Turaqtylyq pen órleýdiń 30 jyly

Qazaqstan Táýelsizdiginiń 30 jyl­dy­ǵyn merekeleýge arnal­ǵan baǵdarla­madaǵy negizgi is-sha­ralardyń biri sa­nalǵan bul konferensııaǵa tanymal halyq­aralyq saıasatkerler, memleket jáne qoǵam qaıratkerleri, mem­lekettik organdardyń basshylary, Elbasymen qyz­mettes bolǵan saıasatkerler qa­tysty.

Konferensııa aıasynda ótken «Táýel­sizdiktiń baǵdary men belesteri» plenarlyq otyry­synda Májilis Tóraǵasy Nur­lan Nyǵmatýlın quttyqtaý sóz sóıledi. Palata Spıkeri Elba­sy­nyń 30 jyl ishinde ekonomıka­sy myqty, qoǵamy turaqty, hal­qy tatý, mártebesi bıik, táýelsiz Qa­zaq­stannyń irgetasyn qala­ǵanyn, búginde ony odan ári ny­ǵaıtý isin Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev ta­bysty júzege asyryp jat­qanyn atap ótti. «Táýelsizdik kóp el­der úshin asqaq arman. Bizdiń babalary­myz ǵasyrlar boıy ańsaǵan osy armanynyń oryndalǵanyna bıyl 30 jyl tolyp otyr. Osy 30 jyl­dyń árbir belesi biz úshin qaıta­lanbas tarıh. Al tarıhty ár­qashan da uly tulǵalar jasaı­tyny belgili. Tek uly tulǵa­lar ǵana jańa mem­leketti qa­lyptastyryp, onyń órkenıetin qamta­masyz etetin úlken qadamdar ja­saıdy.

Mundaı tulǵalar ýaqyt ótken sa­ıyn bıiktep, tek bir ulttyń ǵana emes, búkil álemniń dana, kóregen saıasatkerine aınalady. Dál osyndaı uly tulǵa ol Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy Nursultan Ábishuly Nazarbaev.

Búginde qazaqstandyqtar egemen eli­miz­diń keń baıtaq dalasy ǵana emes, sony­men birge Nursultan Ábishulyndaı teńdessiz danasy bar ekenin maqtanyshpen aıtady. Qazirde Elbasy jáne Táýelsizdik degen sózder qatar aıtylyp, bir uǵymǵa aınaldy.

Barshańyz jaqsy bilesizder, Táýelsiz­diktiń alǵashqy jyldary bárimizge ońaı bolǵan joq. 70 jyl boıy bılik júrgizgen Keńes Odaǵy taraǵannan keıin bizdiń halqymyzdyń jaǵdaıy óte aýyr boldy. Sol kezde barlyq óndiris jáne zaýyt, fabrıkalar toqtap, kolhoz, sovhozdar tarap, myńdaǵan azamat jumyssyz qaldy», dedi N.Nyǵmatýlın. Palata Spıkeri birneshe aı boıy eńbekaqy, stıpendııa jáne basqa da tólemder berilmegen kezder bolǵanyn eske aldy. Osy kezeńge kóz júgirtken Má­jilis Tór­aǵasy ekonomıkalyq daǵda­rys or­na­ǵa­nyn atap ótti. Osyndaı aýyr kezeńde táýe­­kel etip, el taǵdyryn qolyna alǵan El­ba­sy eliniń senimin erlik­pen, abyroımen aq­ta­ǵanyn jetkizdi.  «Qazaq­stannyń 30 jyl­­dyq damý jolynda halqy­myzdyń rý­hy kóterildi. Elimizdiń eńsesi bıiktedi. Da­la­­myz da, qalamyz da, ómir sapasy da za­man talabyna saı jańǵy­ryp, jańa ómir­ge qadam bastyq. Jańa memleket, jańa ekonomıka, jańa qoǵam qurdyq. Tarıh­pen al­ǵan­da az ǵana ýaqyt 30 jyl ishinde da­my­­ǵan elderdiń qataryna
kirdik. 

