Qyzylorda oblysy Jańaqorǵan aýdandyq prokýratýrasynyń ujymy azamattardyń Konstıtýsııalyq quqyǵyn qorǵaý maqsatynda olardyń tıesili aılyq jalaqylaryn der kezinde alyp otyrýlary baǵytynda aıtarlyqtaı pármendi jumystar júrgizip keledi. Munyń naqty dálelin taıaýda ǵana Aqqorǵan aýyldyq okrýgindegi «Túgisken» TSh» JShS-nyń óz jumysshylaryna jalaqy tóleýin tekserý barysynda anyqtalǵan derekter de keltire alady.
Prokýratýra qyzmetkerleri atalǵan mekemeniń bir top jumysshylarynyń aryzyn qaraý kezinde seriktestiktiń olarǵa 2013 jyldyń jeltoqsan aıynan 2014 jyldyń sáýir aıyna deıingi jalaqylary men jyl saıynǵy aqyly eńbek demalystaryna ótemaqylaryn tólemegenine kóz jetkizdi. Al Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýsııasynyń 24-baby 2-bóligine sáıkes, árkimniń qaýipsizdik pen tazalyq talaptaryna saı eńbek etý jaǵdaıyna, eńbegi úshin nendeı bir kemsitýsiz syıaqy alýyna, sondaı-aq jumyssyzdyqtan áleýmettik qorǵalýǵa quqyǵy bar. Sol sııaqty Qazaqstan Respýblıkasynyń Eńbek Kodeksi 134-baby 1-bóliginde jalaqy Qazaqstan Respýblıkasynyń ulttyq valıýtasyndaǵy aqshalaı nysanda aıyna keminde bir ret, kelesi aıdyń birinshi onkúndiginen keshiktirilmeı tólenýi tıis jáne jalaqy tólenetin kún eńbek shartynda, ujymdyq shartta kózdelýi qajet ekeni atap kórsetilgen.
Buǵan qosatynymyz, joǵarydaǵy Kodekstiń 23-baby 2-bóligi 5-tarmaǵynda jumys berýshi qyzmetkerge Qazaqstan Respýblıkasynyń normatıvtik quqyqtyq aktilerinde, eńbek shartynda, ujymdyq shartta, jumys berýshiniń aktilerinde kózdelgen jalaqy men ózge de tólemderdi ýaqytyly jáne tolyq mólsherde tóleýge mindetti ekeni aıtylǵan. Kodekstiń 24-babynda eńbek sharty boıynsha qyzmetker syıaqy úshin tıisti biliktiligi boıynsha jumysty (eńbek fýnksııasyn) atqarady jáne eńbek tártiptemesin saqtaıdy, al jumys berýshi eńbek jaǵdaılaryn qamtamasyz etedi, qyzmetkerge Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek zańnamasynda, eńbek shartynda, ujymdyq shartta, taraptardyń kelisiminde kózdelgen jalaqyny ýaqytyly jáne tolyq kólemde tóleıdi jáne ózge de tólemderdi júzege asyrady delingen.
Alaıda, seriktestikte 261 jumysshyǵa 2013 jyldyń jeltoqsan aıynan búgingi kúnge deıin jalpy 15 794 853 teńge jalaqydan qaryzy qalyptasqan. Bul turǵyda ondaǵy 261 jumysshynyń Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýsııasynda kepildik berilgen quqyqtaryna nuqsan keltirilip, qoldanystaǵy Eńbek Kodeksiniń 23, 24-baptary men 134-baby 1 jáne 5-bólikteriniń talaptary óreskel buzylǵan.
Sondyqtan, seriktestikte jumys isteıtin jumysshylardyń tıesili jalaqylarynyń berilýin qamtamasyz etip, zańdy buzýshylyqty túbegeıli joıýǵa baǵyttalǵan sharalardy qoldaný úshin aýdandyq prokýratýra zańdylyqty buzýshylyqty dereý joıýǵa uıǵarym engizildi. Sonyń nátıjesinde qalyptasqan eńbek aqy tolyq tólendi. Osynyń ózi jalaqy jónindegi qaryzdardy jaba toqýǵa bolmaıtynyn kórsetedi.
Rýslan Pirnazar,
Jańaqorǵan aýdany prokýrorynyń kómekshisi.
Qyzylorda oblysy.
