«Qalqaman-Mamyr»: sırek janrdaǵy premera

Shákárim – ótken ǵasyrdaǵy eń qupııa, eń tylsym esim. Ultyn aǵartý jolynda adamdyq borysh úshin kúresken qaırat­ker tulǵanyń poemalary oıly oqyrmannyń altyn qazyna­syna aınaldy. «Astana Opera» teatrynda aqyn Shákárim Qudaı­berdiulynyń poemasy jelisi boıynsha jazylǵan «Qalqaman – Mamyr» ulttyq opera-baletiniń premerasy ótti. Kompozıtor Balnur Qydyrbektiń mýzykasymen árlen­gen qoıylym 28-29 jeltoqsanda kórermenge jol tartty. «Qal­qaman-Mamyr» opera-baletiniń qoıýshy dırıjeri – Qazaq­stannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Abzal Muhıtdın bolsa, qoıýshy rejısser – Qazaqstan Memlekettik syıly­ǵynyń laýreaty, Reseıdiń Halyq ártisi Iýrıı Aleksandrov.

06 Qańtar, 2023

«Balalar jazýshysy» degen – jańsaq túsinik

Kez kelgen aqyn-jazý­shy­nyń júrek túkpirinde búl­kil­dep júrgen bir oıy, ıakı taqyryby bolsa kerek. «Bá­rin túgesip, taýysyp jazdym» degen eshkim joq. Qalam usta­ǵan ár jannyń kóziniń tirisinde, áıteýir bir jazary bar. Ádebı saýaldamamyzdyń kezek­ti avtory – Halyqaralyq «Alash» ádebı syılyǵynyń laýreaty Nurǵalı Oraz. Dástúrli suraq: ne jazyp júrsiz?

06 Qańtar, 2023

Abaı murasy: Dúnıe bos pa, álde dos pa?

Abaıdy sál ǵana atústi oqysań, óleńiniń de, qara sóziniń de maǵynasy aýysyp, basqa oı-ıdeıaǵa jeteleýi múmkin. Ol Abaıdyń sóz qoldaný ereksheliginde jatsa kerek. Aqyn jazǵanda oqyrman túsinbeı qalady-aý dep qaýiptenbegen, oqyrmannyń óresin óz dárejesine teń kórip jazǵan. Ony Ahmet Baıtursynuly «Ol Abaıdyń kemshiligi emes, oqyrmandyki» deıdi. Onyń ústine Abaı leksıkasynyń óz erekshelikteri bar.

06 Qańtar, 2023

Jastar jumyssyzdyǵy: sebep pen saldar

Elimizde ınjener, esepshi, orta mektep muǵalimderi tapshy. Medısına men ónerkásip salasynda da mamandar jetkiliksiz. Dese de Astana men Almaty óńirinde «eki qolǵa bir kúrek tappaı» sendelgen jastar kóp. Iаǵnı Qazaqstanda jastar arasyndaǵy jumyssyzdyq máselesi túbegeıli sheshimin tappaı otyr. Kúrmeýi qıyn túıtkildiń sebebi nede? Saldary qandaı?

06 Qańtar, 2023

Mamandyq tańdaýdaǵy mańyzdy tetik

Jasóspirimderge sapaly bilim men sanaly tárbıe berip, salamatty ómir saltyn nasıhattaý – qoǵamdaǵy mańyzdy másele. Megapolıs jastaryn jumyspen qamtý, olardyń eńbekke aralasýǵa yntasyn oıatý maqsatynda túrli is-sha­ra­lar uıymdastyrylyp otyr.

06 Qańtar, 2023

Tektiden tekti týady

Byltyr Qazaqstannyń halyq jazýshysy, sanatker, dramatýrg Safýan Shaımerdenovtiń týǵanyna 100 jyl toldy. Otandyq ádebıetimizdiń damýyna ólsheýsiz úles qosqan kórnekti qalamgerdiń nemeresi Dına Saıanqyzy atasynyń mereıtoıyna keremet syı jasaǵanyn aıtqymyz keledi.

06 Qańtar, 2023

Bizdiń aldymyzda reformalardy tolyq iske asyrý mindeti tur - Erlan Qarın

Qazaqstannyń Memlekettik keńesshisi Erlan Qarın 2022 jyldyń qańtar aıynda bolǵan beıbit narazylyq aksııalary jappaı tártipsizdikterge ulasqanyn málimdedi, dep habarlaıdy Egemen.kz.