Bul týraly Tuńǵysh Prezıdenti­miz «Táýelsizdik taǵ­ylymy» maqala­syn­da aıtqandaı, biz erek­she­likteri­miz ben múmkindikterimizdi eskerip, «Qazaqstan-2030» strategııasyn merzi­minen buryn oryndap, odan keıin «Qazaq­stan-2050» baǵdarlamasyn jasa­dyq. Osy stra­tegııalyq is-josparlary­myz biz­diń eli­mizdi úlken nátıjelerge jetkizdi. Ony álemdik saıasatkerler men sarapshylar moıyndap otyr», dedi Májilis Tóraǵasy.

N.Nyǵmatýlınniń aıtýynsha, búginde Táýel­siz Qazaqstan – óziniń myńda­ǵan sha­qy­rym shekarasyn bekitken, dúnıe júzine taraǵan qandastaryn bir shańy­raqtyń astyna jınaǵan, kóp ult ókil­derin ortaq Otanǵa biriktirgen, búkil álemge qajetti halyqaralyq máse­lelerge bastamashy bolǵan tanymal, bedel­di memleket. Oǵan Eýropalyq qaýip­sizdik jáne ynty­maqtastyq uıymyna tóraǵalyq etkeni, Ortalyq Azııa el­deriniń ishinde alǵashqy bolyp BUU Qaýip­sizdik Keńesine turaqty emes múshe bolǵany dálel. «Búkil álemge áıgili EKSPO kórmesin uıymdastyrdyq. Bul kórme Elbasynyń eren erligimen, parasatty sheshimimen, jasampaz ıdeıasymen dúnıege kelgen astanamyz Nur-Sultan qalasynda ótti. Qazir elordamyz dúnıe júzi el­deri­niń arasynda dinara­lyq jáne ult­ara­lyq tatýlyq uǵymynyń saıası dıalog ala­ńyna aınaldy», dedi Nurlan Nyǵmatýlın.

Palata Spıkeri qazirgi tańda

Nur-Sultan qalasy Táýelsizdigimizdiń máń­gilik ir­getasy, Shyǵys pen Batys­ty baı­­­la­nys­ty­ratyn Eýrazııa órke­nıeti­niń Altyn Ordasy ekenine, Elbasy­­nyń taǵy bir tarıhı sheshiminiń arqa­­syn­da ashylǵan jańa Túrkistan obly­sy – Eýropa men Azııany qosatyn búkil Túrki áleminiń rýhanı ortalyǵy dep atan­ǵanyna nazar aýdardy. «Biz tilimiz­di, dinimizdi, tarıhymyzdy saqtaı otyryp, uly maqsatty alǵa qoıǵan jáne soǵan jetken, óziniń qazaqstandyq joly qalyptasqan berekeli elmiz. Bul joldy árbir azamat «Nursultannyń nurly joly» dep maqtaıdy jáne qurmetteıdi. Sebebi Elbasymyz Nursultan Ábishuly Nazarbaev 30 jyldyń ishinde ekonomıkasy myqty, qoǵamy turaqty, halqy tatý, már­tebesi bıik, táýelsiz Qazaqstannyń ir­ge­tasyn qalady. Bul irgetasty odan ári nyǵaıtý úshin Memleket basshysy Qasym-Jomart Kemeluly Toqaev saıası, áleýmettik, ekonomıkalyq reformalar­dy qolǵa alyp, naqty strategııalyq mindetter qoıdy. Bir el bolyp, bir halyq bolyp osy alǵa qoıǵan maqsattarymyzǵa abyroımen jetemiz dep senemiz. Qazirdiń ózinde Pre­zı­dentimiz eń aldymen, áleý­mettik qol­daý­larǵa jáne daǵdarysqa qarsy sharalarǵa erek­she nazar aýdaryp, elimizdegi basqa da barlyq sala boıynsha naqty qadam­dar jasaýda. Osynyń bári abyroıy asqaq, bedeli zor memleketimizdi odan ári kór­keıtip, jarqyn bolashaqqa, kemel keleshekke jetkizetini sózsiz», dedi N.Nyǵmatýlın.

