Sońǵy jańalyqtar
Jasandy ıntellekt • 08 Tamyz, 2025
OpenAI jańa GPT‑5 modelin resmı túrde usyndy
Kompanııanyń API júıesinde jarııalanǵan málimetterge sáıkes jańa modeldiń úsh nusqasy iske qosylady: standartty, mini jáne nano, dep jazady Egemen.kz.
Abaı • 08 Tamyz, 2025
Aldymen qazaq qoǵamyna, sosyn adamzatqa asyl oı aıtyp, ar men uıat, aqyl men júrektiń tazalyǵyn saqtaýǵa ún qatqan Abaı Qunanbaıulynyń esimi jer júzin sharlap ketti. Abaıdy biz ǵana emes, álem oqyrmany men jurtshylyǵy bilýi kerek. Osy oraıda týysqan halyq ókilderinen hakim týraly suraǵan edik.
Abaı • 08 Tamyz, 2025
Bilemiz, bilemiz: ádebıet álemi nómirleýge kelmeıdi, kónbeıdi. Áıtse de, bir táýekel etip baıqaıyqshy.
Abaı • 08 Tamyz, 2025
Abaıdyń óz qoltańbasyn tanytatyn qoljazba, ókinishke qaraı, bizge jetpegen. Aqyn shyǵarmalarynyń ár jyldary basylǵan Akademııalyq tolyq jınaǵy, negizinen, Múrseıit Bikiulynyń 1905 (1906), 1907 jáne 1910 jyldary kóshirilgen qoljazbalary boıynsha daıyndalǵan. Sondaı-aq ár jyldary kóshirilgen Sádýaqas Shormanov, Knıaz Hýdashev, Tóleý Túgelbaıuly, Sherıazdan Marsekov, Týraǵul Abaıuly (Ibragımov), Ahat Shákárimuly tarapynan arab grafıkasyndaǵy qoljazbalardyń da abaıtaný salasynda alar orny erekshe. Sondaı-aq hakim murasyna qatysty keıingi jyldary tabylǵan anonımdik úsh qoljazba da abaıtanýshylar tarapynan arnaıy zertteýdi qajet etedi.
Oqıǵa • 08 Tamyz, 2025
Qyzylsaı-Shymkent ótkelinde avtokólik pen teplovoz soqtyǵysty
8 tamyzda saǵat 04:30-da Qyzylsaı-Shymkent aralyǵynyń kúzetiletin temirjol ótkelinde HOWO avtokóligi manevrlik teplovozben soqtyǵysqan, oqıǵa – poıyzdardyń júrý kestesine áser etken, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Bilim • 08 Tamyz, 2025
Halyqaralyq bilim baǵdarlamasy
Ǵylym jolynda izdenip, joǵary bilim alǵysy keletin jastar úshin qazir sheteldik ýnıversıtetterdiń fılıaldarynda bilim alý múmkindikteri keńeıip keledi. Osyndaı bastamalardyń biri retinde L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıteti bazasynda Máskeý memlekettik halyqaralyq qatynastar ınstıtýtynyń (MMHQI) qabyldaý komıssııasy óz jumysyn bastady.
Ǵylym • 08 Tamyz, 2025
Baǵaly metaldy balqytatyn ydys
Búginde ǵylymda zertteý jumystaryn halyqaralyq deńgeıde sheteldik áriptestermen birlesip júrgizý keń taralyp jatyr. Bul kóbine naqty ǵylymdarǵa qatysty bolatyndaı kórinedi. Biraq bizdiń arheolog ǵalymdarymyz da bul tásildi zertteý nátıjesiniń ónimdiligin arttyrýda sátti qoldanyp júr.
Ustaz • 08 Tamyz, 2025
Bıyl ardaqty ustaz, tanymal fılosof-ǵalym Tóleýǵazy Ábjanovtyń týǵanyna – 90 jyl. «Jazmyshtan ozmysh joq» degen halqymyz, ár adam ózine tıesili mańdaıǵa jazylǵan ǵumyrdy súretini zańdylyq. О́zi ólgenmen sózi ólmeıtin, ǵalymdyq, ustazdyq jolda atqarǵan eńbegi men izgi isteri, ulaǵatty ómir joly shákirtteri bizder úshin eshqashan umytylmaq emes.
Shymkent • 08 Tamyz, 2025
«Qazaq halqyna árqashan qaryzdarmyz»
Elimizdiń baǵa jetpes baılyǵynyń biri – ol ishki turaqtylyq pen ultaralyq tatýlyǵy. Qoǵamnyń tynyshtyǵyn saqtaý, halyqty birlikke uıystyrý búgingi qoǵamnyń basty mindetine aınaldy. Al osynaý memlekettik strategııany júzege asyryp otyrǵan biregeı ınstıtýt – Qazaqstan halqy Assambleıasy.
