Sońǵy jańalyqtar
Saýda • Búgin, 09:55
Bazardaǵy jańa tártip: Baǵa aıqyndalyp, baqylaý tetikteri kúsheıedi
Elimizde bazarlardaǵy baǵanyń negizsiz ósýine jol bermeý jáne taýar ótkizý tizbekterin ashyq qalyptastyrý baǵytyndaǵy jumys kúsheıtildi. Bul rette ónimsiz deldaldardy qysqartý, kóleńkeli aınalymdy azaıtý jáne ádil básekelestikti ornyqtyrý negizgi basymdyqqa aınalyp otyr, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Qoǵam • Búgin, 09:43
Elimizde tabıǵı gaz tutynýshylar sany 13 mıllıonǵa jetti
Qazaqstanda halyqty tabıǵı gazben qamtamasyz etý deńgeıin arttyrý boıynsha júıeli jumystar júrgizilip jatyr. Qazirgi tańda elde shamamen 13 mıllıon adam tabıǵı gazǵa qol jetkizgen, dep habarlaıdy «Egemen.kz».Egemen.kz.
Rýhanııat • Búgin, 09:25
Bıyl Memleket basshysynyń bastamasymen bekitilgen Ulttyq kitap kúni ekinshi ret atap ótiledi. Osyǵan oraı elimizdiń barlyq óńirinde kitap oqý mádenıetin arttyrýǵa, zııatkerlik áleýetti damytýǵa baǵyttalǵan kitap aptalyǵy bastaldy.
Qarjy • Búgin, 09:22
Astana, Almaty qalalarynyń aqsha aıyrbastaý oryndaryndaǵy dollar, eýro, rýbl jáne ıýan baǵamy usynyldy, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Qoǵam • Búgin, 09:22
Bıyl segizinshi ret uıymdastyrylǵan respýblıkalyq «AL-FARABI» ıntellektýaldy oıyny eń aýqymdy jobalardyń birine aınaldy. Túrkistanda ótken bilim saıysy qatysýshylar sany jaǵynan rekord ornatyp, el jastarynyń zııatkerlik oıyndarǵa degen qyzyǵýshylyǵynyń joǵary ekenin taǵy bir márte dáleldedi.
Ádebıet • Búgin, 09:20
Pende balasy jaralǵaly beri qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan zamandy ańsap, ádiletti qoǵam qurýdy armandap keledi. Sodan da bolar, álem árkez erkindik, teńdik uǵymdaryn uly ıdeıa retinde alǵy sapqa shyǵaryp, buqara bodandyqtyń buǵaýyn buzý jolyndaǵy jantalasyn toqtatqan emes. Biraq túrli halyqtyń qurbandyq berip kótergen ádilet týy kóbine sum men qýdyń qolynda ketetinine tarıh kýá.
«Taza Qazaqstan» • Búgin, 09:18
Jambyl oblysynda «Taza Qazaqstan» ekologııalyq aksııasy aıasynda aýqymdy jumys atqarylyp jatyr. Jalpyulttyq sıpat alǵan naýqanǵa barlyq sala ókilderi men qala, aýdan, aýyl halqy atsalysyp otyr. Oblys ortalyǵy Taraz qalasyn abattandyrý da júıeli iske asyp keledi.
Shahmat • Búgin, 09:15
Kıprdiń Pafos qalasynda «Úmitkerler týrnıri» aıaqtaldy. Osyndaı bedeli zor, mártebesi joǵary jarysqa elimizdiń ókili tuńǵysh ret qatysty. Jerorta teńiziniń jaǵalaýynda 22 jastaǵy Bıbisara Asaýbaeva tabysty óner kórsetip, jer-jahan jankúıerlerin asqan sheberligimen tamsandyrdy.
О́ner • Búgin, 09:12
Qazaq óneriniń kóginde taǵy bir jarqyn juldyz janýǵa ázir. Dástúr men jańashyldyqty toǵystyrǵan, rýh pen sheberlikti tarazyǵa salǵan halyqaralyq vokaldyq baıqaý – Roza Baǵlanova atyndaǵy óner dodasy bıyl da keń tynyspen qanat jaıdy.
Aımaqtar • Búgin, 09:08
Ertis boıyna sýmen birge yryzdyq keledi
Elimizdiń shyǵys óńirlerindegi sý qoımalarynan Ertis ózenine kóktemgi sý bosatý bastaldy. Tabıǵat qorǵaý is-sharasynyń uzaqtyǵy bir aıǵa jýyq sozylyp, ózen jaıylmalarynyń 90%-dan astamy sýǵa qanyǵady dep kútilip otyr.