Budan keıin Reseı Federasııasy Fede­raldyq Jınalysy Memlekettik Dýma­sy tóraǵasynyń birinshi orynbasary Aleksandr Jýkov sóz sóılep, N.Nazar­baev­tyń Reseı Federasııasymen kópjaqty dostyq baılanystar men strategııalyq seriktestikti nyǵaıtýdaǵy róli men mańyz­dylyǵyna egjeı-tegjeıli toqtaldy. «30 jyl – salmaqty beles. Júrip ótken joldy qaıta bir salmaqtap, qorytyndy shyǵaratyn kezeń. Reseı Federasııasy Qazaqstan aýmaǵynda jańa memlekettiń qalaı qurylyp jatqanyn baqylap otyrdy. Halyqtyń birligi men uıymshyldyǵynyń arqasynda, el basshylyǵynyń danaly­ǵy men kóregendeginiń arqasynda tarı­hı ólshemdegi qysqa merzim ishin­de Qazaqstan egemendigi men táýelsiz­digin alyp, áleýmet­tik-saıası turaqty­lyq­qa qol jetkize aldy. Ekonomıkasyn turaq­tandyryp qana qoımaı, halyq­aralyq qoǵamdastyqtyń bedeldi, qurmetti múshesine aınaldy. Biz qazaqstandyq dostarymyzdyń jetis­tikterin qýanysh­pen qabyldaımyz. Qazaq­stanmen odaq­tas qatynasymyzdy nyǵaıtý jáne damytý, strategııalyq áriptestik pen ınte­grasııalyq baılanysty tereńdetý baǵytyn berik ustanamyz. Nur-Sultan­nyń da osy baǵytpen jyljyp kele jat­qanyn kórip otyrmyz», dedi A.Jýkov.

Sonymen qatar Reseıden kelgen meıman qazaqstandyq taraptyń jetistik­terin quptaı­tynyn atap ótti. «Seksenin­shi jyl­dar­dyń sońynda, toqsanynshy jyldardyń basynda burynǵy KSRO quramyndaǵy elderdiń báriniń ekonomıkasy tyǵyryqqa tirelip, baılanys­tar túgel kúıregen edi. Nazarbaevtyń beıbitshilikti tý etken jáne qorshaǵan ortany qorǵaýǵa baǵyttalǵan birqatar bastamasy Qazaqstanǵa halyq­ara­lyq arenada joǵary bedel ákeldi. Bú­ginde tolyq senimmen aıtýǵa bolady, Qazaq­stannyń memlekettiligi ornyqty. Biz Qazaqstan basshylyǵy kópvektorly syrtqy saıasat ustanatynyn kórip otyrmyz. Beıbitshilik pen kelisimdi saqtaýǵa baǵyttalǵan saıasatynyń arqasynda álemdik qoǵamdastyqtyń tolyqqandy, bastamashyl múshesine aınaldy», dedi A.Jýkov.

Budan keıin BUU burynǵy Bas hatshysy Pan Gı Mýn beınebaılanys arqyly Qazaqstan Táýelsizdiginiń 30 jyldyǵymen shyn júrekten quttyqtady. «Qazaqstan men Ortalyq Azııa aımaǵy­nyń dosy retin­de Qazaqstannyń sońǵy 30 jylda qan­sha­lyqty alǵa basqany jóninde oı júgir­tý men úshin kóńil súısinterlik jaıt. Bar­shańyzǵa belgili, óz elimniń otarshyldyqtan soǵysqa, al demokratııa úshin kúresten eko­nomıkalyq ósý men turaqtylyqqa qa­laı jetkeniniń kýásimin. Kedeıshilikti, soǵys­ty, ósý men ornyqtylyqty óz kózimmen kórgen men úshin Qazaqstannyń tabysty ósýge, turaqtylyqqa jáne aımaqtaǵy kósh­basshy bolýǵa aparatyn óz joly men traektorııasynyń kýási bolý zor maqtanysh», dedi Pan Gı Mýn.

