyǵyn jetkizdi.
Elbasy osy tusta baǵdarlamanyń basty maqsaty men máni – elimizdi ındýstrııalandyrý ekendigin eske saldy. Munyń salmaǵy birinshi kezekte óńirlerge túsetin bolady. О́ıtkeni, Joldaýdyń ózi jalpy eki baǵyttan turady. Onyń birinshisi – elimizdiń 2020 jylǵa deıingi damýy bolsa, ekinshisi – aýmaqtyq damý máselesi. Demek, aldaǵy ýaqytta el óńirleriniń irgeli damý núktelerin qalyptastyrý qajet. Máselen, ońtústikte adam resýrstary kóbirek shoǵyrlanǵan bolsa, batys ólkesi materıaldyq shıkizat resýrstaryna baı. Osy másele eskerilýi kerek. Osyǵan oraı sóz Indýstrııa jáne saýda mınıstri Áset Isekeshevke berildi.
Mınıstr ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlamasynyń 5 jyl ishinde elimizdiń ishki jalpy ónim kólemin 50 paıyzǵa arttyrýdy kózdeıtindigin aıtyp ótti. Ol úshin eksporttyq áleýetti nyǵaıtý, basymdyq beriletin salalardy damytý, shet elderden tikeleı ınvestısııalar tartý isin jaqsartý maqsaty alǵa qoıylady. Jalpy, 300 joba qarastyrylsa, sonyń 162-si júzege asyrylý ústinde. 146 joba ústimizdegi jyly iske qosylady. Olardyń oryndalýyna tıisti jaýapty toptar belgilengen.
Parlament depýtaty, Azamattyq alıans jetekshileriniń biri Aıgúl Soloveva óz sózinde osyndaı asqaraly mindetterdi belgileý jóninde batyl sheshim qabyldaǵany úshin Elbasyna alǵysyn bildirdi. Joldaýdyń keń tynystylyǵyn, taldaý tereńdiligimen erekshelenetindigin aıtyp, azamattyq sektordyń bul Joldaýǵa óz únin qosatyndyǵyn jetkizdi. Mine, osyndaı tusta elimizge basty qajettilikterdiń biri bedeldi de myǵym kóshbasshy bolyp tabylatyndyǵyn, al ondaı kóshbasshynyń bar ekendigin aıtty.
Shyǵys Qazaqstan oblysynyń ákimi Berdibek Saparbaev Elbasynyń qamqorlyǵynyń nátıjesinde “Jol kartasynyń” ótken jyly sátti júzege asqandyǵyn, osynyń arqasynda elimizde kóptegen mektepter men aýyl joldarynyń, basqa da mádenı-áleýmettik máni bar nysandardyń jóndeýden ótkizilgendigin jetkizdi. Elbasy halyqtyń jaǵdaıyn únemi qamqorlyqpen oılap otyratyndyǵyna, sonyń biri ınflıasııany tejeý jónindegi mindettiń de júzege asqandyǵyna toqtaldy.
– Bizdiń oblysta ındýstrııalyq-ınnovasııalyq baǵytta 30 joba engizilgen. Ony oryndaýǵa barlyq kúsh-jigerimizdi jumsaımyz. Búgingi kúni biz Sizge osynaý daǵdarys tusynda halyq jaǵdaıynyń tómendeýine jol bermegendigimiz úshin sol halyqtyń ózi alǵys bildiretindigin jetkizbekpin. 50-60 jyl boıy jóndeý kórmegen mektepter men joldardyń qaıta jańǵyrǵandyǵy úshin halyq Sizge alǵysyn bildirip jatyr, – dedi ákim Elbasyna qarata.
“Atameken” kásipkerler odaǵy ulttyq palatasynyń basshysy Azat Perýashev ótken jyly júzege asqan “Jol kartasy” baǵdarlamasynyń endi elimizdiń 2020 jylǵa deıingi damý strategııasynyń aıasynda turaqty úrdiske aınalǵandyǵyn kásipkerlerdiń qýanyshpen qabyldaıtyndyǵyn aıtty.
Jıyndy Elbasy qorytyndylady.
– Osy otyrysta aıtylǵan pikirler men eskertpelerdi esepke ala otyryp, Premer-Mınıstrge erteń Úkimet otyrysynda Joldaýdy júzege asyrýdyń Jalpyulttyq josparyn qarap, elimizdiń damýynyń 2020 jylǵa deıingi strategııasyn júzege asyrý sharalaryn bekitýdi tapsyramyn, dedi Elbasy óz sózinde.
Onjyldyqqa alǵa qoıylǵan tapsyrmany tıimdi júzege asyrý úshin kezektilikti, naqty baǵyttar men aralyq kórsetkishterdi aıqyndaý qajet. Osyǵan oraı barlyq baǵdarlamalyq qujattar men normatıvtik aktilerdi birizdendirý kerek. Árbir mınıstrliktiń, agenttiktiń, árbir ákimdiktiń, ulttyq holdıngter men kompanııalardyń sáıkes jobalary bolǵany jón.