05 Qańtar, 2023

Qańtar oqıǵasynan keıin qansha adam sottaldy?

Qazaqstannyń Bas prokýrory Berik Asylov Májilis otyrysy barysynda qańtardaǵy tártipsizdikterden keıin qansha adam sottalǵanyn aıtty, dep habarlaıdy Egemen.kz.

05 Qańtar, 2023

Rýslan Jeldibaı jańa laýazymǵa ıe boldy

Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń tıisti Jarlyǵy Aqorda saıtyna jarııalandy, dep habarlaıdy Egemen.kz.

05 Qańtar, 2023

Qańtar oqıǵasynda urlanǵan 1900-den astam qarý áli tabylǵan joq

Ishki ister mınıstrliginiń Tergeý departamentiniń bastyǵy Sanjar Ádilov Parlament Májilisiniń kýlýarynda qańtardaǵy tártipsizdikter kezinde urlanǵan qarý jaıly aıtyp berdi, dep habarlaıdy Egemen.kz. 

05 Qańtar, 2023

Qazaqstanda eń tómengi jalaqy mólsheri ósti

2023 jylǵy 1 qańtardan bastap Memleket basshysynyń tapsyrmasyn iske asyrý maqsatynda Qazaqstanda eń tómengi jalaqy mólsheri 60 000 teńgeden 70 000 teńgege deıin artty. Bul týraly Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi habarlady, dep jazady Egemen.kz.

05 Qańtar, 2023

Qazaqstanda qansha jol jabyq tur?

Qazir respýblıkalyq mańyzy bar avtojoldarda qar tazalaý boıynsha aýqymdy jumystar júrgizilip jatyr. Jumystarǵa 500 birlik arnaıy paıdalaný tehnıkasy jumyldyryldy. Bul týraly Respýblıkalyq mańyzy bar avtomobıl joldarynyń ulttyq operatorynyń baspasóz qyzmeti habarlady, dep jazady Egemen.kz.

05 Qańtar, 2023

Otshashýdan opyq jegender

Jańa jyldy dalany jańǵyrtyp, otshashýmen qar­sy alý dástúrge aınalǵany qashan. Balalar bylaı tursyn, úlkenderdiń ózi qyzyq qýyp, aspanǵa moıyn buratyny ras. О́kinishke qa­raı, qaýipsizdik ereje­leriniń saqtalmaýy salda­ry­nan qyzyqtyń sońy qaıǵyǵa ulasatyn kezder kóp. Jańa jyl qarsańynda elimizde otshashýdy qoldaný kezinde kúıik alýdyń 15 faktisi tirkelgen.

05 Qańtar, 2023

Tasqa qashalǵan tarıh

Áý bastan taǵdyry tasqa qashalǵan ha­lyqpyz. Qasıetti qonys О́túkende týyn tikken kóne túr­ki jurtynan qalǵan Bilge qaǵan, Tonykók, Kúltegin jazba eskert­kishteri sony aıǵaqtaıdy. Baı­kal­dan Balqanǵa deıingi ulan-ǵaıyr keńistiktiń óne boıynda eńse tiktegen balbaldar men qulama jartasta bederlengen sýretter de baıyrǵy dáýirlerdiń qupııasyn arqalaǵan habarshylar ispetti.

05 Qańtar, 2023

Qaraly qańtar hronıkasy

Táýelsizdigimizge qaýip tóndirgen 2022 jyldyń qaraly qańtary júrektegi jarany áli jazǵan joq. Memlekettik qupııaǵa baılanysty tergeý jumystarynyń barlyǵy halyqqa áli de jetpeı otyr. Alasapyran kezeńniń qandy hronıkasy týraly ne bilemiz? Qandaı oı túıdik? Memleket basshysynyń ustanymy men usynǵan joly qalaı qabyldanyp jatyr?

