Kollajdy jasaǵan – Almas MANAP, «EQ»
|
J |
as júregine adamzattyń aýyr júgin artyp alǵan Ádildiń poezııasy surǵylt sýretke, kúńgirt kóleńkege toly. Biraq aqyn osynaý qop-qoıý túnektiń túbinen, asyly júrektiń túbinen jap-jaryq bir sáýleni kóredi. Onysyn oqyrmandary da sezedi. Aqynnyń qolynan ustap beımaǵulym jaryqqa birge umtylady. Sol umtylystaǵy qorqý men tolqý sezimderin, odan keıin balqý men shalqý sátterin boıynan ótkeretini úshin Ádildiń álemin jaqsy kóredi jyr oqyr jurtshylyq. Endeshe, onyń óleńderin taǵy bir eske túsirip, aqyn júregine úńilip kóreıikshi.
«Meniń keýdem – meniń uly
meshitim,
Meshitime muń bere kór,
qudaıym.
Quzyryńdy qabyrǵammen
esitip,
Muń artynan nur kórgenshe
jylaıyn.»
Jaratqanyn tanyǵan jaqsy pende túbektegi emes, júrektegi meshitine kóbirek zııarat etedi. Sebebi ol Haqtyń tóri sonda ekenin ishteı biledi. Uly meshitinde, ıaǵnı kóńil kúmbezinde minájat etip otyrǵan shaıyrdyń shalyqty úni osylaı bastalady. Kelesi ǵazalynda ol meshit atasynyń qolymen turǵyzylǵan quttyhana ekenin ańǵartady.
«Qaıtesiń, taǵdyr,
uly bolsańshy
toqtamnyń
Mende bir kúsh bar,
Bar jasap berem joqtan myń.
Shaldar aıtady: «Anaý
Aqsaqal-
Táýiptiń mańynda
Meshiti tur, dep, Botpannyń».
Alladan aıan, babalardan baıan alyp jazǵan aqyndy úregeılerdiń úninen, dúregeılerdiń dúminen únemi qorǵap qoıady qudiret. Aqyn da ony sezedi. Antalaǵan jaýynan, qalqalaǵan arýaǵyn qasıet tutady. Keıin túr-túsin kún qajalaǵan, kirpishin qum mazalaǵan meshitiniń irgesin qaıta kóterýge talpynady. Bul joly óleńnen...
«Shashymdy sıpap, jubatady
kúz keıýana,
Botasyn jalǵyz tastaýǵa ol da
qımady, á?..
Minájat qylar bir kezde
О́leńnen meshit turǵyzyp
júrgen dıýana…
Dıýana shyǵarmyn…»
Ádil Botpanov 2-kýrs oqyp júrgen jyly oqýdan shyǵyp ketip, týǵan eli Qyzylordaǵa oralǵan edi. Sonda qalalyq teledıdarda istep júrgen jerinen iz-tússiz joǵalyp ketedi. Bul
1996 jyl bolatyn.
«Kebin kıgen kelmeıdi, kebenek kıgen keledi» degen bar. Ol ólgen joq. Biz áli kúderimizdi úzbeımiz, deıdi dos-jarandary. «Baqsy-balgerdiń bárine bardyq. Osy kúnge deıin óldi degen birde-bir kóripkel joq. Bári tiri deıdi. Biraq tiri bolsa, qaıda júr?» dep kúrsingen edi erterekte Ádildiń ákesi Ánýarbek Botpanov.
Ańyzda beldesýge shaqyrǵan balýany óziniń ákesi Eráli bahadúr ekenin bilgen Mádi uıattan jerge kirip ketipti deıdi. Balasyn qaıtadan jer ústine shyǵara almaı zar qaqqan Eráli aqyry paıǵambardyń sózinen jubanysh tapqan kórinedi. «Kúnderdiń kúni bolǵanda, dúnıe qurty qozǵanda, jaqsydan jaman ozǵanda, seniń balań jer astynan shyǵyp, jahanǵa ádilettik ornatady» degen eken paıǵambar sol joly.
Kim bilsin, iz-tússiz joǵalyp ketken aqynymyz da ǵaıyptan taıyp, bir kúni jarq ete qalar...