Bútindeı alǵanda Úkimet barlyq júzege asyrylatyn jobalardy úılestire otyryp, jaǵymdy makroekonomıkalyq ahýaldy qamtamasyz etýi, júıelilik máselelerdi sheshýi tıis. Bul rette qajetti zań jobalaryn qabyldaý men qamtamasyz etýge basymdyqtar berilgeni durys.
Sóıtip, Úkimet 2020 jylǵa deıingi strategııalyq jospardy júzege asyrý jóninde biryńǵaı basqarý ortalyǵyna (shtabyna) aınalýy tıis.
Elbasy ákimdikterge de tıisti tapsyrmalar berdi. Olar óz kezeginde strategııany júzege asyrýdyń óńirlik ortalyqtaryn basqarýy kerek. Osyǵan oraı árbir óńir, qala men aýdan boıynsha strategııany júzege asyrýdyń naqty josparlaryn ázirlep, bekitý mindeti alǵa qoıylady.
Endigi kezekte ákimderdiń jumys kórsetkishterin baǵalaýda eńbek ónimdiliginiń artýy men tartylatyn tikeleı ınvestısııalardyń kólemi, shıkizattyń emes, eksport kóleminiń artýy men ınnovasııalyq belsendi kásiporyndar úlesiniń kóbeıýi, joǵary ónimdi jańa jumys oryndary sanynyń artýy esepke alynatyn bolady.
Elbasy osylaı deı kele, “Nur Otan” partııasy aldynda turǵan Joldaýǵa qatysty qazirgi tańdaǵy basty mindetterdi aıqyndady.
Birinshi mindet – Joldaý men 2020 strategııasy jónindegi aqparattyq-nasıhattyq jumystardy basqarý, Joldaýdyń negizgi basymdyqtaryn árbir qazaqstandyqqa jetkizý.
Ekinshi. Strategııany júzege asyrý jolynda halyqtyń barlyq toptaryn jumyldyrý. О́ıtkeni, jalpy tabys – bul árbir azamattyń ortaq iske qosatyn úlesi.
Úshinshi. Barlyq saıası partııalarmen, úkimettik emes uıymdarmen, buqaralyq aqparat quraldarymen birlese otyryp, jumys júrgizýdiń, qoǵamdy ortaq maqsatqa jumyldyrýdyń joldaryn qarastyrý kerek. Elimiz damýynyń tıimdi joldaryn birlesip izdestirý men ulttyq birlik – bul ortaq tabystyń kepili.
Tórtinshi. Parlamentte strategııany damý turǵysyndaǵy mańyzdy zań jobalaryn qaraýdy belsendi etý jóninde atqaratyn isterdi, ásirese, oǵan tapsyrylatyn qujattardyń sapaly bolý máselesin oılastyratyn ýaqyt keldi.
Besinshi. Parlamenttegi “Nur Otan” fraksııasymen, máslıhat depýtattarymen birlese otyryp, bólingen qarjylardyń jumsalýyna, berilgen tapsyrmalardyń oryndalýyna partııalyq baqylaýdy jolǵa qoıý kerek.
Altynshy. Partııanyń bastaýysh uıymdaryndaǵy jumys tıimdiligin arttyrý kerek. Partııa elimizdegi, ár óńirdegi jumystardyń barysy týraly shynaıy aqparattyń kózine aınalýy tıis.
Jetinshi. “Jas Otan” jastar qanatymen jumysty kúsheıtý kerek. Memlekettik qyzmetke jáne sharýashylyq jumystardyń basshylyǵyna joǵarylatý úshin olardyń arasynda neǵurlym belsendi múshelerden partııanyń áreket ústindegi rezervin qalyptastyrǵan jón.
Elbasy osylaı deı kele, qoıylyp otyrǵan tapsyrmalardyń mańyzdylyǵyn eskere otyryp, partııanyń aldyna aldaǵy on jyldyqqa arnalǵan jańa baǵdarlamasy qajet bolatynyn eskertti.
– Bizdiń baǵdarymyz belgili. Aldymyzǵa onjyldyq damýdyń baǵdarlamasy men onyń naqty baǵyttary qoıylǵan.
Osyǵan baılanysty biz qaı istiń qashan, qaı jerde jáne qalaı atqarylatynyn tolyq bilemiz.
Eń bastysy, biz atqaratyn árbir shara qarjylaı qamtamasyz etiledi.
Sondyqtan, endi bizdiń bar kúsh-jigerimiz osy baǵdarlamany júzege asyrýǵa baǵyttalýy kerek.