05 Qańtar, 2023

Zańǵa qurmet – memleketke qurmet

Meniń túsinigimdegi ádilet – zańnyń saltanat qurýy. Memlekettik sheneýnikter de, quqyq qorǵaý organdarynyń qyzmetkerleri de – barlyǵy zańǵa baǵynýy kerek. Sondaı-aq zańdy el azamattary da saqtaýǵa tıis. Zań bárine birdeı. Qandaı da bir syn aıtý da zań aıasynda bolýǵa tıis. (Qasym-Jomart Toqaev. Facebook paraqshasynan, 8 mamyr 2019 jyl)

05 Qańtar, 2023

Jaǵdaıy turaqty bankter

Qazir Qazaqstanda ekinshi deńgeıli 21 bank jumys isteıdi. О́tken jyldardaǵy sıfrlarǵa qarasaq, bankterdiń birshama sırep qalǵanyn baıqaımyz. 2014 jyly elimizde 38 bank jumys istese, 2017 jyly – 32, 2020 jyly – 26, al 2022 jyly qyrkúıekte 22 bank boldy. Árıne, jumysy ónbegen bankterdiń naryqtan ketip, strategııasy álsiz ujymdardyń kúshti ınstıtýttar quramyna jutylýy – tabıǵı zańdylyq. Osydan eki-úsh jyl buryn el aýmaǵynda Tengri Bank, Delta Bank, Qazaq Banki, Astana Bank sekildi qarjy mekemeleriniń bolǵanyn birimiz bilip, birimiz bilmeımiz.

04 Qańtar, 2023

Qaı kólikke suranys joǵary?

Otandyq avtonaryqtaǵy 2021 jylǵy tendensııa byltyr da saqtaldy. 2022 jyly da satyp alýshylar tarapynan Chevrolet, Hyundai, KIA, Toyota jáne LADA avtomobılderine suranys kóp boldy. Jalpy, elimiz boıynsha satylǵan avtomobılderdiń 76 paıyzy osy markalarǵa tıesili. Ásirese Chevrolet Cobalt, Chevrolet Nexia jáne Hyundai Tucson modelderine suranys joǵary. Sondaı-aq byltyr Toyota Camry avtomobılderi Qazaqstanda kóp satylǵan 10 modeldiń qatarynan shyǵyp qaldy.

04 Qańtar, 2023

Perdesiz kóńil

Erekeń, Erjuman aǵa esimin qazaq jýrnalıstıkasynyń sońǵy úsh býyny óte jaqsy biledi desek, bul artyq aıtqandyq emes. Olar: keshegi aǵa urpaq ókilderi men ózimiz sóz etkeli otyrǵan keıipkerimizdiń zamandastary jáne keıingi izbasar ini áriptesteri. О́ıtkeni onyń orta mektepti bitirgen soń mindetti áskerı boryshyn ótep, odan KazGý-ge oqýǵa túsip, ony aıaqtaǵannan keıingi 42 jylǵa jýyq ómiri mine, joǵaryda atalǵan jandardyń ortasynda ótti. Atap aıtqanda, «Lenınshil jasta» aty ańyzǵa aınalǵan redaktor Seıdahmet Berdiqulovtan tálim-tárbıe alyp, «Sosıalıstik Qazaqstanda» bilimdi de bilikti basshylar Sapar Baıjanov, Balǵabek Qydyrbekulynan tájirıbe jınaqtady. Keıin bul basylym «Egemen Qazaqstan» atanǵanda bas redaktorlyq qyzmet atqarǵan ataqty Sherhan Murtaza men Ábish Kekilbaevqa senimdi serik boldy. Odan soń osy jerde zamandastary Nurlan Orazalın, Ýálıhan Qalıjanov jáne Janat Elshibekpen jumys istegende, ózara syılastyq pen túsinistiktiń úlken úlgisin kórsetti. Al izbasar inileri Saýytbek Abdrahmanov, Erkin Qydyr, Meırambek Tólepbergenmen eńbek etkendegi ustamdy da ulaǵatty birlik belgisin sol kezdegi aǵamyzben qyzmettes bolǵan áriptesteri óte jaqsy biledi.

04 Qańtar, 2023

Kommýnaldyq jeliler tozyp tur

Qazaqstanda sheshimin tap­paı turǵan ózekti máse­leniń biregeıi – kom­mý­naldyq jelilerdiń tozýy. Jaqynda bolǵan Eki­bastuz problemasy bizdiń kommýnaldyq ınfra­­qurylymda úlken prob­lema bar ekenin kórse­tip berdi. Eger negizgi qor­lardyń tozýy 45 paıyz­ǵa deıin bolsa, onda bul qalypty jaǵdaı sanalady eken. 45-60 paıyz aralyǵy daǵdarys al­dyndaǵy ahýaldan habar beredi. Al 65 paıyzdan joǵary deńgeıdegi tozý apatty jaǵdaıdyń jaqyndaǵanyn jáne jylý men energııa berýdegi tótenshe jaǵdaılar jıiligin ańǵartady.

04 Qańtar, 2023