Álem • 08 Tamyz, 2025
О́zbekstanda jer silkinisi boldy
8 tamyz kúni saǵat 08:58-de (jergilikti ýaqytpen) nemese Grınvıch boıynsha 03:58-de О́zbekstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda jer silkinisi tirkeldi, dep habarlaıdy Egemen.kz О́zbekstan Tótenshe jaǵdaılar mınıstrligi janyndaǵy Seısmologııalyq boljaý monıtorıngi respýblıkalyq ortalyǵyna silteme jasap.
Energetıka • 08 Tamyz, 2025
Kómir Qazaqstanda aldaǵy jyldary energııanyń negizgi kózi bolyp qala beredi — saraptamalyq esep
Kómir Qazaqstanda jaqyn bolashaqta da negizgi otyn jáne energııa kózi retinde óz ornyn saqtap qalmaq. Bul týraly «Kaspıı» taýar bırjasy» AQ taratqan analıtıkalyq esepte aıtylǵan, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Pikir • 08 Tamyz, 2025
Dana Abaıdyń aty men zaty atalǵan jerde Ahmet Baıtursynulynyń áıgili «Qazaqtyń bas aqyny» zertteýi eske túsedi. Qansha ýaqyt ótse de abaıtanýdyń aınasy bolyp qalatyn tańdaýly eńbek. Osyndaǵy úsh-tórt tezıs Abaı jumbaǵynyń ǵana emes, aqynǵa qudaı darytqan qarapaıymdylyqtyń kilti ekeni anyq.
Abaı • 08 Tamyz, 2025
Uly tulǵanyń ataýly mereıtoılarynyń qarsańynda shyǵarmalarynyń akademııalyq jınaǵyn daıarlaýǵa talpynystar bolyp turatyn. Solardyń ishindegi akademııalyq sıpatqa ıe basylymdardy, negizinen, M.Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýtynyń ǵalymdary kózi tiri kezinde M.Áýezovtiń basshylyǵymen daıyndaǵan.
Abaı • 08 Tamyz, 2025
Bıyl ulttyń oıyn jańa arnaǵa salyp, ádebıeti men ónerin bıik deńgeıge kótergen dala danyshpany Abaı Qunanbaıulynyń týǵanyna 180 jyl toldy. Bul – elimiz ben halqymyz úshin aıtýly data, mańyzdy merekeniń biri. Sebebi, qazaq órkenıeti búginde Abaıǵa deıin jáne Abaıdan keıin dep saralanady. Dáýirlerdi jiktegen danyshpannyń toıy týraly Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstan halqyna arnaǵan jańajyldyq quttyqtaý sózinde «Uly Abaıdyń 180 jyldyq mereıtoıyn laıyqty atap ótýimiz kerek» dep arnaıy tapsyrma bergen edi.
Eńbek • 08 Tamyz, 2025
Memleket basshysy elimizdiń kadrlyq áleýetin birtindep kóterý máselesin alǵa qoıyp otyr. Sol sebepti 2025 jyl «Jumysshy mamandyqtar jyly» dep jarııalanǵany da málim. Jumysshy mamandyqtardy nasıhattaý jáne olardyń mártebesin kóterýge mán berilip, kóptegen joba qolǵa alyna bastady.
Salyq • 08 Tamyz, 2025
Salyq kodeksiniń erejeleri talqylandy
Senat depýtaty Evgenıı Bolgert pen Qarjy vıse-mınıstri Erjan Birjanov Semeı qalasynda jergilikti bıznes qaýymdastyq ókilderimen kezdesý ótkizdi. Basqosýda talqylanǵan basty taqyryp – jańa Salyq kodeksiniń negizgi erejeleri.
Abaı • 08 Tamyz, 2025
Ultqa – ustyn, álemge – ulaǵat
Abaı jyry, Abaı sózi ult rýhanııatynyń túbine tunǵan altyn sandyq ispetti. Qaı urpaq bolsyn sol sandyqty qal-qaderinshe ashyp, qazynasyn almaq. Nege deseńiz, Abaıdaı tutas eldiń qantamyryna aınalyp, qaımana jurtyn sheksiz súıgen ult aqyny joqqa tán. Sol arqyly ýaqyt pen keńistikti baǵyndyryp, ulttyń ulyq ustazy atanǵan danyshpan shyraǵy zaý bıikte jarqyrap tur. Kim Abaıdy súıse, erkindik pen bostandyqty, adamdyq pen ar-ojdan jolyn súıgeni. Kim hakimdi qaster tutsa, ol ózin, ózimen birge asqaq ultyn qasterlegeni.
Úkimet • 08 Tamyz, 2025
«Bolashaqtyń» bıylǵy stıpendıattary anyqtaldy
Memlekettik keńesshi Erlan Qarınniń tóraǵalyǵymen Shetelde kadrlar daıarlaý jónindegi respýblıkalyq komıssııanyń kezekti otyrysy ótti.