«Taza Qazaqstan» • Búgin, 09:05
Jalpyulttyq «Taza Qazaqstan» ekologııalyq aksııasy óńirdiń kelbetin jyl sanap jańartyp keledi. Bıyl oblys aýmaǵynda 12 jasyl aımaqty – 9 saıabaq, 1 gúlzar, 2 alleıany abattandyrý josparlanǵan. Bul – ekologııalyq ahýaldy jaqsartatyn, qalalar men aýyldardyń ajaryn ashatyn aýqymdy jumys.
Aımaqtar • Búgin, 09:03
Jetiqarany nege «Jitiqara» dep júrmiz?
Erteden Jetiqara degen atpen belgili, baspa betinde osylaı jazylyp ta kele jatqan jer ataýynyń táýelsizdik jyldary aıaq astynan «Jitiqara» bolyp ózgertile salǵany jón-jobasyz, tipti el, jer tarıhyna qııanat ekenin baıandaǵaly otyrmyz.
Jádiger • Búgin, 09:00
О́z zamanynda jer men eldi qorǵaǵan batyr beınesi – búginde tasqa aınalǵan jádiger. Mańǵystaý óńirindegi qaraǵandy qyzyqtyratyn kóp jádigerdiń biri – Ústirt jazyqtyǵynyń Báıti qudyǵynyń mańynan arheologter tapqan músin úlgisindegi bizdiń dáýirimizge deıingi IV–II ǵasyr jaýyngerleriniń portretteri.
Másele • Búgin, 08:58
Tarıhı eskertkishter qorǵaýǵa zárý
Elimizdiń soltústik jáne batys óńirinde qazaqtyń tarıhı-mádenı mura nysandary kóp. Olardyń birnesheýi tizimge alynǵany bolmasa, buryn ǵylymı turǵydan zerttelmegen. Qazir tabıǵı jáne antropogendik áserdiń sebebinen bul eskertkishter tozyp, joıylyp barady. Olardy shuǵyl qorǵaýǵa alyp, arheologııalyq jáne etnografııalyq zertteý jumysyn júrgizbesek, kesh bolady.
Ádebıet • Búgin, 08:55
О́mirde kez kelgen dúnıeniń sheti men shegi baryn bilemiz. Sol shekaramen ómir súremiz. Tek adamnyń oı-qııaly ǵana sheksiz, shetsiz ǵalamǵa ushady. Adam aıaǵy baspaǵan núktege, qoly tımegen ǵajaıypqa eń aldymen oıy jetedi. Tynymbaı Nurmaǵanbetovtiń Shashýbaıy da («Shashýbaı» áńgimesinen), mine, otbasy, oshaq qasynda qoltyǵyna jastyǵyn qysqan kúıi jaz shyqsa, tam salamyn dep armandap otyr. О́zi temir peshtiń janynda jantaıa jatsa da oısha irgetasy da quıylyp, kirpishi de qalanyp, shatyry da esh áýresiz jabylyp jatyr.
Zerde • Búgin, 08:52
Jamaleddın Beısenov – Ybyraı Altynsarın negizin qalaǵan qazaqtyń jańa úlgidegi bilim júıesiniń alǵashqy leginde turǵan, aǵartýshylyq muratty ómirine serik etken tulǵa. Qostanaıdaǵy eki klastyq orys-qazaq ýchılıshesinde bilim alyp, Orynbor qazaq muǵalimder mektebin támamdaǵan ol bar sanaly ǵumyryn el balasyn oqytýǵa, qazaq qoǵamynyń kózin ashýǵa arnady. Ybyraı Altynsarınniń shákirti ári izbasary J.Beısenov pedagog, jazýshy Spandııar Kóbeevti alǵash mektepke jetelep, oqý úıretip, bilim bergen. Spandııar Kóbeevtiń «Oryndalǵan arman» memýarlyq romanynda: «Jamaleddın Beısenniń balasy edi. Orynborda oqytýshylar daıarlaıtyn mektepti bitirip shyqqan jas oqytýshy bolatyn. Baǵymyzǵa qaraı, Jamaleddın de, Dosmaǵul da, tipti Ybyraıdyń ózi de kelipti.