Bul iste “Nur Otan” partııasy asa belsendilik tanytýy qajet. Elimizdiń jetekshi saıası partııasy búkil partııa múshelerin jumyldyryp, Joldaýdyń máni men mańyzyn qoǵamǵa jetkizýi tıis. Halyqqa túsindirý isine jergilikti máslıhattardy da keńinen tartqan jón. Sonymen qatar partııa Joldaýdyń oryndalý barysyn da qadaǵalap, ony qatań baqylaýǵa alýy tıis.
Osy mindetterdi júzege asyrýda sizderge tabys tileımin, dep aıaqtady Elbasy óziniń sózin.
Suńǵat ÁLIPBAI.
QAZAQSTAN – 2020. BOLAShAQQA BIRGE BARAMYZ
Kárim MÁSIMOV, Qazaqstan Respýblıkasynyń Premer-Mınıstri.
Elbasynyń Qazaqstan halqyna óziniń jyl saıynǵy Joldaýyn arnaıtyn kún árqashan da elimizdiń qoǵamdyq ómirinde basty oqıǵa bolyp tabylady. Bul – jańa kezeń bastaýy. Bul – jańa josparlar. Bul – jańa mindetter. Bul – jańa úmitter. Bul – jańa jetistikterge umtylys.
Búgingi Joldaýdyń mańyzy erekshe. Olaı deıtinimiz, Elbasymyz bizge jahandyq ekonomıkalyq jáne saıası yqpaldardyń qaıta bólisi men tarıhı kezeńder almasýynyń kúrdeli bir sátinde Qazaqstannyń 10 jyldyq damý baǵdarlamasyn usyndy.
Ol bizge ekonomıkalyq jáne órkenıettik qıyndyqtarǵa tótep beretin, naqty qadammen alǵa aparatyn baǵytty belgilep berdi.
Tek údemeli ındýstrııalandyrý men ınnovasııa, eńbek ónimdiliginiń eselene ósýi ǵana Qazaqstannyń daǵdarystan keıingi jańa álemde utymdy ári berik pozısııany ıemdenýge múmkindik beretinin Elbasymyz dáleldi túrde aıqyndap berdi.
Bul – jeńis strategııasy!
Barshamyzdyń Elbasy Joldaýynyń áserinde otyrǵanymyz haq. Joldaýdaǵy árbir sóılem men ondaǵy árbir tapsyrmany Úkimet pen “Nur Otan” partııasy basshylyqqa ala otyryp, júzege asyrady. О́ıtkeni, prezıdenttik 2020 baǵdarlamasy – bul bolashaq Qazaqstan.
Bizdiń ortaq keleshegimiz – qýatty memleket, ornyqty jáne damyǵan ekonomıka, molshylyq, saıası turaqtylyq pen kelisim.
Jahandyq ekonomıkalyq daǵdarys ákelgen qaterler men syn-tegeýrinder el ekonomıkasyn reformalaýdy, ulttyq qaýipsizdikti jáne memlekettiń turaqtylyǵyn nyǵaıtý jolyndaǵy jedel sharalardy talap etti. Dál osy sharalardy bizge búgin Elbasymyz da usyndy.
Búgingi Joldaýdan árbir qazaqstandyq tek ózine ǵana baǵyshtalǵan ákelik qoldaý men qamqorlyq sózderdi estidi dep oılaımyn.
Árbir qazaqstandyq eldiń daǵdarystan keıin nátıjeli qalpyna keletinine jáne óziniń jeke ál-aýqaty men ıgiliginiń ósetinine senimdi, óıtkeni, bizdiń Prezıdentimiz – sóz ben istiń birliginiń adamy.
Sondyqtan biz búgin el ekonomıkasy úshin óte qıyn jaǵdaıdyń ózine qarmastan, “Daǵdaryspen kúres strategııasynyń”, “Jol kartasynyń”, “100 mektep, 100 aýrýhana” baǵdarlamalarynyń naqty nátıjelerin kórip otyrmyz.
Munyń ózi Prezıdenttiń árdaıym halyqpen birge ekenin, halyqqa jáne árbirimizge degen úlken qamqorlyǵyn kórsetedi.
Búgingi Joldaý – Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń búkil halyqtyń, árbir otbasynyń, árbir adamnyń ál-aýqatyn odan ári kóterýge baǵyttalǵan sarabdal jospary.
Qazirgi tańda Qazaqstan senimdi nyq qadammen, eleýli damý áleýetimen jańa onjyldyqqa, jańa bolashaqqa bet aldy.
Bul – qazaqstandyq kóshbasshylyqqa qadam basý.
Táýelsizdik alǵan 18 jyldyń ishinde elimiz ekonomıka men memlekettik qurylysta álem tańǵalatyndaı nátıjelerge qol jetkizdi.
Tabysty barystyń qýatty serpilisimen salystyra otyryp, búkil álem “qazaqstandyq ǵajaıyp” týraly tamsana aıta bastady.