Sondaı-aq BUU burynǵy Bas hatshysy Pan Gı Mýn Qazaqstannyń damýyna Tuńǵysh Prezıdent N.Nazarbaevtyń sińir­gen eńbegi mol ekenin atap ótti. «Qazaq­stan basshylyǵy «Qyrǵı-qabaq soǵystyń» burynǵy oshaǵyn úmit­tiń, halyqaralyq yntymaqtastyq pen ıadrolyq qarýdan azat aýmaqtyń sımvolyna aınaldyrdy. Qazaqstannyń táýelsizdigin alǵash moıyndaǵan el­der­diń biri Koreıa men Qazaqstan ara­syndaǵy tyǵyz ekijaqty qarym-qat­ynastar týraly árqashan erekshe yqy­laspen oılaımyn. Qazaqstannyń aı­maqtyq kóshbasshy retinde órkendeýi jal­ǵasyp otyrǵandyqtan, aımaqtyq tu­raq­tylyqty saqtaýǵa, Koreıamen qarym-qaty­nasyn nyǵaıtýǵa jáne 2030 jyl­ǵa deıingi ornyqty damýǵa baǵyttalǵan bar­­lyq ıgi umtylystarynda Qazaqtan­nyń ta­bys­qa jetýine tilektespin. Qazaq­stan halqy­na zor densaýlyq pen tabys tileımin. Al­daǵy 30 jyl ishinde jáne odan keıingi kezeń­de órkendeı berińiz­der», dedi Pan Gı Mýn.

Jıynda sóz sóılegen Konstıtý­sııalyq Keńes tóraǵasy Qaırat Mámı Táýelsiz Qazaq­stannyń memlekettiliginiń qalyp­tasýy jaǵdaıyndaǵy quqyqtyq júıeniń damýynyń negizgi kezeńderi týraly aıtyp berdi. Onyń aıtýynsha, Qazaqstannyń quqyqtyq júıesi qalyptasýynyń bas­tapqy kezeńinde is júzinde quqyqtyq vakýým jaǵdaıyn­da bolǵan. Shyndyq­tyń jańa tarıhy óziniń ulttyq quqyǵyn qalyp­tastyrý qajettiligi týraly má­seleni barynsha ótkir qoıdy. Reformalar halyqara­lyq quqyq normalaryn eskere otyryp, Qazaqstanda ulttyq quqyq­tyq júıeniń negizin qalaý­ǵa kómektesti. Sondaı-aq Q.Mámı Qasym-Jomart Toqaevtyń bastamalaryna, atap aıt­qanda, saıası reformalarǵa toqtaldy.

Túrkııanyń eks-prezıdenti Abdýlla Gúl halyqaralyq ǵylymı-praktıkalyq kon­fe­rensııaǵa qatysýshylarǵa jol­daǵan beıne sáleminde 30 jylda Qazaq­stan Azııa­daǵy jarqyraǵan juldyz sekildi ekonomıkalyq turaqtylyq pen qaýip­sizdiktiń ortalyǵyna aınalǵa­nyn atap ótti. «Qazaqstannyń Tuń­ǵysh Prezıdenti, meniń qymbatty dosym, baýyrym Nur­sultan Nazarbaevty táýel­sizdik mereı­toıymen quttyqtaı­myn. Oǵan densaýlyq, amandyq tileımin. Onyń qazaq halqyna ǵana emes, búkil túrki álemine sińirgen eńbe­gi úshin alǵysymdy bildirgim kele­di. Qazaqstan Táýelsizdiginiń 30 jyldyq mereı­toıy kezinde onyń qyzmeti jal­pyǵa bir­deı moıyndaýǵa laıyq. Qazaq­stan Azııa­daǵy jarqyraǵan juldyz sekil­di eko­nomıkalyq turaqtylyq pen qaýip­sizdiktiń ortalyǵyna aınaldy. Son­daı-aq halyqaralyq qaýymdastyq orta­­synda sizder qaýipsiz el retinde tanyl­­dy­ńyz­dar. Osy jetistikterdiń kósh­bas­shy­syna, Nursultan Nazarbaevqa densaý­lyq pen amandyq tileımin. Osy múmkin­dikti paı­dalana otyryp, qurmeti Prezı­dent Qasym-Jomart Toqaevqa jáne qazaq hal­qyna tabys tileımin», dedi saıasatker.