Tulǵa • Búgin, 08:50
Elin, jerin, Otanyn súıgen, ádil, óz sózine berik, ar-namysy bıik, aýyrtpashylyq pen jaýapkershilikti birdeı kótergender ǵana qurmet pen abyroıǵa bólenedi. Ala-qula tirshilikte ómir synynan adaspaı ótý, júrekte uıalaǵan armanǵa jetý ekiniń biriniń qolynan kele bermeıtini haq. Búgin esimi elimizge áıgili bolǵan abzal azamat Qýat Esimhanuly jóninde aıtpaqpyz.
Ádebıet • Búgin, 08:48
«Aıqap» jýrnalynda jarııalanǵan alǵashqy óleń kimdiki ekenin bilesiz be? Jýrnaldyń eń alǵashqy №1 sanynda Ybyraıdyń óleńi basyldy. О́leńge «Marqum Ybyraı Altynsarın sózi» degen túsinikteme berildi. Al sol kezdegi kózi tiri aqyndardan alǵash jarııalanǵan Maǵjan Jumabaevtyń «Jatyr» óleńi edi. Maǵjannyń jyry «Aıqaptyń» №2 sanynda jarııalandy.
Mıras • Búgin, 08:45
Muhtar Áýezov: «Aıtys zamanynda ózge elderde de bolǵan. Parsyda «músháıra», arabtarda «muǵalaqat» degen. Qazaq halqynyń asa bir uly qasıeti sol qynaptan sýyryp alǵan qylyshtaı qolma-qol qıyp aıtatyn aıtqyshtyǵynda, aıtyskerliginde», degen edi. Sýyrypsalma sóz saıysy tapqyrlyqqa, utqyr oı men utymdy ázilge negizdeledi. Mundaıda aqyndar qarsylasyn ǵana emes, qoǵamdaǵy qubylysty da satıra men ıýmordyń súzgisinen ótkizip, kóptiń kókeıindegisin dóp basady.
Kórme • Búgin, 08:43
Otandyq sýretshiler úshin irgeli óner keńistigine aınalǵan «Ular» galereıasynda belgili qylqalam sheberi Evgenıı Frıdlınniń jeke kórmesi esik ashty. Kenep betine maıly boıaýmen jaǵylǵan úzdik shyǵarmalar kórermenge Almaty kóshelerimen serýendep júrgendeı áser qaldyrady.
Zań men Tártip • Búgin, 08:40
Quqyqtyq saýatty arttyratyn alań
Azamattardyń quqyqtyq saýatyn arttyrý, memlekettik qyzmetterge qoljetimdilikti jeńildetý – mańyzdy istiń biri. Osy maqsatqa oraı Shymkent qalasynda «Quqyq kabıneti» jobasy júzege asyrylyp keledi. Bul bastama turǵyndarǵa tegin zańgerlik kómek kórsetip, quqyqtyq aqparattyń ashyqtyǵyn qamtamasyz etýdiń tıimdi quraly bolyp otyr.
Qoǵam • Búgin, 08:38
Sana tazarmaı, dala tazarmaıdy
Tym naýqanshylmyz. Aptasyna bir senbilikke shyǵyp, aınaladaǵy qoqysty tazalaǵanymyzben, jer álem jasaryp, jaınamaıdy. Sana tazarmaı, dala tazarmaıdy. Bul – óskemendik eko belsendi Iаssa Táńirdiń pikiri. Tabıǵatqa beıjaı qaramaıtyn jas jigittiń ustanymy nyq, baǵyty aıqyn.
Teatr • Búgin, 08:35
Qajymuqan týraly tuńǵysh drama
Ulttyń aıbyndy tulǵasy Qajymuqan Muńaıtpasulynyń 155 jyldyq mereıtoıyna oraı Ázirbaıjan Mámbetov atyndaǵy memlekettik drama jáne komedııa teatrynda «Qajymuqan» spektakliniń tusaýy kesildi. Aıtýly premera – ýaqytpen birge óshpegen erlik rýhynyń qaıta oralýy, urpaq júreginde jańǵyryp, sezim men rámizdiń tereń ıiriminde terbelgen kórkem tolǵanys.