Jastar • 08 Tamyz, 2025
Alǵanyń arýy — álemdik jobalarda: Ásel Jolmanovanyń tabys tarıhy
Aqtóbe oblysynyń shaǵyn ǵana Alǵa qalasynda týyp-ósken Ásel Jolmanova búginde halyqaralyq munaı-gaz jáne ınjenerlik jobalardyń mańyzdy salasynda qujat aınalymyn baqylap, sapa menedjmentin júıeleıtin bilikti maman. Onyń kásibı joly tabandylyq pen úzdiksiz damýdyń naqty dáleli deýge bolady. Aǵylshyn tili pániniń qarapaıym muǵaliminen tehnıkalyq jobalardyń dińgegine aınalǵan Ásel búginde bes tilde erkin sóılep, álemniń ár túkpirindegi áriptesterimen erkin baılanys ornatqan kásibı tulǵa.
Ǵylym • 08 Tamyz, 2025
Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligi Ǵylym komıtetiniń tóraǵasy Ǵalymjan Janqýatov Jas ǵalymdar keńesiniń múshelerimen kezdesý ótkizdi. Kezdesý barysynda keńestiń jańa tóraǵasy resmı túrde tanystyrylyp, aldaǵy kezeńge arnalǵan jumys baǵyttary naqtylandy.
Shymkent • 08 Tamyz, 2025
Turaqtylyq baǵytyndaǵy qajyrly eńbek
Shymkent qalasyndaǵy Dostyq úıinen Assambleıanyń tynys-tirshiligine qatysty kóptegen qyzyqty dúnıelerdi tabýǵa bolady. Máselen, onda etnomurajaı ashylǵan. Jumys kabınetterinen bólek, munda májilis pen konserttik zaldar da bar.
«Taza Qazaqstan» • 08 Tamyz, 2025
Ertis-Baıan óńirinde respýblıkalyq «Taza Qazaqstan» aksııasy aıasynda tazalyq is-sharalary men abattandyrý jalǵasyn taýyp keledi. Jalpyulttyq bastama aıasynda kósheler men aýlalar, saıabaqtar jańǵyryp, sý aıdyndary retke keltirilip jatyr.
Tanym • 08 Tamyz, 2025
Áıgili ǵalym Zeınolla Qabdolov «Balzakty oqymaı fransýz turmysyn, Tolstoıdy oqymaı orys ómirin, Abaıdy oqymaı qazaq tirshiligin bilem deý aǵat» degen edi.
Forým • 08 Tamyz, 2025
Etnomedıasııa: tatýlyq pen úılesim
Qazaqstan halqy Assambleıasy Aqtaý qalasynda «QHA-ǵa 30 jyl: birlik pen kelisim» atty respýblıkalyq etnomedıatorlar forýmynda ulttar tatýlyǵyn saqtaý, el ishinde iritki týǵyzbaý, onyń aldyn alý turǵysyndaǵy atqarǵan jumystaryn ortaǵa salyp, aldaǵy josparlaryn talqylady.
Tanym • 08 Tamyz, 2025
«Adam jylap týady, Jatady jurt jubatyp, Jáne jylap óledi, О́zgeni de jylatyp», depti aqyn Qadyr Myrza Áli. Biraq bul sózdiń Abaıdyń naǵashysyna qatysy joq.
Sport • 08 Tamyz, 2025
Astanada ústel tennısin damytýǵa baǵyttalǵan jańa klýb ashylyp, balalar men jasóspirimderge arnalǵan seksııalardan bastap, eresekterge arnalǵan toptarǵa deıin júıeli jumys isteı bastady.
Tanym • 08 Tamyz, 2025
Jazýshy Ernest Hemıngýeı ádebı shyǵarmashylyqty aısbergke balaıdy. Iаǵnı aısbergtiń sý betindegi bóligi – sý astyndaǵy bóliginiń onnan biri ǵana.
Abaı • 08 Tamyz, 2025
Ulttyq akademııalyq kitaphananyń bastamasymen aqyn-oıshyl Abaı Qunanbaıulynyń 180 jyldyq mereıtoıyna oraı «Abaı óleńderi –álem tilderinde» atty halyqaralyq chellendj ótip jatyr.
Abaı • 08 Tamyz, 2025
Kerekýde «Abaı murasy – máńgilik baǵdar» atty erekshe aýdıojınaq jaryq kórdi. Bul – aqynnyń Qara sózderin zamanaýı formatta keń aýdıtorııaǵa qoljetimdi etýge baǵyttalǵan mádenı bastama.
Qoǵam • 08 Tamyz, 2025
Uly Abaı Qunanbaıulynyń 180 jyldyq mereıtoıy Ile aýdanynda da keń kólemde atalyp keledi. Kúni keshe Boraldaı kentindegi №54 orta mekteptiń kitaphanasynda aqyn shyǵarmashylyǵyn arqaý etken «Abaı álemi» atty is-shara ótti. Onda Abaıdyń, Pýshkınniń portretteri men dáıekti sózderi ilinip, kitap kórmesi uıymdastyryldy. Mekteptiń daryndy oqýshylary hakim shyǵarmashylyǵyna toqtalyp, onyń tárbıelik mazmuny týraly bilgenderin aıtty.