Premer-Mınıstrdiń orynbasary Eraly Toǵjanov Qazaqstannyń táýelsizdik jyldaryndaǵy áserli jetis­tikterin baıandap berdi. «10 jel­toqsan Qazaqstannyń Tuń­ǵysh Prezıdenti Nursultan Ábish­uly­nyń tikeleı halyq saılaýy arqyly bılikke kelip, ant bergen kúnimen sáıkes kelip otyr. Sonymen qatar 10 jeltoqsan búgingi Qazaq KSR-niń Qazaqstan Respýblıkasy bolyp ózgergen kúnimen sáıkes kelip tur», dedi Eraly Toǵjanov.

Premer-Mınıstrdiń orynbasary Qazaq­­stannyń búginde ekonomıkasy my­ǵym, bolashaǵy jarqyn elge aınalǵany­na ekpin berdi. «30 jyl buryn Qazaqstan áleý­mettik-ekonomıkalyq turǵyda álsiregen memleket edi. О́mir sapasy boıynsha biz burynǵy odaqtas elderdiń arasynda 13 orynda turdyq. KSRO qulaǵannan keıin burynǵy odaq­tastar arasyndaǵy ekono­mıkalyq baı­lanystyń úzilýi shuǵyl gıpe­rın­flıa­sııaǵa, turaqty bıýdjet tapshy­ly­ǵyna, halyq tabysynyń shapshań tómen­deýine, jappaı jumyssyzdyqtyń ósýine ákep soqtyrdy. Inflıasııa 3000 paıyzǵa jetken kezderi boldy. Osyndaı kúrdeli kezeńde Ult kóshbasshysy eldiń damýy­na negiz bolǵan «Áýeli ekonomıka, sodan keıin saıasat» deıtin strategııany qa­byld­ady. Tuńǵysh Prezıdenttiń jeke bas­shy­lyǵymen qysqa merzimde naryq­tyq eko­nomıkaǵa jol ashqan irgeli zań­namalyq baza qurylyp, jańa fıskal­dyq jáne bank júıesi engizildi», dedi Eraly Toǵjanov.

Budan keıin Úkimet basshysynyń oryn­­­basary Táýelsizdik jyldarynda qol jet­­kizgen tabystardyń biri retinde ult­tyq valıýta – teńgeniń aınalymǵa shyq­qa­­nyn, jańa saýda-ekonomıkalyq baı­lanys ornatý boıynsha sharalar qabyl­dan­ǵanyn jetkizdi. «Naryq sharttaryna kásiporyndardy ǵana emes, halyqty da ıkemdeý kerek edi. Bul múm­kin boldy. Otan­dyq bıznestiń damý jaǵ­daıy túbegeıli ózgerdi. Jumys istep turǵan shaǵyn jáne orta bıznestiń sany 2005 jylǵy 500 myńnan 2021 jyly 1,4 mıllıonǵa deıin artty. Nátıjesinde, 30 jyl ishinde ishki jalpy ónim kólemi dollar ekvıvalentinde 17 ese ósti. Osy sharalardyń bári eldiń uzaq merzimdi áleýmettik-ekonomıkalyq damýy men saıa­sı turaqtylyǵyna negiz boldy. Halyq­tyń tabysy 10 ese artyp, ju­mys­syzdyq deńgeıi 12,8 paıyzdan 4,9 pa­ıyzǵa deıin azaıdy. 20 jyldyń ishin­de halyqtyń sany 4 mln adamǵa kóbeıdi. Búgin eldegi ómir súrý uzaqtyǵy 71-ge de­ıin ulǵaıdy. El táýelsizdiginiń basy­nan beri 1,5 mln azamat turǵyn úı jaǵ­daıyn jaq­sartty. 5 myńnan astam jańa áleý­met­tik nysan salyndy. Sonyń arqa­synda bala­lar­dy mektepke deıingi bilim berýmen qamtý úlesi 99 paıyzǵa deıin jetti», dedi E.Toǵjanov.