Qoǵam • Búgin, 08:33
Qamkóńil jandardy qoldaǵan eriktiler
Toqsan jyldan beri orta jáne kishi býyn medısına qyzmetkerlerin daıyndap kele jatqan Mánshúk Mámetova atyndaǵy Aqtóbe joǵary medısınalyq kolledjinde «Gıppokrat», «Dobromed», «Meıirim» volonterlik toptary belsendi jumys isteıdi. Alǵashqy ekeýi pallıatıvti kómekke muqtaj, tósekke tańylǵan naýqastarǵa kútim jasaý, salamatty ómir saltyn qalyptastyrý, alǵashqy medısınalyq kómekti úıretý baǵytynda jumys atqarsa, sońǵysy qaıyrymdylyq sharalar ótkizýmen aınalysady.
Medısına • Búgin, 08:30
Neırohırýrgııa: búgini men bolashaǵy
Jyl saıyn sáýir aıynda Dúnıejúzilik neırohırýrgter kúni atalyp ótedi. Kásibı mereke neırohırýrgııanyń negizin qalaýshylardyń biri, amerıkalyq ǵalym Harvı Ýılıams Kýshıngtiń qurmetine belgilengen. Ol – mıdaǵy isikterdi hırýrgııalyq emdeýdiń zamanaýı ádisterin damytyp, neırohırýrgııany derbes sala retinde qalyptastyrýǵa úles qosqan tulǵa. Sodan beri ǵasyrǵa jýyq ýaqyt ótip, neırohırýrgııa damýdyń jańa kezeńine qadam basty.
Ańdatpa • Búgin, 08:28
21 sáýir - «Bes boıdaqqa bir toı» M.Áýezov atyndaǵy Qazaq ulttyq drama teatrynda Tynymbaı Nurmaǵanbetovtiń «Bes boıdaqqa bir toı» komedııasy qoıylady. Rejısseri – Áýbákir Rahımov.
Jastar • Búgin, 08:27
Taım-menedjment jáne talapty stýdent
Taım-menedjmentti paıdalanyp, bilim alýmen qatar kásibin de damytýdy maqsat etken stýdenttiń táýlik boıǵy is-áreketi josparlanǵan. Halyqaralyq qazaq-túrik ýnıversıteti sport fakýlteti, dene mádenıeti kafedrasynyń 4-kýrs stýdenti Meıirlan Dosjanov grantta oqıdy. Bıyl ýnıversıtetti támamdaǵannan keıin mamandyǵy boıynsha jumys isteýdi josparlap otyr. Degenmen stýdent óz ortasyna tabysty ári alǵa qoıǵan maqsat-jospary kóp kásipker retinde tanylyp úlgerdi.
Qoǵam • Búgin, 08:25
Qara jol qatelikti keshirmeıtini barshaǵa málim. Tún aýsa, qala kóshelerinde kólikpen qustaı zaýlaıtyn «shýmaharlerdiń» jelpinip jarysqa túskenin talaı kórdik. Jyldamdyqty shekten tys asyrýdyń saldarynan qansha adam baqılyq boldy? Oblystyq polısııa departamentiniń basshylary jol-kólik oqıǵalarynyń aldyn alý maqsatynda biraz sharany qolǵa alyp, jumys istep jatyr. Áıtse de, jol ústidegi júgensizdik azaıar emes.
Qoǵam • Búgin, 08:23
О́ńirde jol qozǵalysy birtindep tártipke túsip keledi. Aldyńǵy aptada ótken aýqymdy saptyq taratylym jol erejesin elemeıtin júrgizýshilerge «zań bárine ortaq» ekenin esterine saldy. Bul joly «janashyrlaryna» senip, jaýapkershilikten jaltarý múmkinshiligi múldem bolmady. Astana qalasy men Aqmola oblysynan kelgen tártip saqshylary jáne óńirdiń jol saqshylary zań buzǵandardy qatań jaýapqa tartyp, aıyppul salyp, kólikterin arnaıy turaqqa jóneltti.
Bilim • Búgin, 08:20
Dırektordy shekti merzimge taǵaıyndaý tıimdi me?
Jyl basynan beri mektepterde dırektorlardy jańa «2+2» júıesi negizinde taǵaıyndaý týraly usynys qyzý talqylanyp jatyr. Oqý-aǵartý mınıstrligi qalalyq mektepterdiń basshylaryn aldymen 2 jyl merzimge taǵaıyndap, dırektor dittegen mejeni oryndasa, qyzmetin taǵy eki jyl atqarýǵa múmkindik beriletinin túsindirdi. Al aýyldyq jerdegi mektep basshylaryna «3+3» merzimi usynylǵan.
