О́ńirde shaǵyn jáne orta bıznesti qoldaý jalǵasyp jatyr. «Bıznestiń jol kartasy – 2025» baǵdarlamasy aıasynda 10 aıda 12,3 mlrd teńge bólinip, 1000-ǵa jýyq ShOB sýbektisi qoldaý taýyp, 529 jańa jumys orny quryldy. Onyń qatarynda, nesıe somasy 31,4 mlrd teńgeni quraıtyn 634 kásipkerdiń paıyzdyq mólsherlemesi sýbsıdııalanyp, 318 kásipkerdiń jobasy 10,2 mlrd teńgege kepildendirildi.
Memleket basshysynyń batysta munaı-gaz-hımııa ónerkásibi klasterin damytý jónindegi tapsyrmasy aıasynda jylyna 1,25 mln tonna polıetılen óndiretin «Sıllleno» zaýyty men jylyna 1 mlrd tekshe metr gaz óndiretin Eskenedegi zaýyttyń qurylysy júrgizilip jatyr. Aldaǵy ýaqytta býtadıen, sıntetıkalyq kaýchýk shyǵaratyn «Býtadıen» zaýyty gaz bólý kesheniniń qurylysy bastalady.
Oblysta agroónerkásip kesheni salasynda da oń dınamıka baıqalady. Bıyl iri qara mal basy kóbeıip, sany 223,8 myńnan asty. Úı qustarynyń sany da 2 ese ósti. Osy jyly aýyl sharýashylyǵy salasyn damytý baǵytynda 3 ınvestısııalyq joba iske qosylyp, 90 jumys orny quryldy. Al keler jyly quny 26,2 mlrd teńge bolatyn 4 jobany iske asyrý josparlanyp, 187 jumys orny paıda bolady degen úmit bar.
Memleket basshysy tapsyrmasymen bastaý alǵan «Aýyl amanaty» jobasy da óńirde júıeli túrde iske asyrylyp jatyr. Bul úshin bıýdjetten 761 mln teńge qaralyp, 83 joba qoldaý tapty. Sondaı-aq, óńirde 49 myńnan asa azamat jumyspen qamtý sharalaryna tartyldy. On aıda 31 374 jumys orny ashylsa, onyń 21 myńnan astamy – turaqty.
Oblystyń aǵymdaǵy jyldyń 10 aıyndaǵy áleýmettik-ekonomıkalyq damý qorytyndysyna baılanysty baspasóz brıfınginde Serik Shápkenov áleýmettik salany damytýǵa qatysty atqarylǵan jumysqa keńinen toqtaldy. «Bıyl Atyraýda 7 jaıly mekteptiń qurylysy júrip jatyr. Keler jyly 6, arǵy jyly 3 mektep paıdalanýǵa beriledi. Bıyl 4200 oryndyq 3 mektep ashyldy. Aldaǵy eki jylda 27 mekteptiń qurylysy aıaqtalady. Nátıjesinde, óńirdegi 9 úsh aýysymdyq 4 apatty mekteptiń máselesi túbegeıli sheshiledi», dedi óńir basshysy.
Bıyl «Aýylda densaýlyq saqtaýdy jańǵyrtý» ulttyq jobasy aıasynda 4 medısınalyq ǵımarat paıdalanýǵa berildi. Jyl aıaǵyna deıin 12, keler jyly 2-eýiniń qurylysy aıaqtalady. Budan bólek, bıyl jergilikti bıýdjet esebinen 7 nysan turǵyzyldy.
О́ńirde jıi talqyǵa túsetin taqyryptyń biri – dáriger tapshylyǵy. Aımaqqa ózge óńirden bilikti jáne oqýyn endi aıaqtaǵan jas mamandardy tartýǵa bir rettik ústemaqy taǵaıyndaldy. Onyń kólemi ótken jylmen salystyrǵanda 2 esege kóterilgen.
Sonymen, aýyldyq jerge baryp jumys isteýge kelisken dárigerge 10 mln, aýdan ortalyǵynda qyzmet etemin degenderge 8,5 mln teńge, al oblys ortalyǵynda eńbek etkisi kelgenderge 5 mln teńge kómek kórsetildi. Nátıjesinde, osy jyly 140 dáriger jumysqa qabyldandy.
О́ńirde sportpen shuǵyldanatyn balalar sany artyp keledi. Aımaqta balalardy sportqa baýlý jumystary qarqyndy júrgizilýde. Qazir óńirde sporttyq 17 seksııaǵa 22 myńnan asa bala qatysady. Bul ótken jylmen salystyrǵanda 75,7%-ǵa ósti. Keler jyldan bastap salany sıfrlandyrý josparlandy.
Jalpy, Atyraý oblysynda tas joldyń uzyndyǵy 1927 shaqyrymdy quraıdy. Byltyr óńirdegi joldyń qanaǵattanarlyq deńgeıi 76 paıyzdy qurasa, búginde bul kórsetkish 78%-ǵa jetti. Bıyl 312,8 shaqyrymǵa jol tóseldi.
Kóktemdegi sý tasqynyna qaramastan, halyqty sapaly aýyzsýmen qamtý baǵytynda bastalǵan jumys júıeli júrgizildi. Oblysta aýyzsýmen qamtý jáne sý burý júıesin jaqsartý baǵytynda aýqymdy ister qolǵa alyndy. Jalpy, óńir halqynyń 99,8%-y taza aýyzsýmen qamtylǵan. Bıyl Qyzylqoǵa aýdanynyń Qońyraýly, Aqqora aýyldary men Mahambet aýdanynyń Bala Oraz eldi mekenine 18,9 shaqyrym sý qubyry júrgizilip, 600 turǵynǵa taza aýyzsý jetkizildi. Budan bólek, Mahambet, Isataı, Qurmanǵazy aýdanynda 16 sý tazartý stansasy qaıta jańǵyrtylyp jatyr.