Jıynda EQYU-nyń burynǵy bas hatshysy, BUU Bas hatshysynyń Lıvııa jónindegi arnaıy ókili Iаn Kýbısh Táýelsiz Qazaqstannyń halyqara­lyq arenadaǵy jetistikteri Nursultan Nazarbaevtyń bedeli men jeke qasıet­terine tikeleı qatysty ekenin aıtty. «Qazaqstannyń táýelsizdik alǵan alǵash­qy sátterinen bastap alǵa bas­qan joly pragmatızm­men jáne bar­lyq sheshimderdiń evolıý­sııa­lyq sıpaty­men erekshelendi. Osy­nyń barly­ǵy qoǵamnyń negizgi jalpy­ulttyq qun­dylyqtary – ulttyq birlik, beıbitshi­lik pen kelisim, joǵary rýhanııatpen zaıyrlyq, ashyq dıalog ıdeologııasy, toleranttylyq, eldegi etnostyq, mádenı jáne dinı ártúrlilikti ózara túsinistik pen qurmetteý negizinde berik ornyqty», dedi Iаn Kýbısh.

Spıker Qazaqstannyń ıadrolyq qarý­syzdaný jáne taratpaý salasyndaǵy óńirlik jáne jahandyq kóshbasshylyǵy­na rızashylyǵyn bildirdi. Sondaı-aq Qazaqstannyń 2010 jyly EQYU-ǵa tabysty tóraǵalyq etýin, 2017-2018 jyldary BUU Qaýipsizdik Keńesine turaqty emes múshe bolýyn jarqyn jetistik retinde atap ótti.

Prezıdent Ákimshiligi Basshysynyń birinshi orynbasary Dáýren Abaev óz sózinde úzdiksiz damýdyń úsh onjyldy­ǵynyń basty qorytyndysy memleket qurýdaǵy jetistik bolyp tabylatynyn erekshe atap ótti. «Babalarymyz bórili baıraq astynda birikken tusta Baıkal­dan Balqanǵa deıingi alyp aýmaqty erkin jaılady. Arǵy tegimiz saq, ǵun taıpalary Eýrazııa tósinde qýatty memleket quryp, tutas adamzat damýyna eleýli áser etti. Halqymyz orta ǵasyr­lyq asa qýatty ımperııa – Ulyq ulys­tyń ózegin qurady. Keıinnen osy jasam­pazdyq dástúrin jalǵastyryp, Qazaq handyǵynyń shańy­raǵyn kóterdi. At tuıaǵyn tozdyryp, atan belin taldyryp júrip, urpaǵyna búgingi ulan-baı­taq jerimizdi mura etti. Al tatýlyqtyń týy qısaıǵanda azat­­tyq ýystan shyǵyp ketti. Ásirese, jıyr­­masynshy ǵasyr­dyń synaǵy qazaq úshin óte aýyr boldy. Bar-joǵy jarty ǵasyrdyń ishinde bir­neshe alapat qasiret, saıası qýǵyn-súrgin, dúnıejúzilik soǵystardy bastan keshirý jurtymyzdy eseńgiretip tastaǵany jasyryn emes. Osyndaı zobalań kezinde tilimiz ben salt-dástúrimizge súıenip, ult retinde saqtalyp qaldyq. Tól qun­dy­lyqtarymyzǵa taban tirep, qaıta eńse tiktedik, egemendikke qol jetkizdik. Degenmen bostandyqtyń synaǵy bodan­dyqtan kóp bolmasa, az emes», dedi Prezıdent Ákimshiligi Basshysynyń birinshi orynbasary.

D.Abaev Táýelsizdikti endi alǵan tusta Altaıdan Kaspııge deıingi alyp aýmaǵymyz bolǵanymen, shekaramyz shegendelmegenine nazar aýdardy. Jeri­mizdiń asty-ústi baılyqqa toly bol­ǵany­men, ony ózimiz ıgermegenimizdi atap ótti. Múmkindikterge qaramastan qo­ǵam­­daǵy sheshilmegen túıindi túıt­kil­der odan da kóp bolǵanyna ekpin berdi. Osy oraıda, azattyqtyń tańy atqanda el tizginin Nursultan Nazarbaev sııaqty kóregen saıasatkerdiń ustaýyn qazaqtyń baǵyna balady. «Elbasynyń parasattylyqqa negizdelgen strategııa­sy kúrdeli kezeńderdi artqa tastap, Qazaqstandy damýdyń dańǵyl joly­na bastady. Jasampazdyqqa toly jyl­dar­dyń bul úrdisi Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń saıasaty arqyly búgin de jalǵasyp keledi. Osy úsh onjyldyqtyń kezeńinde biz qoǵam­nyń kemeldenýine qol jetkizdik jáne ózimizdiń ómirlik keńistikterimiz ben belgilerimizdi aıqyndadyq. Onyń birin­shisi – memlekettiń zaıyrly bolýy. Ekinshisi – qazaqstandyq birtektilik jáne ǵasyrlardyń túp-tamyrynan boı alatyn dástúrlerdiń sıntezi men postın­dýstrıal­­dy qoǵamnyń zamanaýı qundy­­lyq­tary. Úshinshisi – ekonomıkalyq baqýat pen ınvestısııalyq tartymdylyq. Tórtinshisi – aýmaǵymyzdyń tutastyǵy», Besinshisi – bolashaǵymyzdyń ortaq ekeni», dedi D.Abaev.