Elimizdiń Tuńǵysh Prezıdenti – Nursultan Ábishuly Nazarbaevsyz osynaý “qazaqstandyq ǵajaıypqa” qol jetkizý múmkin emestigin moıyndaý qajet.
Bizdiń Elbasymyz tarıhı qysqa merzim ishinde kúrdeli ekonomıkalyq jáne ishki saıası jaǵdaıda qıraǵan ımperııa synyqtarynan qazaq halqynyń ǵasyrlar boıǵy armanyn júzege asyryp, táýelsiz ári qýatty memleket qurdy.
Ol óziniń aınalasyna Qazaqstan halqyn biriktire otyryp, onyń erkin demokratııalyq elderdegideı gúldengen bolashaqqa degen senimin arttyrdy.
Ol álemde “Nazarbaev modeli” retinde tanymal biregeı áleýmettik-ekonomıkalyq model quryp, júzege asyrdy. Mine, dál osy model Qazaqstannyń údemeli damýynyń lokomotıvi boldy.
“Nazarbaev modeliniń” arqasynda Qazaqstan álemdik daǵdarystyń soqqysyna tótep berip qana qoımaı, ekonomıkalyq ósýdi saqtap qalǵan álemdegi az ǵana memleketterdiń qatarynda.
Jahandyq jáne óńirlik geosaıası syn-tegeýrindermen birge júretin qarjy-ekonomıkalyq daǵdarys álemde qaıta qurý úderisin iske qosty. Bul qaterler men syn-tegeýrinder elimizdiń ekonomıkasyn reformalaýǵa, memlekettiń ulttyq qaýipsizdigi men turaqtylyǵyn nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan jedel ári sheshýshi sharalardy talap etedi. Búgingi tańda búkil álem damýdyń jańa basymdyqtary men maqsattaryn izdeý ústinde. О́zgerip otyrǵan álemmen birge Qazaqstan da ózgeretin bolady. Eń bastysy, biz buǵan daıynbyz. Álemniń búkil eli tózimdilikke synalyp jatqan ýaqytta, al álemdik qoǵamdastyq jańa jahandyq problemalardy sheshý aldynda turǵan kezde kóshbasshylary ishki saıası turaqtylyqty saqtap, tıimdi ekonomıkalyq sheshim taba alǵan, álemdik derjavalardyń jahandyq básekelestiginde óz halqynyń múddesin qorǵaı bilgen elder ǵana daǵdarystan qýatty bolyp shyǵady.
Álem tarıhı paradoksty baıqaýda – jahandaný kezeńinde memleket damýynda kórnekti kóshbasshynyń róli turaqty ósedi. Jáne ulttyq kóshbasshynyń bolýy kóbinese memlekettiń tabysty bolýynyń sheshýshi shartyna aınalady.
Bizde mundaı kóshbasshymyz bar, olaı bolsa, bizdiń bolashaǵymyz aıqyn.
Jas táýelsiz memleketimizdiń jańa tarıhy Tuńǵysh Prezıdentimizben tyǵyz baılanysty. Kópetnosty Qazaqstan halqy eldiń barlyq jeńisteri men jetistikterine Nursultan Nazarbaevtyń arqasynda jetkenin biraýyzdan moıyndaıdy ári óz Prezıdentine kámil senedi.
Ekonomıkamyz turalap qalǵan eń qıyn ýaqytta da Nursultan Ábishuly kúrdeli mindetterdi qolyna alyp, halyqqa bergen ýádesin árdaıym oryndap keledi.
Sózderi men isinde eshqashan alshaqtyq bolǵan emes.
Halyqtyń muń-muqtajyn túsinip, el basqarýda oǵan sengen adamdarǵa árdaıym qamqorlyqpen qaraıdy.
Árbir prezıdenttik saılaý Qazaqstan halqynyń óz kóshbasshysyna degen joǵarǵy seniminiń aıqyn aıǵaǵy boldy. Sebebi, bizdiń árbir qol jetkizgen tabysymyz, ál-aýqatymyzdyń artýy men kórkeıý jolyndaǵy árbir qadamymyz – bul bizdiń Prezıdentimizdiń kemeńger saıasatynyń, qajymas eńbegi men halyq múddesine berilgendiginiń nátıjesi.
Ult pen Kóshbasshynyń mundaı birligi – tarıh betterinde áli talaı bedeldi oryn alatyny sózsiz.
Búgingi Joldaý jetistigimizdi saqtap, ony odan ári nyǵaıtýǵa, keleshek urpaqqa uly ári qýatty memleket qaldyrýǵa múmkindigimizdiń bar ekenin taǵy da dáleldep berdi.
Bul – asa úlken mindet. Bul mindetti tek Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń sheshe alatyndyǵyn bilemin.