Sonymen qatar Atyraý qalasynda táýligine 50 myń tekshe metr sý tazalaıtyn №5 súzgi stansasyn jańǵyrtý aıaqtalyp keledi. Keler jyly táýligine 60 myń tekshe metr sý tazalaıtyn №6 súzgi stansasynyń qurylysy bastalady. Bul strategııalyq mańyzdy nysandar arqyly aldaǵy bes jylda sý tapshylyǵy máselesi tolyq sheshiledi.
Isataı aýdany Aqqystaý aýylynda kárizdik tazartý ǵımaratynyń qurylysy júrgizilip jatyr. Al Qulsary qalasynda 13 káriz sorǵy stansasy kúrdeli jóndeýden ótti. Odan bólek, 1950 jyldan beri jóndeý kórmegen 40 shaqyrym káriz jelisi jańǵyrtylýda, onyń 17 shaqyrymynda jumys aıaqtaldy.
Al Atyraý qalasynda 1945 jyldan beri jóndelmegen káriz stansalaryn jańǵyrtý men kúrdeli jóndeý jumysy bastaldy. 9 káriz sorǵy stansasy jańartylyp, jyl sońyna deıin 5-eýindegi jumys máresine jetedi. Oǵan qosa 36 stansany rekonstrýksııalaý úshin jobalyq smetalyq qujat daıyndalyp jatyr.
Jyl basynan beri óńirde ECh-4 mekemesine qarasty 160,9 shaqyrym elektr jelisi aýystyrylyp, 54 000 tutynýshyǵa jaryq turaqty túrde berile bastady. Oǵan qosa, «Atyraý Jaryq» AQ ınvestısııalyq jobasy aıasynda 742 shaqyrym elektr jelisi jóndeldi.
Aımaq turǵyndarynyń gazben qamtý kórsetkishi – 99,8 paıyz. Uzyndyǵy 122 shaqyrymdy quraıtyn gaz jelisi júrgizilip, 6 eldi mekenniń halqy kógildir otynmen qamtyldy. О́ńirde uzyndyǵy 46,8 shaqyrym magıstraldyq gaz qubyrynyń 21 shaqyrymy tartyldy. Jumys keler jyly aıaqtalady. Nátıjesinde, 160 myńnan astam adamdy quraıtyn qala men qala mańyndaǵy eldi mekender, kásipkerlik sýbektiler turaqty gaz jylýyn paıdalanatyn bolady.
Bıyl oblystyq ekologııa departamenti óńirdegi ekologııalyq zańnamanyń saqtalýyn baqylaý úshin 27 tekserý júrgizip, 149 ákimshilik is qozǵady. Ekologııalyq talaptardy buzǵan mekemelerge barlyǵy 32 mlrd teńge kóleminde aıyppul salyndy. Atmosferalyq aýaǵa taraıtyn gazdyń, basqa da zııandy mólsherin azaıtý maqsatynda bıyl 419,5 ga orman alqabyna 965,7 myń dana jas kóshet egildi. Sondaı-aq qala men eldi mekender ishindegi 52,3 ga jerge 78,9 myń tal egildi. Osyndaı ıgi sharalardyń arqasynda, aımaqta aýaǵa shyǵarylatyn emıssııa kólemi de azaıyp keledi.
Aımaq basshysy Serik Shápkenov kóktemdegi sý tasqyny kezinde atqarylǵan jumystarǵa arnaıy toqtaldy. Bul rette Jaıyq jaǵalaýyna 590 shaqyrym bóget salynypty. 30 shaqyrym kanal tazartylyp, qajet jeri tıisti deńgeıde qaıta qazylǵan.
Jaıyqtyń Kaspııge quıar saǵasynda sýdyń ótýin jaqsartý úshin 10 shaqyrym ózen tabany tereńdetildi. Oǵan 4 myńǵa jýyq tehnıka jumyldyrylyp, 25 myńnan asa azamat osy eldik iste eńbek etti. Onyń 1 myńnan astamy – ásker sapyndaǵy jaýyngerler.
Oblysta turǵyzylǵan bógetter men gıdroqurylystardy kútip ustaýǵa «Tabıǵat» mekemesi quryldy. Tasqynnyń aldyn alý baǵytynda Jylyoı aýdanynda da birqatar jumys atqarylyp jatyr. Naqtyraq aıtqanda, Qursaı ózegi men Jem ózeniniń 95 shaqyrymynda sý tabanyn tereńdetý jumysy júrgizildi. Búginge deıin 43 shaqyrymy tazalanyp, tereńdetilip bolǵan.
Jylyoı aýdanynda Qulsary qalasyn, Shaqpartoǵaı, Turǵyzba jáne Aqkıiztoǵaı aýyldaryn qorǵaıtyn bógetter salynady. Uzyndyǵy 6,6 shaqyrym bolatyn Kúrjem arnasyn, Qamyskól men basqa kólderdi tazalaý isi josparlanyp otyr. Arnalardaǵy sý ótkizetin qurylǵylar tolyq derlik rekonstrýksııalanady.
Qańtardan bastap Atyraý oblysynyń jedel shtaby óz jumysyn qaıta bastaıdy, ol sý tasqynynyń aldyn alý boıynsha barlyq sharalardy úılestirýmen aınalysady.