Prezıdent Ákimshiligi Basshysynyń birinshi orynbasary aýmaqtyq tutas­tyq­ty saqtaýda el astanasynyń aýysýy sheshýshi ról atqarǵanyn eske saldy. «Aýmaq­­tyq tutastyqty sátti ıgerýdiń aı­qyn kó­ri­nisi – astanamyzdyń aýysýy. Saıa­sı or­talyqtyń geografııalyq or­ta­lyq tur­­ǵysynan tańdalýy qazaq­stan­­­dyq­tyq bir­tek­tilikti nyǵaıta tústi. Nur-Sultan qa­lasy damý núktesi ǵana emes, jańa óńir­­aralyq baılanystardyń qaı­naǵan qazanyna aınaldy», dedi ol.

Uly ulttyq jınalystyń burynǵy spıkeri, Túrkııanyń burynǵy premer-mınıstri Bınalı Iyldyrym Nursul­tan Nazarbaevtyń eren eńbegi men Qazaq­stannyń Túrkitildes memleketterdiń ıntegrasııasyna qosqan zor úlesine erekshe toqtaldy. Onyń aıtýynsha, Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti kótergen bastamalar halyqaralyq deń­geı­de keńinen tanylyp, Qazaqstan­nyń halyq­aralyq beıbitshilik pen qaýipsiz­dikti berik ustanýynyń kórinisi boldy. «Kelesi jyly AО́SShK-tiń 30 jyldyǵy atap ótiledi. Bul – Nursultan Nazar­baev­tyń qurlyqtaǵy beıbitshilik pen qaýip­sizdikke járdemdesýge arnalǵan joba­syna aınaldy. Biz panazıattyq ynty­maq­tastyq pen eýrazııalyq ıntegrasııa onyń uly murattarynyń biri bolǵanyn bilemiz», dedi Bınalı Iyldyrym.

Budan bólek, plenarlyq otyrysqa beınebaılanys arqyly Germanııanyń buryn­ǵy federaldyq kansleri Gerhard Shreder, AQSh-tyń burynǵy memle­­­ket­tik hatshysy Djeıms Beıker, M.V.Lo­mo­nosov atyndaǵy MMÝ rektory Vık­tor Sadovnıchıı qatysty. Álem­dik saıa­sat­ker­ler ózderiniń quttyqtaý sóz­derin­de Qazaqstannyń táýelsizdik jyl­daryn­­daǵy jetistikterin atap ótip, Nursultan Nazar­baevtyń mańyzdy rólin sóz etti, búkil Qazaqstan halqyna ósip-órkendeý, turaqtylyq pen qaýip­sizdik tiledi.

Konferensııa aıasynda otandyq jáne sheteldik ǵalymdar men sarapshylar baıandama jasaǵan «Tarıh sabaqtary», «Qoǵam jáne qundylyqtar», «Odan ári damý basymdyqtary» atty úsh panel­dik sessııa ótti. Is-sharany Prezıdent janyn­­daǵy QSZI, Tuńǵysh Prezıdent – Elbasy kitaphanasy, Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstrliginiń qol­daýymen Nur­sultan Nazarbaev qory, Syrtqy ister mınıstrligi, Nur-Sultan qalasynyń ákimdigi uıymdastyrdy.